Thông tin về sự quan tâm của Ấn Độ đối với S-500 xuất hiện trong các cuộc thảo luận giữa Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải. Theo các báo cáo được truyền thông Ấn Độ trích dẫn, hệ thống S-500 nằm trong số những năng lực quốc phòng được hai bên đề cập khi New Delhi đánh giá khả năng mở rộng mạng lưới phòng thủ tên lửa sau kinh nghiệm vận hành S-400.
Hệ thống phòng không tầm xa S-500 của Nga. (Ảnh: MW)
S-500 khác S-400 như thế nào?
S-500 được thiết kế cho một nhóm nhiệm vụ khác biệt và có cấp độ cao hơn đáng kể so với S-400.
Trong khi S-400 chủ yếu được sử dụng để đối phó với máy bay, tên lửa hành trình, hệ thống không người lái và một số mục tiêu tên lửa đạn đạo ở khoảng cách xa, S-500 hướng tới những mục tiêu khó đánh chặn hơn nhiều. Hệ thống này được thiết kế để đối phó với vệ tinh, tàu vũ trụ và các tên lửa đạn đạo hoạt động ngoài khí quyển, bao gồm cả tên lửa đạn đạo liên lục địa.
S-500 được cho là có tầm bắn tới 600 km và còn có khả năng đánh chặn một số loại phương tiện lượn siêu thanh.
Được phát triển như một hệ thống phòng thủ chiến lược di động trên mặt đất, S-500 được Nga trang bị khả năng chống vệ tinh và đánh chặn tên lửa đạn đạo liên lục địa. Việc đưa hệ thống này vào biên chế được xem là bước nâng cấp quan trọng đối với năng lực phòng thủ chiến lược của Nga, đồng thời mở rộng khả năng tấn công các mục tiêu trên quỹ đạo.
Đối với Ấn Độ, một trong những yếu tố khiến S-500 trở nên đặc biệt đáng quan tâm là sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tên lửa siêu thanh tại Trung Quốc và khả năng những công nghệ này có thể được phổ biến cho Pakistan.
Trong bối cảnh đó, một hệ thống được thiết kế để đối phó với các mục tiêu tên lửa tiên tiến và phương tiện bay siêu thanh có thể mang lại cho New Delhi thêm một lớp phòng thủ chiến lược quan trọng.
Tầm bắn xa của S-500 cũng có thể mang lại cho Ấn Độ khả năng theo dõi và tấn công các mục tiêu trên không có giá trị cao từ khoảng cách rất lớn. Với tầm hoạt động được công bố lên tới 600 km, hệ thống này có thể tạo ra phạm vi tác chiến rộng hơn đáng kể so với tên lửa 40N6 của S-400, vốn có tầm bắn khoảng 400 km.
Ấn Độ tiếp tục mở rộng mạng lưới S-400
Sự quan tâm đối với S-500 xuất hiện trong bối cảnh quan hệ hợp tác quốc phòng giữa Ấn Độ và Nga vẫn tiếp tục được duy trì ở nhiều lĩnh vực. Đầu tháng 12/2025, truyền thông Ấn Độ cho biết các cuộc thảo luận chính thức với Nga về khả năng mua S-500 dự kiến bắt đầu vào ngày 4/12/2025.
Song song với đó, hai nước cũng tiếp tục đàm phán về khả năng Nga cung cấp máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57 cho Ấn Độ, trong đó có phương án sản xuất theo giấy phép. Việc Trung Quốc công bố hệ thống phòng thủ không gian HQ-29 vào tháng 8/2025, được cho là một yếu tố có thể khiến New Delhi quan tâm hơn đến việc sở hữu năng lực tương đương.
Trong khi cân nhắc S-500, Ấn Độ cũng đang tiếp tục mở rộng lực lượng S-400. Tháng 3/2026, Bộ Quốc phòng Ấn Độ đã xúc tiến kế hoạch tăng gấp đôi số lượng hệ thống S-400 được mua, với mục tiêu sở hữu đủ trang bị cho khoảng 20 tiểu đoàn.
Nếu thương vụ S-500 được thúc đẩy thành công, Ấn Độ có thể xây dựng một mạng lưới phòng thủ nhiều tầng hơn, trong đó S-400 đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ phòng không tầm xa, còn S-500 hướng tới những mối đe dọa chiến lược phức tạp hơn, từ tên lửa đạn đạo cho tới các mục tiêu hoạt động ngoài khí quyển.
