(SKDS) - Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của dân tộc ta (1946 - 1954), Thái Nguyên vinh dự được chọn làm an toàn khu (ATK) Trung ương - Thủ đô kháng chiến của cả nước. Chính tại ATK Định Hóa - Thái Nguyên, Bác Hồ cùng Trung ương Đảng, Chính phủ, Bộ Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã đặt đại bản doanh để lãnh đạo kháng chiến; nhiều quyết định quan trọng liên quan đến vận mệnh dân tộc đã ra đời. Nơi ấy, mảnh đất “địa linh”, cái nôi của cách mạng Việt Nam đang bừng sáng trên con đường đổi mới. Người dân nơi đây vẫn sắt son một lòng theo Đảng xây dựng quê hương cách mạng ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Đi đầu trong đuổi “giặc đói, giặc dốt”
Trong những ngày tháng Tám lịch sử, nắng thu rực rỡ trải khắp các nương chè, thửa ruộng, dòng người hành hương về chiến khu xưa, nơi vẫn được biết đến là thủ đô kháng chiến, “thủ đô gió ngàn” nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Thú thực, lần đầu tiên khi đến thăm vùng ATK, chúng tôi vẫn cứ nghĩ Tân Trào là “thủ đô gió ngàn”. Bởi lẽ Tân Trào, theo lời Tố Hữu, là “quê hương cách mạng dựng nên cộng hòa”. Gần đây, qua 4 chuyến về nguồn, thăm ATK thời chống Pháp, tôi mới vỡ lẽ ra chốn “Suối dài xanh mướt nương ngô/Bốn phương lồng lộng thủ đô gió ngàn” mà Tố Hữu miêu tả chính là Định Hóa.
Sở dĩ Định Hóa được chọn làm “thủ đô gió ngàn” trong những năm chống Pháp bởi trước hết đây là vùng núi non hiểm trở, quân Pháp khó sử dụng xe cơ giới đánh chiếm. Nhưng ta thì lại có thể dùng mạng lưới đường mòn xuyên rừng và đường ngựa thồ chằng chịt để liên lạc với vùng Tây Bắc, trung du và đồng bằng VN. Định Hóa không quá xa miền xuôi như vùng căn cứ Pắc Bó (Cao Bằng), tiện cho Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ kịp thời chỉ đạo cuộc kháng chiến trong cả nước. Đến thăm ATK bây giờ có thể nhận rõ thấy sự “thay da đổi thịt” hàng ngày ở từng căn nhà lối bản, từng thớ đất ngọn cây.
 Không khí lao động khẩn trương trên công trường xây dựng Nhà máy thủy điện Chiêm Hóa. |
ATK Định Hóa là một quần thể di tích lịch sử nổi tiếng với 130 điểm di tích được xem như quần thể di tích quan trọng bậc nhất của dân tộc Việt Nam ở thế kỷ 20 và ngay trước ngày kỷ niệm 65 năm Bác Hồ về ATK Thái Nguyên lãnh đạo kháng chiến (20/5/1947 - 20/5/2012), ATK đã vinh dự được Nhà nước xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt. |
Sắc màu tươi tắn của sự hồi sinh, thay đổi và vươn lên mạnh mẽ cũng vươn tới tận Kim Bình (Chiêm Hóa), địa danh lịch sử gắn liền với Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 2 của Đảng (diễn ra từ ngày 11 - 19/2/1951). Dọc theo con đường bê tông phẳng lỳ, qua những đồng lúa xanh mướt đang thì con gái, tỏa ngát hương thơm, chúng tôi tìm đến nhà ông Hoàng Văn Bảo, thôn Khuân Nhự, một chiến sĩ bảo vệ cho Đại hội năm ấy. Ở tuổi 76 nhưng ông Bảo vẫn minh mẫn và hoạt bát. Tiếp chúng tôi trong căn nhà sàn, ông Bảo tự hào nói: “Lịch sử ngày đó tôi không cần kể lại nữa bởi sử sách đã ghi cả rồi. Điều tôi muốn kể hơn cả là niềm vui khi chứng kiến quê mình đang được “thay da, đổi thịt”.
Hồi đó, đường giao thông khó khăn, từ nhà đến UBND xã đi mất gần buổi sáng mới tới. Còn bây giờ, tất cả các thôn bản đều có đường bê tông đến trung tâm xã. Điều muốn nói nhất là bây giờ đồng bào được chăm sóc y tế tốt lắm, được khám cấp phát thuốc thường xuyên. Những hủ tục cúng ma trừ tà đuổi bệnh ít đi rất nhiều”. Đồng chí Đào Ngọc Vang - Bí thư Đảng ủy xã Kim Bình cho biết: Phát huy truyền thống cách mạng của quê hương, ngày nay, trong công cuộc đổi mới, Kim Bình đã dành được nhiều thành tựu to lớn, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và đặc biệt là y tế. Người dân được chăm sóc sức khỏe toàn diện, cán bộ y tế đến từng thôn bản tư vấn, khám chữa bệnh cho người dân, 100% trẻ em được tiêm phòng vắc-xin đúng định kỳ. Toàn xã duy trì 4 bậc học từ mầm non đến THPT, trong đó có trường THCS đã đạt Chuẩn Quốc gia. Hàng năm, 100% trẻ em trong độ tuổi đi học được đến trường.
Cần đòn bẩy để ATK phát triển
Tuy nhiên, cuộc sống của đồng bào trong vùng ATK hôm nay vẫn còn nhiều khó khăn cả về văn hóa tinh thần và vật chất. Ông Ma Đình Đối - Chủ tịch UBND huyện Định Hóa trăn trở về những biện pháp, chủ trương nhằm nâng cao đời sống cho nhân dân, kết hợp với việc khôi phục, bảo tồn các di tích lịch sử trong khu vực ATK. Nói riêng về ATK Định Hóa, bên cạnh những kết quả đạt được thì thực tế vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của huyện.
Điều đó thể hiện ở sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, cơ sở vật chất còn nhiều khó khăn, kết cấu hạ tầng kinh tế còn thiếu và yếu kém; tỷ lệ hộ nghèo còn ở mức cao 28,01%... Thiết nghĩ, đòn bẩy ở đây chính là việc Trung ương cho phép huyện nhà lập “Dự án phát triển kinh tế - xã hội vùng trung tâm ATK Định Hóa - Thái Nguyên giai đoạn 2012-2020, tầm nhìn đến năm 2030” trình Chính phủ phê duyệt như các vùng căn cứ cách mạng khác đã được thực hiện. Thông qua đó, cần ưu tiên bố trí vốn hằng năm để đầu tư cho khu ATK Định Hóa bằng các chương trình mục tiêu, hỗ trợ cho các vùng kháng chiến trước đây và có các cơ chế đặc thù để Định Hóa thuận lợi vượt qua tình trạng kém phát triển, tạo đà bứt phá nhanh hơn.
Được biết, mới đây nhất, Thủ tướng Chính phủ vừa có ý kiến chỉ đạo về việc lập Đề án phát triển kinh tế - xã hội vùng Trung tâm ATK Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Thái Nguyên tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành, hoàn chỉnh Đề án phát triển kinh tế - xã hội vùng Trung tâm ATK Định Hóa giai đoạn 2012-2020. Thủ tướng lưu ý, việc hoàn chỉnh Đề án trên phải gắn với quy hoạch xây dựng nông thôn mới, phù hợp với khả năng cân đối ngân sách của tỉnh và lồng ghép với các chương trình, dự án trên địa bàn, gửi Bộ Kế hoạch và Đầu tư thẩm định, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Ghi chép của: Ma Ngọc Hưng - Văn Hậu