Ngày 4/4, tại Phnom Penh (Campuchia) đã diễn ra Phiên họp hẹp và Lễ bế mạc Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 20 sau hai ngày họp. Các nhà lãnh đạo cho rằng, ASEAN cần tiếp tục các nỗ lực hợp tác vì hòa bình, an ninh và phát triển chung ở khu vực, đồng thời phát huy vai trò trung tâm ở khu vực vì các mục tiêu trên, nhất là trong bối cảnh khu vực đang chứng kiến những thay đổi nhanh chóng tác động trực tiếp đến Hiệp hội.
Theo đó, ASEAN cần tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin và các chuẩn mực ứng xử, phát huy vai trò và tác dụng của các công cụ và cơ chế hợp tác chính trị - an ninh vì hòa bình, an ninh và hợp tác ở khu vực như Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), Hiệp ước khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ), Tuyên bố về ứng xử của các bên ở biển Đông (DOC), Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF), Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng (ADMM ).
Bên cạnh đó, ASEAN cần đẩy mạnh hợp tác ứng phó với các thách thức đang nổi lên trong khu vực, kể cả các vấn đề an ninh phi truyền thống, đóng góp vào củng cố môi trường hòa bình, an ninh và hợp tác ở khu vực. Lãnh đạo các nước ASEAN nhất trí cần tiếp tục tăng cường quan hệ đối ngoại của ASEAN thông qua các khuôn khổ ASEAN 1, ASEAN 3, Cấp cao Đông Á (EAS), ARF, ADMM ; khuyến khích các đối tác tham gia tích cực và đóng góp xây dựng vào các mục tiêu chung là hòa bình, an ninh và hợp tác phát triển ở khu vực, cũng như hỗ trợ ASEAN xây dựng cộng đồng và giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc hợp tác khu vực, phù hợp với lợi ích các nước và đặc thù khu vực.
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại Lễ bế mạc ASEAN. |
Đồng thời, ASEAN cần tích cực cùng các đối tác xác định nội hàm trong nâng cấp quan hệ đối thoại; xây dựng kế hoạch thiết thực kỷ niệm 20 năm lập quan hệ với Ấn Độ, 35 năm với Mỹ, EU, Canada, 15 năm ASEAN 3 trong năm nay. ASEAN 20 đề cập ba vấn đề lớn: cải cách lịch sử tại Myanmar, biển Đông và vấn đề tên lửa CHDCND Triều Tiên. Tham dự Hội nghị Thượng đỉnh Asean hai ngày sau cuộc bầu cử bổ sung tại Myanmar mà phe đối lập giành chiến thắng áp đảo, Tổng thống Myanmar Thein Sein tuyên bố cuộc bầu cử đã thành công một cách tốt đẹp. Liên đoàn Quốc gia vì dân chủ của bà Aung San Suu Kyi đã giành được 40 trên 45 ghế dân biểu bổ khuyết. Với tư cách là Chủ tịch luân phiên của Asean nhiệm kỳ 2012, Campuchia đã nhanh chóng nhấn mạnh đến yếu tố tự do và công bằng của cuộc bỏ phiếu tại Myanmar và kêu gọi phương Tây bỏ lệnh trừng phạt.
Hiệp hội Asean, qua bản dự thảo tuyên bố chung đã hoan nghênh diễn tiến bầu cử tại Myanmar và ngay trong cuộc họp đã kêu gọi quốc tế bãi bỏ lệnh trừng phạt thành viên Myanmar. Về hồ sơ vũ khí của CHDCND Triều Tiên, phái đoàn Philippines cho biết, Asean có lập trường chung cứng rắn lên án Bình Nhưỡng thử nghiệm tên lửa mang đầu đạn hạt nhân ngụy trang qua dự án phóng vệ tinh bằng tên lửa đạn đạo. Về hồ sơ biển Đông, AFP trích dẫn các nguồn tin từ Hội nghị Thượng đỉnh cho biết, tình hình căng thẳng do tranh chấp chủ quyền biển đảo và khai thác dầu khí với Trung Quốc cùng nguy cơ gây hại đến quyền tự do hàng hải sẽ là một chủ đề chính trong cuộc họp. Hoa Kỳ ủng hộ các nước Đông Nam Á đề nghị với Trung Quốc một bộ luật ứng xử có tính cách trói buộc nhằm tránh va chạm nhỏ có thể biến thành căng thẳng lớn. Tổng thống Philippines tuyên bố với các lãnh đạo trong Hiệp hội Asean là nên thống nhất trên một dự án trước khi mời Bắc Kinh đàm phán.
Tại Phiên họp hẹp, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã phát biểu về các nội dung trọng tâm của Hội nghị và có những đề xuất quan trọng, tập trung vào các vấn đề khu vực cùng quan tâm; biển Đông; hợp tác tiểu vùng, trong đó có Tiểu vùng sông Mekong; tăng cường vai trò của ASEAN ứng phó với các thách thức đang đặt ra như thiên tai, biến đổi khí hậu, an ninh biển, đề nghị ASEAN sớm xây dựng một Tuyên bố về an ninh nguồn nước ở khu vực; về tăng cường các quan hệ đối ngoại của ASEAN và Đối thoại toàn cầu ASEAN. Về biển Đông, theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, ASEAN đã nhất trí rằng hòa bình, ổn định ở biển Đông, trong đó có vấn đề an ninh, an toàn hàng hải là lợi ích và quan tâm chung của khu vực và tất cả các nước; các bên liên quan cần giải quyết tranh chấp trên biển Đông bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS; bảo đảm tôn trọng và thực hiện nghiêm túc, đầy đủ DOC và thúc đẩy việc sớm xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở biển Đông (COC). ASEAN cần tiếp tục duy trì tiếng nói chung này, nhất quán, thể hiện vai trò xây dựng và chủ đạo của mình vì mục tiêu hòa bình, an ninh, ổn định và hợp tác ở khu vực. Hoan nghênh những tiến triển mới đây, trong đó có việc thông qua bản Quy tắc Hướng dẫn thực hiện DOC; đề nghị ASEAN sớm thống nhất về các thành tố cơ bản của COC để làm cơ sở đối thoại với Trung Quốc. (TTXVN) |
BQT
