(SKDS) - Trước đây, mô hình EU từng là một nguồn cảm hứng cho các quốc gia trong Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Giờ đây, với cuộc khủng hoảng đồng euro, châu Âu không còn là mô hình lý tưởng cho các nước trong khối này nữa.
Năm 1999, người châu Âu thừa nhận rằng họ đã sống qua một thời kỳ vàng son. Việc đưa vào sử dụng đồng euro - đồng tiền chung duy nhất đã tôn vinh những năm tháng xây dựng châu Âu và có vẻ như xác nhận sự xác đáng về quan điểm của họ. Trong khi đó, tại châu Á, qua đợt khủng hoảng tài chính năm 1997, lãnh đạo các nước trong khu vực cho rằng đã rút ra bài học kinh nghiệm trong công tác phối hợp và hợp tác giữa các nước với nhau. Lấy cảm hứng từ mô hình châu Âu, lãnh đạo các nước khối ASEAN đã hội họp lại vào năm 2002, với mục tiêu là đề xuất hình thành một cộng đồng kinh tế chung cho cả khối trước năm 2015. Các quốc gia trong khối ASEAN nghĩ rằng cần phải củng cố quan hệ hợp tác, nhất là trong lĩnh vực tài chính, nhằm đối phó với kiểu khủng hoảng này.
Khủng hoảng tại châu Âu là một lời cảnh báo cho các nhà lãnh đạo châu Á. |
Hiện có 16 nước với 330 triệu người sử dụng đồng euro. Slovakia là thành viên thứ 16, thành viên mới nhất gia nhập nhóm các nước sử dụng đồng tiền chung châu Âu. Đảo Síp và Malta chính thức sử dụng đồng euro từ tháng 1/2008. Một số nước khác không thuộc Eu nhưng cũng sử dụng đồng euro là Andorra, Monaco, San Marino và Vatican. Trong số những nước là thành viên của Eu năm 1999, Anh, Thụy Điển và Đan Mạch là ba nước duy nhất còn lại không sử dụng đồng euro. |
Thế nhưng, 10 năm sau, một lần nữa người châu Á lại rút ra bài học mới từ đợt khủng hoảng đồng euro tại châu Âu. Đó là: hội nhập, nhưng không dựa theo mô hình của châu Âu. Tổng thống Indonesia đánh giá rằng, khủng hoảng tại châu Âu là một lời cảnh báo cho các nhà lãnh đạo châu Á, trước ý tưởng hình thành một đồng tiền chung. Bởi vì, với kiểu ràng buộc này và trong trường hợp có những chấn động, các quốc gia trong khối không thể giảm giá đồng tiền để có thể thúc đẩy xuất khẩu và thoát khỏi các tình thế khủng hoảng.
Theo quan sát của bà Françoise Nicolas, Giám đốc Trung tâm châu Á, Học viện Quan hệ quốc tế Pháp (IFRI), tại châu Á, nỗ lực hội nhập được thúc đẩy nhiều nhất về kinh tế cũng như chính trị chính là khối ASEAN. Một thị trường thật sự rộng lớn gồm 10 nước thành viên nhưng có gần 600 triệu dân. Bà François Nicolas cho rằng, tham vọng và kế hoạch thực hiện của khối ASEAN sẽ rất khiêm tốn. Nghĩa là trước mắt sẽ không có chuyện thành lập một thị trường chung. Theo bà, “thành công chính của khối ASEAN là đã dự báo trước được xung đột và đảm bảo bầu không khí ôn hòa. Và như vậy đã góp phần không nhỏ trong sự phát triển kinh tế của 10 nước thành viên”.
Asean đã thiết lập một khu vực trao đổi mậu dịch tự do, giảm hàng rào thuế quan, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông hàng hóa, tự do hóa các loại dịch vụ và đầu tư. Tháng 6 vừa qua, chương trình ASEAN Trading Link đã được đưa ra. Chương trình này đang xích lại gần với các sàn chứng khoán Singapore và Malaysia, sắp tới là Thái Lan vào tháng 8 này. Như vậy, các sàn chứng khoán này đại diện cho khoảng 70% tổng số vốn của toàn khu vực, với trị giá lên đến 2.000 tỷ usd. Mục tiêu là nhằm phát triển mối liên thông trên toàn thị trường cổ phiếu của khu vực.
Ông Tajuddin Atan, Chủ tịch sàn chứng khoán Malaysia cũng cho rằng, sự hội nhập của ASEAN không nhất thiết phải đi theo mô hình châu Âu. “Mục tiêu hàng đầu là làm sao huy động được nguồn vốn tiết kiệm quan trọng trong khu vực để hướng chúng vào đầu tư”. Dù vẫn còn nhiều trở ngại phải vượt qua, nhưng điểm khích lệ nhất cho triển vọng của khối ASEAN chính là các tác nhân kinh tế.
Ông Nazir Razak, một trong những quan chức thuộc nhóm ngân hàng Malaysia nhấn mạnh đến nhu cầu phát triển các hoạt động kinh tế trong khối, vì các hoạt động này vẫn còn tương đối yếu, trong khi tăng trưởng kinh tế tại Trung Quốc đang chậm lại và châu Âu vẫn còn vật vã đối phó với khủng hoảng nợ. Theo ông Razak, “thách thức hiện nay chính là bắt đầu hành động như là một vùng duy nhất, là thúc đẩy sự tiến triển chính sách phối hợp theo một khung chung nhằm quản lý và làm tăng trưởng kinh tế của vùng”.
Song Minh (Theo AFP, Le Monde, RFI)
