Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1250/QĐ-TTg về Kế hoạch thực hiện Thông báo số 68-TB/VPTW ngày 26/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về phát triển ngành y học cổ truyền Việt Nam.
Kế hoạch đề ra 9 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức và hành động, xây dựng nền y học cổ truyền phát triển hiện đại, bền vững, kết hợp hài hòa với y học hiện đại, đáp ứng yêu cầu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân.
Thứ nhất, tổ chức phổ biến, tuyên truyền, quán triệt
Các bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu khẩn trương phổ biến, tuyên truyền, quán triệt nội dung Thông báo số 68-TB/VPTW và Kế hoạch của Thủ tướng Chính phủ đến toàn bộ đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động ở từng cấp, từng ngành, cơ quan, đơn vị.
Qua đó tạo sự thống nhất, nâng cao nhận thức và tạo chuyển biến rõ rệt về hành động của các cấp, các ngành trong phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam.
Một vườn trồng dược liệu. Ảnh: Huy Hoàng
Thứ hai, hoàn thiện thể chế, chính sách về y học cổ truyền
Kế hoạch yêu cầu rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về đào tạo nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; khám bệnh, chữa bệnh; thuốc cổ truyền, dược liệu; bảo hiểm y tế; tiêu chuẩn kỹ thuật và các cơ chế, chính sách liên quan.
Đồng thời, nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù thúc đẩy phát triển y học cổ truyền trong tình hình mới; xây dựng Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Thứ ba, nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh bằng y học cổ truyền
Một nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh phát triển mô hình kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong toàn hệ thống y tế; hoàn thiện các hướng dẫn chuyên môn, quy trình kỹ thuật để áp dụng thống nhất trong hệ thống khám bệnh, chữa bệnh.
Kế hoạch cũng yêu cầu chuẩn hóa các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh tại y tế cơ sở; khuyến khích các biện pháp chăm sóc sức khỏe hiệu quả không cần dùng thuốc.
Cùng với đó, nâng cao năng lực hệ thống cơ sở khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền từ Trung ương đến địa phương.
Thứ tư, phát triển dược liệu, công nghiệp dược liệu thành ngành kinh tế chiến lược
Việt Nam sẽ bảo tồn, khai thác hiệu quả và phát triển bền vững nguồn tài nguyên dược liệu quý; phát triển các vùng trồng dược liệu có giá trị cao đạt tiêu chuẩn GACP, ưu tiên tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, gắn với tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và phát huy tri thức bản địa.
Mục tiêu là từng bước tự chủ nguồn nguyên liệu, khắc phục tình trạng phụ thuộc nhập khẩu; phát triển đồng bộ chuỗi giá trị từ giống, vùng trồng, tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc đến chiết xuất, bào chế, chế biến sâu, sản xuất, xây dựng thương hiệu và xuất khẩu.
Thứ năm, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Kế hoạch đặt mục tiêu xây dựng, hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền; số hóa kho tàng bài thuốc gia truyền, dược liệu và tri thức y học cổ truyền Việt Nam.
Hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng, chuẩn hóa bài thuốc, vị thuốc, phương pháp điều trị được tăng cường nhằm kiểm chứng hiệu quả bằng bằng chứng khoa học.
Cùng với đó, hỗ trợ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các bài thuốc, tri thức truyền thống; thương mại hóa sản phẩm có giá trị, tiến tới tham gia thị trường quốc tế.
Thứ sáu, xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền Việt Nam
Y học cổ truyền được định hướng gắn với kinh tế sức khỏe, du lịch y tế, xuất khẩu sản phẩm và phát huy sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam.
Theo đó, phát triển dịch vụ, sản phẩm y học cổ truyền phục vụ khách du lịch; xây dựng mô hình du lịch sinh thái gắn với làng văn hóa, làng nuôi trồng dược liệu. Xây dựng thương hiệu quốc gia cho dược liệu và sản phẩm y học cổ truyền, đưa công nghiệp dược liệu trở thành ngành kinh tế có giá trị cao và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Thứ bảy, phát triển hệ sinh thái y dược cổ truyền, nhân lực chất lượng cao
Kế hoạch yêu cầu đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực đầu tư phát triển y học cổ truyền; khuyến khích doanh nghiệp, cơ sở y dược tư nhân tham gia nghiên cứu, sản xuất, bào chế, chế biến dược liệu, thuốc cổ truyền chất lượng cao và phát triển hệ thống khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền.
Tăng cường quản lý nhà nước, kiểm soát hoạt động hành nghề, chất lượng dược liệu, thuốc và quảng cáo; xử lý nghiêm hành vi buôn lậu, làm giả dược liệu, thuốc cổ truyền, lừa đảo, hành nghề y dược cổ truyền trái phép và trục lợi trên sức khỏe Nhân dân.
Đồng thời, đổi mới đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực; xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên, chuyên gia, nghiên cứu viên và thầy thuốc y học cổ truyền chất lượng cao, có khả năng kết hợp hài hòa y học cổ truyền với y học hiện đại và giữ vững y đức.
Thứ tám, tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức xã hội
Kế hoạch yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá vai trò, giá trị của y học cổ truyền; định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính thống, phản bác tin giả, thông tin sai lệch về y học cổ truyền trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân.
Cùng với đó, tôn vinh các danh y, biểu dương tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong bảo tồn và phát triển y học cổ truyền, góp phần lan tỏa những giá trị của nền y học cổ truyền Việt Nam.
Thứ chín, phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, nghề nghiệp
Kế hoạch xác định phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức nghề nghiệp trong công tác bảo tồn, kế thừa và phát triển y học cổ truyền.
Việc huy động sự tham gia của các tổ chức, hội nghề nghiệp và các lực lượng xã hội sẽ góp phần tăng cường nguồn lực, lan tỏa giá trị y học cổ truyền, thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới.
