Đột quỵ là nguy cơ lớn đối với người mắc bệnh cao huyết áp (tăng huyết áp) khi nhiệt độ môi trường giảm. Khi trời lạnh, hệ thần kinh giao cảm kích thích làm mạch máu co lại, huyết áp tăng cao đột ngột, dễ dẫn đến tai biến mạch máu nên việc điều chỉnh chế độ ăn uống giữ ấm cơ thể là biện pháp bảo vệ tim mạch thiết thực.
1. Thực phẩm tính ấm giúp tăng cường tuần hoàn máu để tránh đột quỵ

Các loại gia vị quen thuộc có tính ấm giúp kích thích sinh nhiệt, tăng cường lưu thông máu và giữ ấm cơ thể trong những ngày lạnh. Ảnh minh họa
Gừng, hành, tỏi hay lá hẹ là những gia vị quen thuộc có đặc tính ấm nóng, giúp thúc đẩy lưu thông máu và giữ ấm cơ thể từ bên trong. Các hợp chất có trong nhóm thực phẩm này hỗ trợ làm giãn mạch tự nhiên, giảm áp lực lên thành mạch khi thời tiết lạnh giá. Tuy nhiên, người tăng huyết áp chỉ nên sử dụng lượng vừa phải, tránh dùng quá nhiều đồ cay nóng gây kích thích tim mạch.
Chỉ nên dùng từ 2 - 4 gram (g) gừng tươi mỗi ngày. Nếu vượt quá 6 g/ngày, người dùng có thể gặp các vấn đề về tiêu hóa như ợ nóng nghiêm trọng, trào ngược acid và tiêu chảy.
Lượng hành, tỏi sử dụng hằng ngày nhìn chung không cần quá khắt khe, có thể linh hoạt theo khẩu phần và cách chế biến món ăn.
Với tỏi tươi, khoảng 1 - 2 tép mỗi ngày là lượng thường dùng.
Hành lá, lá hẹ có thể sử dụng thường xuyên trong chế biến món ăn, kết hợp với các loại rau củ khác để đa dạng nguồn vitamin, khoáng chất và hợp chất thực vật. Không có khuyến nghị riêng về lượng hành lá, hẹ tươi cần ăn mỗi ngày để phòng ngừa tăng huyết áp hoặc đột quỵ nhưng việc thường xuyên thêm hẹ vào các bữa ăn sẽ mang lại giá trị dinh dưỡng.
Bên cạnh đó, cháo nóng nấu cùng gừng tươi, hành lá hoặc tía tô là lựa chọn phù hợp cho bữa sáng hoặc bữa tối trong những ngày rét. Món ăn cung cấp nước, năng lượng, tạo cảm giác ấm áp và dễ ăn. Người tăng huyết áp nên chú ý nêm nhạt, hạn chế muối và các loại gia vị mặn để hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
2. Bổ sung nhóm thực phẩm giàu kali và magie, acid béo thiết yếu
Kali và magie đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng điện giải, điều hòa nhịp tim và giữ cho huyết áp ở mức ổn định. Bí ngô, các loại đậu (như đậu đỏ, đậu đen) và rau xanh đậm là nguồn cung cấp dồi dào các vi chất này. Việc đưa các loại củ quả này vào thực đơn hằng ngày giúp bảo vệ độ đàn hồi của thành mạch, giảm bớt gánh nặng cho hệ tim mạch trong mùa lạnh.
Ngoài ra, các loại hạt dinh dưỡng và cá béo chứa nhiều acid béo thiết yếu cũng góp phần làm giảm mỡ máu, hạn chế tình trạng xơ vữa động mạch. Người tăng huyết áp nên ưu tiên chế biến các thực phẩm này bằng hình thức luộc, hấp hoặc nấu canh thanh đạm, hạn chế sử dụng nhiều dầu mỡ động vật.
3. Một số lưu ý dinh dưỡng và sinh hoạt phòng đột quỵ khi trời lạnh
Bên cạnh việc chọn lựa thực phẩm phù hợp, người bị tăng huyết áp cần tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc ăn nhạt, giảm thiểu lượng muối nạp vào cơ thể. Ăn mặn làm tăng giữ nước và gây áp lực lớn lên hệ thống mạch máu, dễ dẫn đến biến chứng nguy hiểm. Nên thay thế muối bằng các loại gia vị tự nhiên để món ăn vẫn giữ được hương vị mà không làm hại đến huyết áp.
Thức ăn khi sử dụng trong mùa lạnh cần luôn được giữ ở trạng thái ấm nóng, tránh ăn đồ để lạnh hoặc vừa lấy từ tủ lạnh ra.
Kết hợp chế độ ăn uống khoa học với việc mặc đủ ấm, tập luyện nhẹ nhàng trong nhà và tuân thủ uống thuốc đều đặn theo chỉ định của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng giúp bảo vệ sức khỏe.