Ăn chay tuổi 60 thế nào để giữ cơ bắp và không bị suy nhược?

Bệnh người cao tuổi
SKĐS - Sau tuổi 60, nhiều người lo ăn chay gây mất cơ, nhưng nghiên cứu mới cho thấy kết quả đáng chú ý khi kết hợp tập luyện.

Sau tuổi 60, cơ thể bắt đầu xuất hiện tình trạng suy giảm khối lượng và sức mạnh cơ bắp nhanh hơn. Nhiều người cũng lựa chọn ăn chay tuổi 60 để kiểm soát cân nặng, cải thiện sức khỏe tim mạch hoặc duy trì lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, không ít người lo ngại việc hạn chế thịt, cá có thể khiến cơ thể thiếu protein, làm cơ bắp yếu đi nhanh hơn.

Một nghiên cứu công bố trên The American Journal of Clinical Nutrition đã đưa ra những kết quả đáng chú ý về khả năng phát triển cơ bắp ở người lớn tuổi khi áp dụng chế độ ăn chay kết hợp tập luyện.

1. Người cao tuổi ăn chay có tăng cơ được không?

Nghiên cứu được thực hiện ở nhóm người trung niên với độ tuổi trung bình khoảng 66. Những người tham gia chia làm các nhóm áp dụng chế độ ăn khác nhau trong 12 tuần, đồng thời thực hiện chương trình tập luyện sức mạnh.

Một nhóm sử dụng chế độ ăn chay có trứng và sữa, trong khi nhóm còn lại ăn đa dạng thực phẩm, bao gồm cả nguồn protein động vật. Kết quả cho thấy cả hai nhóm đều cải thiện khối lượng cơ và sức mạnh sau 12 tuần tập luyện. Điều này chứng tỏ người cao tuổi vẫn có khả năng phát triển cơ bắp khi ăn chay, nếu chế độ dinh dưỡng được xây dựng phù hợp và kết hợp vận động thường xuyên.

Ăn chay tuổi 60 thế nào để giữ cơ bắp và không bị suy nhược? - Ảnh 1.

Người cao tuổi ăn chay cần chú ý bổ sung đủ protein để duy trì khối lượng và sức mạnh cơ bắp. Ảnh minh họa AI. 

Tuy nhiên, nghiên cứu chưa chứng minh được chế độ ăn chay có hiệu quả tăng cơ tương đương chế độ ăn có thịt. Một nguyên nhân đáng chú ý là lượng protein thực tế nhóm ăn chay tuổi 60 tiêu thụ thấp hơn nhóm ăn đa dạng thực phẩm. Kết quả này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc có ăn thịt hay không, mà còn phụ thuộc vào tổng lượng protein, chất lượng bữa ăn và chế độ tập luyện.

2. Vì sao ăn chay thiếu chất dễ khiến cơ bắp suy yếu?

Theo tuổi tác, cơ thể có xu hướng giảm dần khối lượng và sức mạnh cơ. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến khả năng đi lại, giữ thăng bằng, leo cầu thang và thực hiện các hoạt động sinh hoạt hằng ngày. Cơ bắp ở người lớn tuổi thường đáp ứng kém nhạy hơn với protein từ thực phẩm. Do vậy, nếu ăn uống thiếu chất, đặc biệt thiếu protein kéo dài, quá trình duy trì và phục hồi cơ có thể bị ảnh hưởng.

Protein giúp cung cấp các axit amin cần thiết để cơ thể xây dựng, sửa chữa và duy trì mô cơ. Với những thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa thường có protein chất lượng cao, nhưng người ăn chay vẫn có thể đáp ứng nhu cầu thông qua lựa chọn thực phẩm phù hợp khác từ thực vật như: đậu nành, đậu phụ, sữa đậu nành, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên hạt…Người ăn chay tuổi 60 chọn chế độ ăn có trứng, sữa còn có thể bổ sung protein từ trứng, sữa chua và các sản phẩm sữa.

Tuy nhiên, một số nguồn protein thực vật có hàm lượng axit amin thiết yếu hoặc khả năng tiêu hóa thấp hơn protein động vật. Do đó, người cao tuổi ăn chay cần chú ý đa dạng thực phẩm và bảo đảm tổng lượng protein trong ngày. Ngoài protein, chế độ ăn chay thiếu cân đối còn có thể dẫn đến nguy cơ thiếu vitamin B12, sắt, canxi hoặc vitamin D, đây đều là những dưỡng chất có vai trò quan trọng đối với sức khỏe thần kinh, xương và khả năng vận động.

3. Nguyên tắc ăn chay tuổi 60 giúp giữ cơ bắp và ngừa thiếu vi chất

Để hạn chế mất cơ, người ăn chay tuổi 60 không nên chỉ tập trung vào việc loại bỏ thịt, cá mà cần xây dựng chế độ ăn đầy đủ năng lượng và dưỡng chất. Mỗi bữa ăn chính nên có nguồn protein phù hợp, kết hợp rau xanh, ngũ cốc và chất béo lành mạnh.

Ăn chay tuổi 60 thế nào để giữ cơ bắp và không bị suy nhược? - Ảnh 2.

Đậu phụ, các loại đậu và hạt là những nguồn protein thực vật có thể bổ sung trong chế độ ăn chay. Ảnh TL.

Với người khỏe mạnh lớn tuổi thường được khuyến nghị tiêu thụ khoảng 1 - 1,2 g protein/kg cân nặng/ngày, tùy thể trạng và mức độ vận động. Ví dụ, người nặng 60kg có thể cần khoảng 60 - 72 g protein mỗi ngày. Tuy nhiên đây chỉ là số lượng tham khảo, không áp dụng cho người mắc bệnh thận hoặc có chỉ định dinh dưỡng riêng.

Ngoài chế độ ăn, tập luyện sức mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì cơ bắp. Người trên 60 tuổi có thể lựa chọn những hoạt động phù hợp như đứng lên ngồi xuống từ ghế, tập với dây kháng lực, nâng tạ nhẹ hoặc thực hiện bài tập tăng sức mạnh chân và hông. Các bài tập nên được duy trì ít nhất hai ngày mỗi tuần, tăng dần mức độ theo khả năng và kết hợp vận động aerobic, tập thăng bằng. Người cao tuổi có bệnh lý xương khớp, tim mạch hoặc hạn chế vận động cần được tư vấn để lựa chọn bài tập an toàn.

Ngoài ra, người ăn chay trường cần đặc biệt chú ý dưỡng chất vitamin B12 chỉ có trong thực phẩm nguồn gốc động vật hoặc sản phẩm được tăng cường vi chất. Do vậy việc bổ sung cần dựa trên chế độ ăn và hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Ăn chay tuổi 60 thế nào để giữ cơ bắp và không bị suy nhược? - Ảnh 2.5 món ăn chay giàu đạm, dễ tiêu cho người sau tuổi 70

SKĐS - Sau tuổi 70, ăn đủ protein giúp duy trì khối cơ và sức khỏe. Những món chay có nguồn đạm phù hợp, chế biến mềm và ít dầu mỡ giúp người cao tuổi đa dạng khẩu phần ăn.


Ý kiến của bạn