An toàn thực phẩm là nền tảng của chăm sóc sức khỏe học đường
Trong bối cảnh bữa ăn bán trú ngày càng phổ biến, yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm trong học đường cần được đặt ở mức ưu tiên cao nhất. Học sinh là nhóm đối tượng có sức đề kháng chưa hoàn thiện, dễ bị tổn thương trước các nguy cơ từ thực phẩm không bảo đảm an toàn. Ngộ độc thực phẩm, nhiễm khuẩn đường tiêu hóa hay tích lũy các chất độc hại từ thực phẩm đều có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và quá trình học tập của học sinh.
Theo các tài liệu về an toàn thực phẩm trong trường học, việc bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu về mặt y tế mà còn là trách nhiệm xã hội của các cơ sở giáo dục trong công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em.
An toàn thực phẩm là nền tảng của chăm sóc sức khỏe học đường.
Theo các chuyên gia Viện Dinh dưỡng, nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong trường học có thể phát sinh ở nhiều khâu khác nhau, từ nguồn cung thực phẩm, quá trình vận chuyển, bảo quản cho đến chế biến và phân phối thức ăn.
Thực phẩm không rõ nguồn gốc, không bảo đảm điều kiện vệ sinh, sử dụng phụ gia không đúng quy định hoặc chế biến trong môi trường không đạt chuẩn đều tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe học sinh. Ngoài ra, thực phẩm bán quanh cổng trường cũng là nguồn nguy cơ đáng lo ngại nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Bếp ăn trường học, đặc biệt là bếp ăn bán trú, là nơi trực tiếp quyết định chất lượng và độ an toàn của bữa ăn học đường. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm trong bếp ăn là yêu cầu bắt buộc.
Theo hướng dẫn chuyên môn, bếp ăn trường học cần được thiết kế theo nguyên tắc một chiều, bảo đảm tách biệt khu vực tiếp nhận thực phẩm, sơ chế, chế biến và chia thức ăn. Trang thiết bị, dụng cụ chế biến phải được vệ sinh thường xuyên, bảo đảm sạch sẽ và an toàn.
Nguồn nguyên liệu thực phẩm đầu vào có vai trò quyết định đến an toàn của bữa ăn học đường. Nhà trường cần lựa chọn các nhà cung cấp uy tín, có hợp đồng rõ ràng và chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ của thực phẩm.
Việc kiểm tra chất lượng nguyên liệu trước khi đưa vào chế biến, lưu mẫu thực phẩm theo quy định và thực hiện ghi chép đầy đủ là những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Kiểm soát chất lượng bếp ăn trong nhà trường
Nhân viên chế biến, cấp dưỡng là lực lượng trực tiếp tham gia vào quá trình bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học. Kiến thức, kỹ năng và ý thức trách nhiệm của đội ngũ này có ảnh hưởng lớn đến chất lượng bữa ăn.
Do đó, việc tập huấn định kỳ về an toàn thực phẩm, khám sức khỏe thường xuyên và giám sát chặt chẽ quá trình làm việc của nhân viên cấp dưỡng là yêu cầu không thể thiếu trong quản lý bếp ăn trường học.
Bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học cần có sự giám sát thường xuyên và phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, cơ quan y tế và các cơ quan quản lý liên quan. Công tác kiểm tra, giám sát định kỳ giúp phát hiện sớm các nguy cơ và kịp thời chấn chỉnh những tồn tại.
Bên cạnh đó, việc xây dựng quy trình xử lý sự cố khi xảy ra ngộ độc thực phẩm cũng là nội dung quan trọng nhằm giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ sức khỏe học sinh.
Theo các chuyên gia, an toàn thực phẩm không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà cần có sự tham gia của học sinh và phụ huynh. Thông qua các hoạt động truyền thông, giáo dục, học sinh sẽ được trang bị kiến thức để nhận biết và lựa chọn thực phẩm an toàn.
Phụ huynh, với vai trò giám sát và đồng hành, cần phối hợp cùng nhà trường trong việc theo dõi chất lượng bữa ăn và an toàn thực phẩm tại trường học.
Bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học là yêu cầu bắt buộc, không thể thỏa hiệp. Khi an toàn thực phẩm được đặt lên hàng đầu, bữa ăn học đường mới thực sự trở thành nền tảng vững chắc cho sức khỏe, sự phát triển toàn diện và tương lai của học sinh.
Xây dựng thói quen lành mạnh, bền vững cho sức khỏe
Dự án "Giáo dục dinh dưỡng lành mạnh cho học sinh tiểu học" do Tập đoàn TH triển khai trong năm học 2020-2021 khởi đầu như một mô hình thí điểm nhưng nhanh chóng chứng minh giá trị thực tiễn và khả năng nhân rộng. Mục tiêu của dự án không chỉ là cải thiện dinh dưỡng, chiều cao và thể trạng của học sinh mà còn hướng tới xây dựng những thói quen lành mạnh bền vững, hình thành nhận thức về sức khỏe ngay từ tuổi học đường.
Qua việc cung cấp thực đơn đạt chuẩn, cân đối các nhóm chất dinh dưỡng, kết hợp giáo dục về ăn uống và vận động thể chất, dự án đã trở thành một "phòng thí nghiệm sống" về tác động của dinh dưỡng hợp lý đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Kết quả ghi nhận sự giảm thấp còi, kiểm soát thừa cân, cải thiện thể lực và nhận thức về sức khỏe ở học sinh tham gia.
Từ thành công ban đầu, dự án không chỉ là mô hình thí điểm mà còn trở thành thông điệp chiến lược về phát triển con người: chăm sóc thể chất và hình thành thói quen lành mạnh từ sớm là nền tảng quan trọng để thế hệ trẻ phát triển toàn diện, khỏe mạnh và năng động. Mô hình này minh chứng rằng đầu tư vào dinh dưỡng học đường chính là đầu tư dài hạn cho tương lai con người và xã hội.
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều quốc gia phát triển coi bữa ăn học đường là một phần không thể tách rời của hệ thống giáo dục và y tế dự phòng. Thực tiễn từ mô hình điểm tại Việt Nam đã cho thấy, dù mới triển khai ở quy mô thí điểm, nhưng tác động của nó vượt xa phạm vi một chương trình can thiệp ngắn hạn.
Giá trị lớn nhất của mô hình bữa ăn học đường không chỉ nằm ở những gì đã đạt được, mà ở những cánh cửa mà nó đã mở ra. Từ thực tiễn mô hình, có thể hình dung về một tương lai nơi mọi trẻ em, dù ở thành thị hay nông thôn, đều được tiếp cận bữa ăn học đường khoa học, an toàn và đủ chất.
Đó là một tương lai mà bữa ăn học đường không còn phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện kinh tế từng địa phương, mà được bảo đảm bởi những tiêu chuẩn thống nhất và chính sách dài hạn. Mọi trường học đều có quy trình bếp ăn an toàn, thực đơn chuẩn hóa và đội ngũ nhân sự được đào tạo bài bản.
