ASEAN đạt đồng thuận về vấn đề biển Đông

Quốc tế
Tại cuộc họp báo chiều 20/7, thay mặt nước Chủ tịch ASEAN luân phiên đương nhiệm, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Campuchia Hor Namhong đã công bố “Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về vấn đề biển Biển Đông”.

(SKDS) - Tại cuộc họp báo chiều 20/7, thay mặt nước Chủ tịch ASEAN luân phiên đương nhiệm, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao và Hợp tác quốc tế Campuchia Hor Namhong đã công bố “Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về vấn đề biển Biển Đông”.

Theo ông Hor Namhong, các Ngoại trưởng ASEAN “nhắc lại và khẳng định cam kết của các nước thành viên ASEAN” nhằm “Thực hiện đầy đủ Tuyên bố của các bên về cách ứng xử (DOC) ở biển Đông (2002); Hướng dẫn thực hiện DOC (2011); Sớm kết thúc Bộ Quy tắc ứng xử (COC) ở biển Đông; Hoàn toàn tôn trọng các nguyên tắc đã được thừa nhận của Luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Luật Biển 1982 của Liên hợp quốc (UNCLOS); Tiếp tục tự kiềm chế và không sử dụng bạo lực giữa tất cả các bên và các biện pháp hòa bình đối với các tranh chấp theo nguyên tắc của luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS. Thông báo trên nhấn mạnh, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN “quyết tâm tăng cường tham vấn trong ASEAN nhằm thúc đẩy những nguyên tắc nói trên, nhất quán với Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác ở Đông Nam Á (1976) và Hiến chương ASEAN (2008)”.

Thông báo của ASEAN được đưa ra sau một tuần Hội nghị các Ngoại trưởng ASEAN lần thứ 45 diễn ra tại Phnom Penh, kết thúc ngày 13/7, đã chưa đưa ra được Tuyên bố chung do bất đồng về việc đề cập đến vấn đề tranh chấp biển Đông, trong đó nước chủ nhà Campuchia đã không đồng ý đề cập đến việc Philipines và Việt Nam đã nêu lên vấn đề này tại các cuộc hội nghị.

 Ngoại trưởng Indonesia (bên trái ảnh) và Ngoại trưởng Campuchia.

Ông Hor Namhong cho biết, đây là kết quả tham vấn giữa các Ngoại trưởng ASEAN sau khi Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa thực hiện hoạt động ngoại giao con thoi gặp các Ngoại trưởng ASEAN, trong đó có các cuộc gặp trực tiếp các Ngoại trưởng Philipines, Việt Nam và Campuchia để thống nhất nguyên tắc chung về vấn đề này.

Sự kiện Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa cấp tốc du hành qua 5 nước ASEAN từ ngày 18/07/2012 để tìm sự đồng thuận của toàn khối trên hồ sơ biển Đông không khiến mọi người ngạc nhiên. Ngay từ ngày ASEAN được thành lập, Indonesia được xem là thành viên sáng lập nặng ký nhất, đồng thời có uy tín được tôn trọng nhiều nhất. Trong hồ sơ biển Đông, Jakarta, vì không phải là một bên tranh chấp nên thường được đánh giá là có lập trường trung lập, có sức thuyết phục đối với các bên, kể cả với Trung Quốc.

Trong một bài phân tích vừa được mạng Eurasia công bố hôm 18/07/2012, một chuyên gia về an ninh hàng hải tại Singapore đã kết luận rằng dù không phải là một bên tranh chấp ở biển Đông, theo nghĩa là không đòi chủ quyền trên các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và Trung Sa ngoài biển Đông, nhưng quyền lợi của Jakarta cũng bị Bắc Kinh vi phạm với tấm bản đồ lưỡi bò mà họ đã công khai hóa vào năm 2009. Thật vậy, 9 đường gián đoạn của Trung Quốc trên biển Đông đã ăn vào vùng đặc quyền kinh tế của Indonesia xung quanh quần đảo Natuna, nằm ở phần phía Nam của biển Đông. Vấn đề là dù bất bình nhưng Jakarta không tuyên bố công khai vì không muốn làm sứt mẻ hình ảnh trung lập của mình.
 
Theo chuyên gia này, cho đến nay, Indonesia có quan điểm rất dè dặt đối với các đòi hỏi chủ quyền của Bắc Kinh dựa trên lịch sử - vốn không căn cứ vào Công ước về Luật Biển của Liên hiệp quốc - cũng như các động thái quyết đoán của Bắc Kinh nhằm áp đặt đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc. Ngoài ra, Indonesia không phản đối sự tham gia của các cường quốc bên ngoài, chẳng hạn như Hoa Kỳ, vào thảo luận về vấn đề biển Đông trong các diễn đàn khu vực. Trong lúc đó, chủ trương của Bắc Kinh là chỉ giải quyết vấn đề một cách song phương.
 

Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Marty Natalegawa trả lời các câu hỏi của báo giới Việt Nam

Tôi đã có buổi chuyện trò với Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh. Chúng tôi tập trung vào các vấn đề quan trọng, trao đổi quan điểm để xác định chúng ta đang ở đâu, đi đến đâu. Indonesia có niềm tin mạnh mẽ rằng ASEAN ở vị trí trung tâm nhằm giải quyết vấn đề biển Đông. Tôi gặp gỡ các Ngoại trưởng ASEAN để bàn thảo về các nguyên tắc cơ bản của ASEAN mà tôi tin rằng các nước ASEAN có thể tập hợp lại để giải quyết các khó khăn. Tôi cho rằng tất cả diễn biến gần đây nhắc nhở tất cả chúng ta rất cần Bộ Quy tắc ứng xử trên biển Đông (COC). Chúng ta cần COC như luật lệ cho một con đường, để bạn có thể ứng xử tại biển Đông nhằm tránh các sự cố, tránh hiểu nhầm và nhận thức nhầm, đồng thời nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta cần đi tiếp để đạt được thêm tiến bộ.

      Bích Vân (ghi)

 Song Minh (Theo TTXVN, Eurasia)


Ý kiến của bạn