Asean - Những khoảng cách còn lại

Trong mấy ngày cuối tuần qua, Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 15 đã được tổ chức tại Hua Hin, một khu nghỉ mát cách Bangkok (Thái Lan) khoảng 200km, sau khi đã phải hoãn lại từ tháng 4.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (bên ảnh phải) và Thủ tướng Thái Lan tại ASEAN 15. Ảnh: Reuters

Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 15 của Asean có sự tham gia của 10 nước thành viên ASEAN và 6 nước đối tác quan trọng của ASEAN trong khu vực là Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Australia, New Zealand và Nhật Bản. Chương trình làm việc của hội nghị bao gồm hai phần: cuộc gặp thượng đỉnh 10 nước ASEAN và sau đó là cuộc gặp giữa các nước ASEAN và 6 đối tác nói trên. Chương trình nghị sự chủ yếu của hội nghị lần này sẽ bao gồm một loạt các vấn đề từ việc đối phó với nạn biến đổi khí hậu, đối phó với dịch bệnh, an ninh lương thực, tăng cường hợp tác kinh tế cho đến các vấn đề nhân quyền. Dẫu vậy, có thể nói, tâm điểm của hội nghị lần này chính là đề xuất thành lập một khu vực cộng đồng chung châu Á do Thủ tướng Australia Kevin Rudd và Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama trình bày. Theo tường thuật của thông tin viên RFI tại hội nghị, những đề xuất này chủ yếu dựa trên những thỏa ước về tự do thương mại vốn có giữa các nước ASEAN và các nước đối tác. Mục tiêu trước mắt của đề xuất là thành lập một khu vực tự do thương mại rộng lớn, có thể với cả sự tham gia của Hoa Kỳ. Tất nhiên, mục tiêu lâu dài sẽ không chỉ dừng ở những hợp tác kinh tế. Người ta đã nói đến một cộng đồng với hình mẫu Liên minh châu Âu.

Hội nghị thượng đỉnh lần này của ASEAN diễn ra trong những hoàn cảnh tương đối thuận lợi. Tổng thống Indonesia Susilo Bambang Yudhoyono vừa tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ tổng thống lần thứ hai sau thắng lợi đầy vinh quang nhờ những thành tích trong công cuộc chống tham nhũng. Tình hình Thái Lan cũng đi dần vào ổn định. Ít nhất, người Thái đã không để cho tình trạng đáng buồn lòng hồi tháng 4 tái diễn. Nhiều vấn đề nổi cộm của ASEAN đã có những tiến triển tích cực. Điển hình là hồ sơ Miến Điện. Trong mấy tuần vừa qua, mối quan hệ giữa chính quyền Miến Điện và phe đối lập đã có những cải thiện và những tiếp xúc ngoại giao theo hướng "ấm lên" giữa quốc gia này với Hoa Kỳ cũng đã được tiến hành. Về kinh tế, châu Á Thái Bình Dương cũng là một trong những khu vực sớm phục hồi sau khủng hoảng của thế giới. Nhìn rộng hơn, sau một giai đoạn "bị bỏ rơi" dưới thời Tổng thống Bush con, sang giai đoạn cầm quyền của Tổng thống Obama đã có những dấu hiệu chứng tỏ Hoa Kỳ sẽ quay trở lại khu vực này để có được một mối quan hệ hợp tác tích cực hơn trên tất cả các lĩnh vực. Ngay chính sự hiện diện của đồng thời 4 sức mạnh lớn Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Australia cũng là một yếu tố vô cùng thuận lợi đối với sự phát triển của ASEAN. Sự cân bằng ảnh hưởng bao giờ cũng tốt hơn là sự độc quyền ảnh hưởng của một sức mạnh duy nhất nào đó. Không những thế, nước Nhật dưới thời ông Hatoyama đã có những thay đổi quan trọng về chính sách đối ngoại theo hướng khẳng định sức mạnh của một cường quốc lớn trên tất cả các phương diện, khẳng định vị thế độc lập và tăng cường hợp tác khu vực theo hướng hòa bình. Sự hiện diện của những đối tác như Ấn Độ, Australia và Nhật Bản cũng là bằng chứng cho một chính sách đối ngoại khôn khéo và đúng hướng của ASEAN.

Lãnh đạo ASEAN tại lễ bế mạc.Ảnh: Reuters

Xuân Thạch