(SKDS) - Sau khi được Trung ương Đoàn phê duyệt dự án đầu tư xây dựng Làng Thanh niên lập nghiệp (TNLN) A Sờ năm 2001, đến tháng 6/2002, làng TNLN A Sờ được hình thành với những lớp đầu tiên lên đây từ lúc mới mười tám như A Lăng Kron, A Lăng Giáp, A Lăng Nghĩa, A Lăng Lâm, A Lăng Zút... trở thành lớp thanh niên dân tộc Cơ Tu đầu tiên của xã Ma Cooih vào lập nghiệp tại làng mới. Bây giờ làng mới đường đã trải nhựa suốt từ đầu làng đến cuối ngõ, điện, nước sinh hoạt, các công trình công cộng cũng đã được xây dựng. Nhưng sau 10 năm lập nghiệp, vẫn còn đó nhiều khó khăn cho làng mới.
Mười năm nơi vùng rừng
Đường Hồ Chí Minh qua xã Mà Cooih, huyện Đông Giang phẳng lỳ, giữa bạt ngàn trùng mây và núi của rừng Đông Trường Sơn, làng TNLN A Sờ nằm bên cung đường tuyệt đẹp ấy. Từ khi lập làng, những cư dân đầu tiên của làng mới đã nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn làm ăn tận tình của các cán bộ đoàn, các cấp chính quyền của tỉnh cũng như của địa phương. Sức vóc và bản lĩnh của những chàng trai trẻ như cây đang lớn gặp mưa, làm ăn bắt đầu có kế hoạch và biết mơ tới những thứ cao hơn chứ không phải được gì ăn nấy trong những ngày đói giáp hạt như xưa.
 Một góc làng A Sờ. |
Với mảnh đất 2ha được giao cho mỗi hộ gia đình, nhiều hộ gia đình trẻ đã biết trồng trọt cây ăn quả như: ổi, bưởi, cam, xoài, sa-bô-chê, nhãn...; hay các loại cây keo, cây bời lời... với giá trị kinh tế cao. Điển hình của những hộ gia đình trẻ vượt khó vươn lên là A Lăng Nghĩa, A Lăng Zút, Nguyễn Bính... Để lấy ngắn nuôi dài, hai vợ chồng A Lăng Nghĩa nuôi mỗi năm 3 lứa heo và 3 con bò. Học kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, hai vợ chồng dò dẫm từng bước, rồi thuộc như lòng bàn tay. Bây giờ vào căn nhà ngày mới lập nghiệp, đã có những vật dụng như: xe máy, tivi... từ chính công sức lao động miệt mài của mình. Chính nhờ tăng gia sản xuất, tập trung phát triển chăn nuôi một cách khoa học, mỗi năm gia đình A Lăng Nghĩa thu được 20 triệu đồng. A Lăng Nghĩa, 32 tuổi thổ lộ: “Mỗi năm thu nhập 20 triệu đồng so với dưới xuôi không là bao nhưng đối với các gia đình vùng cao, đặc biệt ở các gia đình trẻ vừa mới lập nghiệp ở Làng TNLN A Sờ cũng được xếp vào hạng giàu rồi”.
Anh A Lăng Chưng, 28 tuổi, công an viên chuyên phụ trách an ninh trật tự tại làng thì thổ lộ niềm vui rằng: “Đây là ngôi làng của thanh niên với mô hình mới nằm bên đường Hồ Chí Minh nên anh em đồng bào Kinh, Cơ Tu đều ý thức đoàn kết, giúp đỡ nhau rất nhiều. Anh em đều chăm chỉ với công việc bởi đã vào làng lập nghiệp thì có làm mới có ăn. Vấn đề an ninh trật tự luôn được đảm bảo để mọi người cùng nhau làm ăn phát triển”.
 Anh A Lăng Diên, Trưởng thôn A Sờ (trái) trao đổi với tác giả trong ngôi nhà của mình. |
Còn đó muôn nỗi khó khăn
Chúng tôi đến nhà anh A Lăng Diên, 27 tuổi, Trưởng thôn A Sờ khi anh vừa đi làm về. Sau một hồi hồ hởi kể về những thành tích, những hộ gia đình điển hình về làm kinh tế trong làng. Anh bỗng trầm ngâm khi chúng tôi hỏi về những khó khăn còn đó với làng mới này: “Thú thật làm ăn cũng khá hơn hồi ở làng cũ, nhưng có nhiều người không mặn mà lắm với nơi này. Có nhiều hộ có nhà ở đây nhưng ít khi lên đây lắm! Đất rừng đất rẫy được chia thì bỏ hoang không ai làm... chúng tôi không biết làm sao nữa!” Cũng theo anh Diên cho biết thì ban đầu khi mới lập làng, tổng số hộ đến định cư làng mới là 92 hộ với 256 nhân khẩu, bây giờ chỉ còn 47 hộ còn ở lại cố định với làng, có nhiều hộ đã đi lâu chưa thấy về, có hộ lên ở vài tháng rồi về lại.
Năm 2009, khi hết dự án, Tỉnh đoàn Quảng Nam đã bàn giao mô hình lại cho xã mà Cooih, quản lý. Chính vì thế nhiều chính sách hỗ trợ bị cắt giảm đột ngột nên nhiều hộ gia đình chưa kịp đứng vững để ổn định về kinh tế bị hụt hẫng. Do đó họ không mặn mà lắm với làng mới này. Được biết, khi dự án đầu tư xây dựng Làng TNLN A Sờ được thực hiện, các hộ gia đình trẻ nơi đây đã nhận được sự hỗ trợ đắc lực của các ban ngành đoàn thể Trung ương cũng như địa phương để ổn định cuộc sống, phát triển kình tế với các chương trình 134, 145 của Chính phủ. Nhưng một thực tế thì có nhiều hộ gia đình nơi đây sau khi nhận được nguồn vốn hỗ trợ đã không đầu tư vào kinh tế mà làm những việc khác, do đó đời sống vẫn nghèo.
Dẫn chúng tôi đến nhà Gươl của thôn A Sờ, anh Diên cho biết: “Nhà Gươl này được xây dựng cùng lúc với làng, nhưng giờ đã xuống cấp lắm rồi. Vừa rồi huyện đã cho làng 10 triệu để sửa sang lại nhưng chưa đủ. Chúng tôi đang cố vận động các hộ trong thôn đóng góp để sửa lại!” Anh Diên cũng cho biết những khó khăn chính của làng TNLN A Sờ bây giờ chính là nguồn vốn, việc giữ những hộ gia đình lại nơi này cũng đang là một vấn đề nan giải, cần có thêm nhiều mô hình kinh tế nữa được áp dụng thì mô hình này mới có thể phát triển như mong muốn được. Mong rằng các ngành các cấp sớm quan tâm hơn nữa để Làng TNLN A Sờ vượt qua được những khó khăn hiện tại, các hộ gia đình còn nghèo khó vươn lên làm giàu giữa vùng đất Trường Sơn đại ngàn này.