Có rất nhiều lễ hội lớn được tổ chức trên khắp mọi miền đất nước, trong đó những anh hùng dân tộc được kính bái và chiêm ngưỡng để con cháu tự hào, biết ơn và noi theo gương tiền nhân là điều rất cần thiết. Đó là đạo lý của dân tộc. Thế nhưng hình ảnh những anh hùng dân tộc lại được cụ thể hóa bằng diễn viên sắm vai hay đúng hơn là đóng giả lại là chuyện cần bàn.
Lễ hội kỷ niệm Hai Bà Trưng, lễ hội Đống Đa thỉnh thoảng vẫn thấy diễn viên đóng giả Hai Bà, vua Quang Trung cưỡi voi và gần đây nhất là Đức vua Lý Thái Tổ cũng có người đóng giả. Nhân vật lịch sử trong một tác phẩm sân khấu hoặc điện ảnh là thành phần của tác phẩm được đặt trong một cốt truyện, có tình huống, xung đột và những nhân vật khác là một thực thể riêng biệt, luôn được chấp nhận bởi tính thống nhất với đặc trưng của một tác phẩm nghệ thuật. Thế nhưng trong lễ hội, việc diễn viên đóng giả danh nhân trong lịch sử lại là điều bất cập. Nhân vật lịch sử trong lễ hội chỉ là diễn viên mặc quần áo cho giống hoặc mang tính tượng trưng mà không hề có đời sống nhân vật khi xuất hiện trước công chúng. Cụ thể hóa hình tượng là cần song hình tượng trong một tác phẩm VHNT hoàn chỉnh thì được nhưng gọi sự đóng giả là hình tượng thì quả là sai lầm. Nguy hại ở chỗ cái thật và cái giả lẫn lộn. Nếu là tượng trưng thì một bức ảnh, một pho tượng danh nhân lịch sử cũng khiến công chúng kính cẩn nghiêng mình với tất cả lòng thành kính. Thế nhưng diễn viên đóng giả danh nhân lịch sử thì chắc chắn không ai vái lạy kính cẩn bởi ông diễn viên là người thật.
 Diễn viên đóng vai các nhân vật lịch sử trong Đại lễ 1000 năm Thăng Long. |
Chưa nói đến ảnh hoặc tượng, chỉ một bài vị của Đức vua Lý Thái Tổ được đặt trên ngai có trai tráng khiêng cũng khiến người trong lễ hội xúc động nhưng diễn viên đóng giả Đức Lý Thái Tổ thì không thể gây xúc động thậm chí còn là hạ thấp và xúc phạm. Diễn viên A đóng giả Lý Công Uẩn và chả ai coi đấy là Lý Công Uẩn. Lãnh đạo cũng có thể vỗ vai động viên, khen ngợi anh A đang đóng giả Lý Công Uẩn và thậm chí anh A trong trang phục của Lý Công Uẩn cũng có thể lom khom cúi, giơ cả hai tay nắm lấy bàn tay của lãnh đạo chìa ra. Công chúng nhìn "Lý Công Uẩn" thì chỉ trỏ, vẫy quả là xấc và chả có thần dân nào có thái độ với "đức Vua" của mình như thế cả!
Trong một tác phẩm thì diễn viên nhập vai sẽ đem đến một Lý Công Uẩn thật chứ trong lễ hội thì diễn viên đóng giả sẽ chẳng còn là anh A. nhưng cũng chẳng phải là Lý Công Uẩn. Khi tính thống nhất và logic trong việc xây dựng hình tượng danh nhân lịch sử bị phá vỡ lại đặt trong bối cảnh không hợp lý thì vô tình lợi bất cập hại, hình tượng mà chúng ta tôn thờ sẽ bị đổ vỡ theo.