Tật khúc xạ, bệnh răng miệng, thừa cân, béo phì và suy dinh dưỡng là những vấn đề nổi bật, đặt ra yêu cầu tăng cường phát hiện sớm và chăm sóc sức khỏe trẻ em một cách toàn diện.
Thông tin được TS.BS Ngô Quang Hùng, Chủ tịch Hội Nhi khoa TP Hà Nội, Giám đốc Bệnh viện Nhi Hà Nội chia sẻ tại Hội nghị Nhi khoa Hà Nội lần thứ II, tổ chức ngày 9-10/10 tại Bệnh viện Nhi Hà Nội.
TS.BS Ngô Quang Hùng, Chủ tịch Hội Nhi khoa TP Hà Nội, Giám đốc Bệnh viện Nhi Hà Nội chia sẻ tại Hội nghị Nhi khoa Hà Nội lần thứ II. Ảnh: BVCC
Bệnh răng miệng, tật khúc xạ và dinh dưỡng là những vấn đề nổi bật
Theo TS.BS Ngô Quang Hùng, nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ ngày 1/5/2026 đến 20/9/2026 tại 78/126 xã, phường có sử dụng phần mềm quản lý khám sức khỏe của Bệnh viện Nhi Hà Nội ghi nhận 220.272 trẻ đăng ký khám, trong đó 169.352 trẻ đã được khám.
Kết quả phân tích cho thấy, có 152.970 trẻ có ít nhất một vấn đề sức khỏe bất thường, chiếm 90,3% số trẻ được khám. Trong đó, bệnh răng - hàm - mặt chiếm tỷ lệ cao nhất, với 67,7%; tiếp đến là các vấn đề về mắt và tật khúc xạ, chiếm 26,1%. Tỷ lệ thừa cân, béo phì là 20%, trong khi suy dinh dưỡng chiếm 11,6%.
Từ kết quả này, nhóm nghiên cứu đề xuất tăng cường bảo vệ thị lực cho học sinh, chú trọng chăm sóc răng miệng và dinh dưỡng ở trẻ nhỏ; đồng thời ưu tiên kiểm soát thừa cân, béo phì ở lứa tuổi tiểu học thông qua chế độ ăn hợp lý và tăng cường vận động thể lực.
TS.BS Ngô Quang Hùng nhấn mạnh, những kết quả trên giúp nhận diện các nhóm vấn đề sức khỏe cần ưu tiên theo từng lứa tuổi và địa bàn. Tuy nhiên, dữ liệu mới phản ánh tình hình của những trẻ đã được khám và có thông tin trên phần mềm, chưa đại diện cho toàn bộ trẻ em Hà Nội. Phạm vi nghiên cứu hiện cũng mới bao phủ 78/126 xã, phường có sử dụng phần mềm của Bệnh viện Nhi Hà Nội.
Vì vậy, mở rộng phạm vi khám sàng lọc và nâng cao chất lượng dữ liệu là yêu cầu cần thiết để có bức tranh đầy đủ hơn về sức khỏe trẻ em Thủ đô.
Bác sĩ Bệnh viện Nhi Hà Nội khám sức khoẻ cho học sinh đầu năm học. Ảnh: BVCC
Nhận diện mô hình bệnh tật để chủ động chăm sóc sức khỏe trẻ em
Theo TS.BS Ngô Quang Hùng, mô hình bệnh tật trẻ em Việt Nam giai đoạn 2026-2030 cần được nhìn nhận qua bốn nhóm vấn đề trọng tâm: bệnh không lây nhiễm; sức khỏe tâm thần và phát triển; bệnh truyền nhiễm diễn biến phức tạp; bệnh lý sơ sinh và sàng lọc.
Trên thế giới, bệnh không lây nhiễm ảnh hưởng đến hơn 2 tỷ trẻ em và vị thành niên mỗi năm. Mỗi năm, thế giới ghi nhận khoảng 400.000 ca ung thư mới ở trẻ em và vị thành niên, cùng khoảng 500.000 trẻ sinh ra mắc bệnh hồng cầu hình liềm. Số ca ung thư trẻ em được dự báo tăng 7,1% vào năm 2030 và 16,4% vào năm 2045; Đông Nam Á có thể chiếm khoảng 37% gánh nặng ung thư trẻ em toàn cầu.
Trong khi đó, bệnh truyền nhiễm vẫn là mối đe dọa đối với sức khỏe trẻ em. Năm 2023, châu Âu ghi nhận hơn 30.000 ca sởi, tăng hơn 30 lần so với năm trước. Tại Việt Nam, trong 4 tháng đầu năm 2024, cả nước ghi nhận hơn 13.000 trường hợp mắc tay chân miệng; các trường hợp tử vong do bệnh dại cũng tiếp tục là vấn đề đáng lo ngại.
Theo TS.BS Hùng, mô hình bệnh tật mang tính"gánh nặng kép", khu vực ngoại thành và mầm non nghiêng về suy dinh dưỡng - bệnh lý truyền thống, trong khi nội thành, tiểu học - THPT nghiêng về bệnh không lây nhiễm và bệnh học đường (tật khúc xạ, béo phì) - phản ánh đặc trưng dịch tễ học của quá trình đô thị hóa
"Nhận diện đúng mô hình bệnh tật sẽ giúp ngành y tế xây dựng các giải pháp phù hợp, từ dự phòng, sàng lọc, phát hiện sớm đến điều trị và quản lý bệnh lâu dài"- TS.BS Ngô Quang Hùng nói.
Giám đốc Bệnh viện Nhi Hà Nội cho rằng cần mở rộng số hóa khám sức khỏe học đường đến toàn bộ xã, phường, đồng thời xây dựng hệ thống giám sát bệnh tật trẻ em có khả năng liên thông dữ liệu giữa bệnh viện, trạm y tế và nhà trường. Cùng với đó, quy trình khám sàng lọc cần được chuẩn hóa, cán bộ y tế cơ sở được tập huấn và dữ liệu được kiểm tra chéo định kỳ nhằm bảo đảm độ tin cậy.
Ông Hùng cho biết, thực hiện Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 06 của Thành ủy Hà Nội, Bệnh viện Nhi Hà Nội đang từng bước cụ thể hóa các chủ trương, định hướng bằng những giải pháp thiết thực trong phát triển chuyên môn, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe trẻ em.
Tăng cường chăm sóc toàn diện, tạo cơ hội phát triển cho trẻ em
Ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế phát biểu. Ảnh: Dương Liễu
Phát biểu tại hội nghị, ông Đinh Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, cho biết công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em đã đạt nhiều kết quả, thể hiện qua sự cải thiện về tỷ lệ tử vong ở trẻ nhỏ, tình trạng dinh dưỡng và thể chất. Tuy nhiên, suy dinh dưỡng thấp còi vẫn là vấn đề cần quan tâm, đặc biệt tại miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo ông Đinh Anh Tuấn, cần tăng cường các mô hình chăm sóc toàn diện, từ phát hiện, chẩn đoán, điều trị sớm đến phục hồi chức năng, bảo đảm trẻ được chăm sóc liên tục và có thêm cơ hội hòa nhập cộng đồng.
Với tinh thần đó, Hội nghị Nhi khoa Hà Nội lần thứ II là dịp để các thầy thuốc, nhà khoa học gặp gỡ, cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và mở rộng hợp tác. Chương trình gồm phiên toàn thể và năm phiên chuyên đề, tập trung vào các chủ đề: dị tật bẩm sinh; bệnh lý tai, thính học và cấy điện cực ốc tai; bệnh mắt và kiểm soát cận thị; nhi khoa phát triển và sức khỏe tâm thần; quản lý bệnh nhiễm trùng ở trẻ em.
Sự tham gia của các chuyên gia trong nước và quốc tế mang đến cơ hội trao đổi kinh nghiệm về tiến bộ điều trị, mô hình đào tạo và hỗ trợ chuyên môn cho cán bộ y tế. Những kết quả và kinh nghiệm được chia sẻ tại hội nghị kỳ vọng sẽ tiếp tục được chuyển hóa thành các hoạt động hợp tác cụ thể, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe trẻ em Thủ đô.
Các chuyên gia trong nước và quốc tế tham dự hội nghị. Ảnh: BVCC
