Ngã ba Nghèn là điểm gặp nhau của Quốc lộ 1A và đường liên xã từ huyện Can Lộc qua Khánh Lộc về Đồng Lộc, Trung Lộc. Đây là trung tâm quần tụ các di tích trên một địa phương giàu truyền thống yêu nước, cách mạng, tự lực, tự cường của huyện Can Lộc, Hà Tĩnh.
 Báo Sức khỏe & Đời sống cùng đoàn bác sĩ thiện nguyện Sài Gòn khám chữa bệnh cho bà con vùng lũ Nghệ An. Ảnh : Anh Tuấn |
Bên mâm cơm đơn sơ được làm từ những gì còn sót lại sau lũ, được chia sẻ những khó khăn, thiếu thốn là những kỷ niệm khó quên của đội ngũ y bác sĩ, và những nhà báo chúng tôi.
Mỗi đứa trẻ sắp được ra đời, gia đình, bố mẹ luôn chuẩn bị những gì tốt đẹp nhất, cần thiết nhất. Nhưng đã có những mạng sống được sinh ra trong màn nước lũ…
Bác sĩ Nguyễn Văn Nhiên - Giám đốc Bệnh viện huyện Can Lộc, Hà Tĩnh cho biết: Trong 7 ngày nước lũ tràn về, cả huyện có tới 5 ca đẻ, trong đó có 4 ca mổ và tất cả đều được kịp thời đưa đến bệnh viện. Có ca khó như trường hợp chị Hà ở Trung Lộc và được đỡ ngay tại Trạm y tế xã Thường Lộc. “Hay may mắn hơn khi con thuyền vừa kịp đưa sản phụ đến phòng mổ thì chìm nghỉm theo dòng nước. Nhìn dòng nước xoáy nhấn chìm chiếc xuồng như hút chiếc lá vào vòng xoáy, chúng tôi rùng mình và cảm ơn trời đất còn thương người nghèo, khi mẹ con sản phụ được đưa đến viện an toàn”, BS. Nhiên bồi hồi nhớ lại.
Điều kiện cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, trong hoàn cảnh mưa lũ kéo dài, gây thiệt hại nghiêm trọng và cô lập hoàn toàn với bên ngoài. Nhưng với phương châm tất cả vì nhân dân, bám dân, bám đất, ở Bệnh viện Can Lộc luôn có 20 nhân viên y tế túc trực ngày đêm, cùng nhân dân vượt qua khó khăn.
Lũ về, việc làm đầu tiên là bảo quản các thiết bị y tế, khám chữa bệnh, nhất là các máy móc đắt tiền. Quan trọng hơn là duy trì luôn có điện, vì vậy, 4 máy phát điện luôn được “nâng như nâng trứng”. Ngay đêm thứ 7 - đêm đầu tiên lũ tràn về, các thiết bị, phương tiện máy móc đã được kê cao, di chuyển lên tầng 2.
Chữa bệnh chung với lũ
Năm nào lũ cũng về. Đất nghèo oằn mình chống lũ, vẫn là cái cảnh cố giành giật mạng sống từ tay tử thần, bớt chút tang thương trên dải đất Việt.
Tình cờ gặp gỡ BS. Huệ - Chủ tịch Công đoàn Bệnh viện Can Lộc rất nhiệt tình và thân thiện, nhanh chóng hòa nhập, bác sĩ chia sẻ chân thành: Đợt lũ lịch sử vừa qua có 2 ca khó, suýt làm nản lòng các lương y.
 Đoàn công tác của Bộ Y tế trao cứu trợ cho đồng bào vùng lũ. Ảnh : V. Hậu |
Ngay đêm đầu tiên lũ kéo về, mặc dù đã chuẩn bị trước nhưng việc ứng phó không phải là dễ. Một bệnh nhân hen phế quản (tâm phế mãn) lên cơn khó thở, co thắt, là cháu bé 15 tuổi ở xã Tùng Lộc – vùng rốn lũ. Bệnh nhân được di chuyển bằng xe tải gầm cao gần 20km mới tới được bệnh viện dưới mưa lũ gào thét!
Những ngày mưa thêm mưa, lũ chồng lũ, một bệnh nhân suy tim nặng được chuyển đến bệnh viện. Nguy cơ tử vong rất lớn. Phải làm sao đây? Di chuyển bệnh nhân lên tuyến trên trong đêm lũ là rất khó khăn, nhưng nếu để lại bệnh viện với điều kiện y tế còn khó khăn cũng là một thách thức lớn đối với đội ngũ y, bác sĩ. Quyết định để bệnh nhân ở lại cơ sở và với phương châm “còn nước còn tát”, BS. Huệ cùng đồng nghiệp đã chống chọi kiên cường với tử thần. May mắn cơn hiểm nghèo đã đi qua trong gang tấc!
Đôi mắt nheo, các nếp nhăn ở vầng trán xô vào nhau, bất chợt giãn ra, với nụ cười hiền hậu, BS. Huệ vỗ vai tôi: “Ở đất này, đối phó với lũ quen dần như với chiến tranh rồi, nhà báo à”.
Sau đợt lũ, nguy cơ bùng phát dịch bệnh là rất cao. Lường trước được điều đó, nhằm ngăn chặn và đẩy lùi dịch bệnh, lãnh đạo bệnh viện đã cử 40 cán bộ công nhân, viên chức về từng xã, từng thôn, từng xóm, về từng địa phương giúp dân tiêu độc, khử trùng nước. Những nỗ lực không ngừng đã đem lại kết quả. Chỉ trong ít ngày sau lũ, hầu hết các giếng nước đều được khử trùng, đảm bảo nước sạch cho hầu hết các hộ dân. Lũ đi qua, nước rút hết, không có sự bùng phát dịch bệnh, đây chính là thành công bước đầu.
Khi được hỏi : “Năm nay là trận lũ lịch sử, điều đó có bất ngờ đối với lực lượng thầy thuốc ở đây?” BS. Nhiên chậm rãi châm điếu thuốc, từ tốn nói trong cái cười mỉm gật gù: “Sống chung với lũ, ăn chung với lũ, chữa bệnh chung với lũ, Hà Tĩnh là thế, có chi mô mà lạ!”.
Vừa chạy lũ, vừa đỡ đẻ
Lũ đến, đường sá, nhà cửa, cơ sở khám chữa bệnh đều bị hư hỏng. Điều kiện sống vô cùng khó khăn nhưng các cán bộ y tế vẫn làm việc bằng tất cả sự nhiệt tình và tâm huyết. Đến vùng lũ, nhiều người không thể quên được câu chuyện về một trạm trưởng trạm y tế xã ở Quảng Bình dù đang mang thai tháng thứ 6 phải đem con nhỏ đi tránh lũ, nhưng ngay sau khi nước rút, vẫn bụng mang dạ chửa chị lại tất tả cùng với các đồng nghiệp bắt tay ngay vào khắc phục hậu quả do lũ để lại. Chị là BS. Nguyễn Thị Tuyên, Trưởng trạm y tế xã Cự Nẫm, huyện Bố Trạch. Tận mắt chứng kiến sự hy sinh và lòng quả cảm tuyệt vời của y bác sĩ, y tá – những tình nguyện viên vì sức khỏe cộng đồng, chúng ta mới hiểu được ý nghĩa lớn lao từ công việc hàng ngày của thầy thuốc vùng lũ.
Ngay sau khi 2 trận lũ vừa dứt ở các tỉnh miền Trung, trong các ngày 27 – 28/10/2010, TS. Nguyễn Quốc Triệu, UVTW Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế dẫn đầu đã cùng Đoàn công tác Bộ Y tế trực tiếp vào thăm hỏi, động viên đồng bào, cán bộ y tế cơ sở của các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị. Bộ trưởng đã trực tiếp đi kiểm tra tình hình khám chữa bệnh cho nhân dân tại các trạm y tế xã thuộc 4 tỉnh thiệt hại nặng nề do lũ lụt. Ngành y tế cùng các địa phương tháo gỡ khó khăn, khắc phục nhanh hậu quả do trận lũ để lại, giúp đồng bào nhanh chóng ổn định cuộc sống. |
Trong mưa lũ vần vũ, cả xã Tân Hóa là vùng biển nước mênh mông. Các thầy thuốc của trạm y tế dù nhà cửa cũng bị nước cuốn trôi, nhưng không ai xin về để dọn nhà. Họ ở lại ngay tại trạm, bình tĩnh di chuyển trang thiết bị, sẵn sàng đón bệnh nhân khi có yêu cầu. 4 sinh linh đã cất tiếng khóc chào đời trong ánh đèn bão bập bềnh trước gió. 4 đứa trẻ đã được sinh ra trong niềm hân hoan của các bậc sinh thành là con của các chị Trần Thị Tuyết (thôn 3), Trương Thị Lý (thôn 1), Trần Thị Hóa (thôn 2) và Trương Thị Hương (thôn 4) cùng ở vùng rỗn lũ Tân Hóa. Còn niềm vui nào hơn, trong mùa nước dữ, giữa tiếng mưa rơi ồn ã, nước chảy xiết, lại được ôm đứa con yếu trong lòng. Ấm áp biết bao!
ANH TUỆ - BÙI THẢO