Lạc là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của người Việt, thường được dùng làm món ăn vặt hoặc chế biến thành nhiều món ăn. Lạc chứa protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng một số vitamin và khoáng chất. Tuy nhiên, việc ăn lạc rang muối thường xuyên có thể ảnh hưởng đến huyết áp nếu làm tăng lượng natri trong khẩu phần hằng ngày.
Không phải bản thân hạt lạc gây tăng huyết áp. Vấn đề chủ yếu nằm ở lượng muối được tẩm bên ngoài và tổng lượng muối tiêu thụ từ các thực phẩm khác trong ngày.
1. Muối trong lạc ảnh hưởng đến huyết áp thế nào?
Lạc rang muối có thể chứa lượng natri đáng kể tùy cách chế biến, lượng muối sử dụng và khẩu phần ăn. Khi ăn thường xuyên, nhất là với lượng lớn hoặc kết hợp nhiều thực phẩm mặn khác, món ăn này có thể góp phần làm tổng lượng natri trong ngày vượt mức khuyến nghị.
Natri là khoáng chất cần thiết cho cơ thể, tham gia điều hòa cân bằng dịch và hoạt động của thần kinh, cơ bắp. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều natri có thể khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích dịch trong tuần hoàn và tạo thêm áp lực lên thành mạch. Về lâu dài, chế độ ăn nhiều natri có thể làm tăng huyết áp hoặc khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó khăn hơn, đặc biệt ở người nhạy cảm với muối.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối. Mức này tính từ tất cả các nguồn thực phẩm, bao gồm muối dùng khi nấu ăn, nước mắm, nước tương, gia vị, thực phẩm chế biến sẵn và các món ăn vặt mặn.
Vì vậy, khi ăn lạc rang muối, không nên chỉ quan tâm đến lượng muối nhìn thấy bên ngoài hạt lạc mà cần tính đến tổng lượng natri trong khẩu phần ăn hằng ngày.
Cần phân biệt lạc rang muối với lạc nguyên chất hoặc lạc rang không thêm muối. Bản thân lạc chứa chất béo không bão hòa, protein thực vật và chất xơ, có thể góp mặt trong chế độ ăn lành mạnh nếu sử dụng với lượng phù hợp. Do đó, không nên quy kết lạc tự nhiên là thực phẩm gây tăng huyết áp.
Việc ăn lạc rang muối thường xuyên có thể ảnh hưởng đến huyết áp nếu làm tăng lượng natri trong khẩu phần hằng ngày. Ảnh minh họa AI.
2. Những người cần hạn chế lạc rang muối
Người đã được chẩn đoán tăng huyết áp nên chú ý đến lượng muối trong toàn bộ chế độ ăn, trong đó có lạc rang muối. Việc thường xuyên ăn các món mặn có thể khiến kiểm soát huyết áp khó khăn hơn, nhất là khi đồng thời sử dụng nhiều nước mắm, dưa muối, mì ăn liền, đồ hộp hoặc thực phẩm chế biến sẵn.
Người mắc bệnh thận, suy tim hoặc một số bệnh lý cần kiểm soát natri và dịch cũng nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần phù hợp. Với những trường hợp này, mức độ hạn chế natri cần được điều chỉnh theo tình trạng bệnh, chức năng thận và kế hoạch điều trị.
Ngoài lượng muối, người ăn lạc cũng cần chú ý đến khẩu phần. Lạc có hàm lượng chất béo tương đối cao nên cung cấp nhiều năng lượng. Ăn liên tục với lượng lớn, nhất là khi vừa ăn vừa xem tivi hoặc làm việc, có thể khiến tổng năng lượng tiêu thụ tăng mà người ăn không nhận ra. Nếu kéo dài, tình trạng dư năng lượng có thể góp phần gây tăng cân, từ đó ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe tim mạch và huyết áp.
Ngay cả người chưa mắc tăng huyết áp cũng nên hạn chế tiêu thụ quá nhiều muối để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Tuy nhiên, không cần loại bỏ hoàn toàn lạc khỏi chế độ ăn chỉ vì lo ngại huyết áp nếu không có chống chỉ định riêng hoặc dị ứng với thực phẩm này.
3. Cách chọn và ăn lạc hạn chế ảnh hưởng đến huyết áp
Để tiếp tục sử dụng lạc trong chế độ ăn mà hạn chế lượng natri, người tiêu dùng có thể điều chỉnh cách chọn và cách ăn:
- Ưu tiên lạc rang không muối hoặc ít muối: Nếu mua sản phẩm đóng gói, nên đọc nhãn dinh dưỡng và so sánh hàm lượng natri giữa các loại. Với lạc tự rang, có thể giảm lượng muối hoặc sử dụng gia vị tạo mùi thơm thay cho việc thêm nhiều muối.
- Kiểm soát khẩu phần: Chỉ lấy lượng định ăn ra bát nhỏ thay vì đặt cả túi hoặc hộp lớn bên cạnh. Lượng ăn phù hợp cần tính đến nhu cầu năng lượng và các thực phẩm khác trong ngày.
- Hạn chế ăn kèm nhiều thực phẩm mặn: Nếu đã ăn lạc rang muối, nên cân đối lượng muối từ các món ăn còn lại, tránh kết hợp thêm nhiều thực phẩm như dưa muối, cá khô, mì ăn liền hoặc đồ hộp.
- Đa dạng nguồn chất đạm và chất béo: Có thể luân phiên lạc không muối với các loại hạt không muối khác, các loại đậu, cá và những thực phẩm phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng.
Lưu ý, người tăng huyết áp cần duy trì việc đo huyết áp theo hướng dẫn, dùng thuốc đúng chỉ định và tái khám định kỳ. Không tự ý giảm hoặc ngừng thuốc chỉ vì đã điều chỉnh chế độ ăn. Không nên tự ý sử dụng muối thay thế có chứa kali để giảm natri.
Lạc rang muối cũng có thể không phù hợp với người mắc bệnh thận hoặc người đang dùng một số thuốc làm tăng kali máu. Nếu thuộc nhóm nguy cơ, cần trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng.
Xem thêm video đang được quan tâm:
5 biện pháp để ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch.
