Nhu cầu được ra nước ngoài lao động của nhiều người hiện nay là khá lớn với hy vọng lao động ở nước ngoài tuy có vất vả nhưng lương cao, khi về nước được… đổi đời. Lợi dụng tâm lý này, nhiều doanh nghiệp (DN) không có chức năng xuất khẩu lao động (XKLĐ) cũng công khai tuyển người, nhiều cá nhân lập công ty để lừa đảo người lao động nhẹ dạ, cả tin bằng chiếc bánh vẽ: chi phí rẻ, công việc đơn giản, lương cao với những… lời hứa.
Nghèo lại… nghèo thêm
Chị Nông Thị Thắm (SN 1978, trú tại xã Yên Mỹ, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn) cho biết: Đầu tháng 3/2011, chị được Hội Phụ nữ xã cử đi nghe tư vấn, phổ biến các thủ tục, quyền lợi, trách nhiệm của người lao động trước khi đi XKLĐ. Khi nhận được đơn, xét thấy gia đình chị Thắm có nhiều khó khăn (nuôi mẹ già ốm đau quanh năm và hai con nhỏ đang ăn học) nên chính quyền, Hội Phụ nữ xã đã đồng ý cho chị Thắm được ký hợp đồng đi XKLĐ tại Cộng hòa Síp với thời hạn 4 năm do ông Lê Văn Quyền - chức vụ Tổng giám đốc Công ty Viet Com ký.
Đến cuối tháng 3/2011, chị Thắm được đưa xuống Hà Nội học ngoại ngữ và làm các thủ tục cần thiết. Sau khi làm xong hộ chiếu, khám sức khỏe và học ngoại ngữ, chị Thắm tiếp tục được Công ty Viet Com ký giấy xác nhận tuyển dụng lao động để làm cơ sở về quê vay tiền của Ngân hàng NN –PTNT tỉnh Bắc Kạn với tổng số tiền mà phía Viet Com liệt kê là 117.900.000 đồng, nhưng thực tế, để vay được số tiền trên, gia đình chị Thắm phải vay mượn, chi phí thêm lên đến 150 triệu đồng. Sang Síp làm việc được một thời gian, ngày 23/8/2012, chị Thắm được chủ sử dụng lao động thông báo chuẩn bị hành lý, rồi ép lên xe ôtô, đưa ra sân bay trở về Việt Nam. Khi tới sân bay, do không mua được vé, chị Thắm bị chủ sử dụng lao động đưa vào đồn cảnh sát và tại đây, chị Thắm đã bị cảnh sát giam giữ 15 ngày. Thắc mắc việc bị giam giữ, chị Thắm được trả lời: “Chị sang Síp bằng visa du lịch chứ không phải là visa lao động, giờ đã quá 3 tháng (?)”.
Ai đúng, ai sai?
Chị Nông Thị Thắm cho biết: “Hơn 10 tháng làm việc tại Síp, giữa tôi và chủ sử dụng lao động chưa hề xảy ra mâu thuẫn, xô xát. Tôi không vi phạm luật pháp, không vi phạm các điều khoản đã cam kết trong hợp đồng với chủ ở Síp cũng như Công ty Viet Com ở Việt Nam, thế nhưng, không hiểu sao tôi lại bị đuổi về nước trước thời hạn”. Về nước, chị Thắm đến Công ty Viet Com tìm gặp bà Đỗ Thị Phương Lan - Giám đốc chi nhánh, để hỏi rõ sự việc. Bà Lan trả lời: “Biết rồi, không phải nói nữa, vì phải về nước sớm trước hợp đồng nên công ty thông cảm và sẽ hỗ trợ cho 7 triệu đồng, đồng ý thì ký nhận tiền để thanh lý hợp đồng?”. Chị Thắm không đồng ý với cách giải quyết trên. Hôm sau, chị Thắm tiếp tục đến Viet Com làm việc. Vẫn là bà Lan đại diện đã ra ngoài gọi điện một hồi lâu rồi cho biết: “Biết gia đình em khó khăn nên công ty sẽ hỗ trợ thêm 1 triệu đồng nữa là thành 8 triệu đồng, đồng ý thì em ký vào biên bản thanh lý hợp đồng rồi nhận tiền”. Chị Thắm không nhận tiền, đi tìm gặp ông Lê Văn Quyền - Tổng Giám đốc Viet Com, người trực tiếp ký hợp đồng lao động cho chị Thắm sang Cộng hòa Síp lao động, ông Quyền khẳng định: “Công ty chưa ký hợp đồng và không đưa lao động này đi Cộng hòa Síp làm việc”. Trước câu hỏi của PV: “Trong hợp đồng đưa người lao động đi làm việc tại Cộng hoà Síp có đề cập đầy đủ các nội dung quyền và nghĩa vụ của bên A và bên B, thời gian làm việc ở nước ngoài, trách nhiệm thực hiện hợp đồng, gia hạn hợp đồng, giải quyết tranh chấp đã xác lập trách nhiệm của cả hai bên và do trực tiếp ông Quyền ký với chị Nông Thị Thắm, vậy tại sao ông nói chưa ký và đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài?”, ông Quyền lý giải: “Đó chỉ là hợp đồng giúp người lao động vay vốn của ngân hàng và đây là quy định chung của Nhà nước”. Vậy chị Thắm là người đi XKLĐ, sao lại làm visa đi du lịch?!
Bên cạnh nhiều DN XKLĐ làm ăn chân chính, trên thực tế, đã có không ít người, DN mạo nhận đánh vào tâm lý của nhiều người dân đi XKLĐ với giá rẻ nhưng lương cao. Một trong nhiều nguyên nhân khiến cơ quan công an đã khám phá các vụ lừa đảo đi XKLĐ là do thông tin về XKLĐ chưa đến được với người lao động. Phần lớn người lao động không biết tiếp cận với cơ quan, đơn vị nào để làm thủ tục đi lao động ở nước ngoài, cộng với tâm lý không muốn qua các cơ quan chức năng vì sợ tốn tiền nên không ít người lao động rất dễ bị cò mồi và những tổ chức, cá nhân không có chức năng XKLĐ lợi dụng lừa đảo. Trở lại vụ việc của chị Nông Thị Thắm, chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin đến bạn đọc khi có thông tin mới.
Anh Minh