Sự thay đổi nồng độ các hormone có thể ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt, tâm trạng, giấc ngủ, làn da, mái tóc và sức khỏe sinh sản. Nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường giúp chị em chủ động thăm khám, xác định nguyên nhân và có hướng xử trí phù hợp.
Những dấu hiệu cảnh báo rối loạn nội tiết tố nữ
1. Kinh nguyệt không đều
Chu kỳ kinh nguyệt thay đổi bất thường, quá ngắn, quá dài, lượng máu kinh thay đổi hoặc mất kinh có thể liên quan đến sự thay đổi nội tiết tố. Tuy nhiên, kinh nguyệt không đều cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác như stress, thay đổi cân nặng, hội chứng buồng trứng đa nang hoặc một số bệnh lý phụ khoa. Vì vậy, nếu tình trạng kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần, chị em nên đi khám để được xác định nguyên nhân.
2. Tăng hoặc giảm cân bất thường
Tăng hoặc giảm cân nhanh chóng mà không có sự thay đổi rõ rệt về chế độ ăn uống hay mức độ vận động có thể là dấu hiệu cần lưu ý. Một số rối loạn hormone liên quan đến tuyến giáp, insulin hoặc hormone sinh dục có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và cân nặng.
3. Nổi mụn nhiều và kéo dài
Sự thay đổi nồng độ hormone, đặc biệt là androgen, có thể kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, làm tăng nguy cơ bít tắc lỗ chân lông và xuất hiện mụn. Mụn liên quan đến nội tiết thường có xu hướng xuất hiện ở vùng cằm, đường viền hàm hoặc quanh miệng và có thể tái phát kéo dài.
4. Thay đổi tâm trạng
Dễ cáu gắt, lo âu, buồn bã hoặc thay đổi cảm xúc thất thường có thể xuất hiện khi hormone trong cơ thể biến động. Tình trạng này thường gặp ở phụ nữ trong những giai đoạn có sự thay đổi nội tiết mạnh như trước kỳ kinh, sau sinh hoặc tiền mãn kinh.
Tuy nhiên, thay đổi tâm trạng cũng có thể liên quan đến áp lực công việc, thiếu ngủ hoặc các vấn đề sức khỏe tâm thần. Do đó, không nên tự quy tất cả biểu hiện bất thường cho rối loạn nội tiết tố.
5. Giảm ham muốn tình dục
Hormone sinh dục có vai trò nhất định đối với chức năng tình dục ở nữ giới. Khi nồng độ hormone thay đổi, một số phụ nữ có thể giảm ham muốn, khô âm đạo hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục.
Đây cũng là vấn đề thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh. Nếu triệu chứng ảnh hưởng đến đời sống vợ chồng, chị em nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và tư vấn phù hợp.
Rụng tóc nhiều, tóc thưa dần hoặc thay đổi cấu trúc tóc có thể liên quan đến biến động hormone. Ảnh: ST
6. Rụng tóc nhiều
Rụng tóc nhiều, tóc thưa dần hoặc thay đổi cấu trúc tóc có thể liên quan đến biến động hormone. Tuy nhiên, thiếu chất dinh dưỡng, stress kéo dài, bệnh lý tuyến giáp, thiếu máu hoặc một số bệnh lý da đầu cũng có thể gây rụng tóc.
7. Khó ngủ, mất ngủ
Thay đổi nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Đặc biệt, phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh dễ gặp tình trạng khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu hoặc thường xuyên thức giấc vào ban đêm.
Bên cạnh yếu tố hormone, căng thẳng, thói quen sinh hoạt và môi trường ngủ cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến giấc ngủ.
8. Nóng bừng và đổ mồ hôi ban đêm
Nóng bừng, đổ mồ hôi về đêm là những triệu chứng khá điển hình ở phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, thường liên quan đến sự suy giảm estrogen.
Các cơn nóng bừng có thể xuất hiện đột ngột, kéo dài trong thời gian ngắn và khiến người bệnh khó chịu, ảnh hưởng đến giấc ngủ cũng như sinh hoạt hằng ngày.
9. Thay đổi lượng mồ hôi và mùi cơ thể
Sự thay đổi hormone có thể ảnh hưởng đến hoạt động của tuyến mồ hôi và tuyến bã nhờn, từ đó làm lượng mồ hôi hoặc mùi cơ thể thay đổi. Nếu tình trạng xuất hiện đột ngột, kéo dài hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường khác, chị em nên được kiểm tra để tìm nguyên nhân.
Khi nào cần đi khám?
Rối loạn nội tiết tố không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng một triệu chứng cụ thể. Nhiều dấu hiệu có thể tương tự với các bệnh lý khác, vì vậy chị em không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm bổ sung hormone khi chưa được bác sĩ thăm khám.
Khi nhận thấy các triệu chứng như kinh nguyệt bất thường kéo dài, thay đổi cân nặng không rõ nguyên nhân, mụn và rụng tóc nhiều, rối loạn giấc ngủ, nóng bừng, giảm ham muốn hoặc mệt mỏi kéo dài, chị em nên chủ động thăm khám tại cơ sở y tế.
Tại cơ sở y tế, bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử bệnh, thăm khám lâm sàng và chỉ định các xét nghiệm cần thiết khi có nghi ngờ rối loạn nội tiết. Tùy nguyên nhân và tình trạng cụ thể, người bệnh có thể được tư vấn điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động, giấc ngủ, kiểm soát stress hoặc điều trị bằng thuốc khi cần thiết.
Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống cân đối, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc và khám sức khỏe định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp phụ nữ chủ động chăm sóc sức khỏe và phát hiện sớm những bất thường liên quan đến nội tiết tố.
