80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo

Xã hội
Với Chữ thập đỏ, đó là câu chuyện về sự trợ giúp, về những con người có mặt ở nơi cần được giúp đỡ.

Năm 2026, khi Hội Chữ thập đỏ Việt Nam hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập, nhìn lại hành trình ấy cũng là dịp để nhìn lại ý nghĩa của biểu tượng đã đồng hành với tổ chức Hội qua nhiều chặng đường.

Ngày 23/11/1946, Đại hội đại biểu Hồng thập tự Việt Nam lần thứ nhất được tổ chức tại đình làng Thanh Ấm, thị trấn Vân Đình, nay thuộc Hà Nội, đánh dấu sự ra đời của Hội Hồng thập tự Việt Nam, tiền thân của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam.

Ngay trong những năm đầu thành lập, cán bộ, hội viên Hồng thập tự đã tham gia tổ chức các trạm cấp cứu, bệnh viện dã chiến, bệnh viện hậu phương và phục vụ người bị thương trong chiến tranh. Những hoạt động ấy thể hiện sứ mệnh nhân đạo của tổ chức Hội, đồng thời cho thấy ý nghĩa của biểu tượng Chữ thập đỏ trong việc gắn kết hoạt động trợ giúp với những người cần được bảo vệ, chăm sóc. Theo nguyên tắc của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, biểu tượng Chữ thập đỏ có hai mục đích sử dụng: bảo vệ và chỉ dẫn (nhận diện). Trong xung đột vũ trang, biểu tượng mang ý nghĩa bảo vệ đặc biệt đối với những người, cơ sở và phương tiện được sử dụng theo quy định; trong thời bình, biểu tượng được sử dụng nhằm nhận diện các tổ chức, cá nhân và hoạt động thuộc Phong trào theo đúng quy định.

80 năm sau ngày thành lập, màu áo Chữ thập đỏ vẫn xuất hiện ở nhiều nơi mà người dân cần sự trợ giúp. Đó có thể là một điểm sơ cấp cứu trong cộng đồng; một chuyến xe chở hàng cứu trợ đến vùng bị thiên tai; một chương trình khám, tư vấn sức khỏe; một buổi hiến máu tình nguyện; một căn nhà được xây cho hộ có hoàn cảnh khó khăn; một sinh kế được trao để người dân có thêm cơ hội tự vươn lên. Trong những hoạt động ấy, biểu tượng Chữ thập đỏ được sử dụng để nhận diện tổ chức, lực lượng và hoạt động Chữ thập đỏ theo đúng mục đích, đối tượng và phạm vi được phép. Việc sử dụng biểu tượng phải tuân thủ các quy định, không được tùy tiện gắn biểu tượng với mọi hoạt động nhân đạo hoặc sử dụng như một hình ảnh trang trí, quảng bá thông thường.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 1.

Một tình nguyện viên kiên nhẫn hướng dẫn người hiến máu hoàn thành thủ tục. Một hội viên cùng đoàn công tác đến thăm gia đình bị thiệt hại sau thiên tai. Một người trẻ dành ngày nghỉ để tham gia hoạt động cộng đồng. Một nhà tài trợ góp nguồn lực cho chương trình hỗ trợ người dân. Một người hiến máu nhiều lần lặng lẽ trao đi những đơn vị máu mà mình có thể dành tặng. Những con người ấy khác nhau về tuổi tác, nghề nghiệp, hoàn cảnh và động cơ tham gia, nhưng có thể gặp nhau ở một điểm: cùng góp phần biến tinh thần nhân đạo thành hành động.

Đó cũng là lý do việc hiểu đúng và tôn trọng biểu tượng Chữ thập đỏ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Bảo vệ biểu tượng không chỉ là giữ gìn một dấu hiệu nhận diện của tổ chức Hội, mà còn là bảo vệ ý nghĩa nhân đạo, giá trị pháp lý và niềm tin mà biểu tượng đã được gây dựng qua nhiều thế hệ. Mỗi cá nhân, tổ chức cần sử dụng biểu tượng đúng quy định, đồng thời không tiếp tay cho những hành vi sử dụng sai mục đích, gây nhầm lẫn hoặc làm ảnh hưởng đến ý nghĩa đặc biệt của biểu tượng.

Trong hành trình 80 năm, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã trở thành một tổ chức xã hội nhân đạo có mạng lưới hoạt động rộng khắp, với vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo. Website Hội ghi nhận quá trình phát triển qua các kỳ Đại hội, từ những ngày đầu thành lập đến những định hướng mới trong từng giai đoạn, phản ánh sự thay đổi của yêu cầu nhân đạo cùng với sự phát triển của đất nước.

Những câu chuyện ấy tạo nên mối liên hệ giữa biểu tượng và niềm tin.

Năm 2026, tinh thần ấy tiếp tục được thể hiện qua chủ đề "80 năm – Hành trình nhân ái vì cộng đồng" của Tháng Nhân đạo. Theo tổng kết của Trung ương Hội, Tháng Nhân đạo năm 2026 đã huy động hơn 761 tỷ đồng, trợ giúp hàng trăm nghìn người có hoàn cảnh khó khăn, yếu thế thông qua sự chung tay của các cấp Hội, cơ quan, doanh nghiệp, tổ chức và nhà hảo tâm. Những con số cho thấy quy mô nguồn lực, nhưng phía sau mỗi khoản hỗ trợ vẫn là một con người cụ thể, một nhu cầu cụ thể và một sự thay đổi cụ thể trong cuộc sống.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 3.

Trung ương Hội triển khai đợt thi đua cao điểm "80 ngày hành động vì cộng đồng", từ ngày 5/9 đến 23/11/2026. Các hoạt động được định hướng theo những công trình, mô hình, sáng kiến và phần việc cụ thể, hướng trực tiếp đến người dân và cộng đồng. Trong đó có hiến máu tình nguyện, sơ cấp cứu, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ sinh kế, phòng ngừa và ứng phó thảm họa, cùng nhiều hoạt động tình nguyện tại cơ sở.

Đợt thi đua đã nhanh chóng được cụ thể hóa bằng những hoạt động thiết thực tại các địa phương. Ngày 18/9/2026, ngay trong ngày Hội Chữ thập đỏ tỉnh Hà Tĩnh phát động đợt thi đua, hoạt động hiến máu tình nguyện tại xã Gia Hanh đã tiếp nhận 127 đơn vị máu. Ngày 22/9/2026, hưởng ứng lễ phát động tại tỉnh Quảng Trị, ngày hội hiến máu tình nguyện tại xã Vĩnh Linh tiếp nhận 500 đơn vị máu. Những con số ấy có thể được ghi trong báo cáo, nhưng ý nghĩa sâu xa hơn nằm ở những người đã dành thời gian, sức khỏe và sự tự nguyện của mình để trao đi cơ hội sống cho người khác.

Tương tự, một nhà tài trợ có thể không trực tiếp đứng trong một đội hình cứu trợ, nhưng nguồn lực của họ có thể giúp một gia đình sửa lại căn nhà, một người dân có thêm sinh kế, một cộng đồng được tiếp cận với nước sạch hoặc một chương trình chăm sóc sức khỏe được duy trì. Đối tác, doanh nghiệp và nhà hảo tâm vì thế cũng là một phần của hệ sinh thái nhân đạo.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 4.

Sau 80 năm, ý nghĩa của biểu tượng Chữ thập đỏ càng trở nên đáng suy ngẫm. Trải qua chiến tranh, thiên tai và những biến động của đời sống, biểu tượng vẫn giữ nguyên giá trị nhân đạo đặc biệt. Trong thời bình, biểu tượng giúp nhận diện tổ chức, lực lượng và hoạt động thuộc Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế theo quy định. Trong xung đột vũ trang, biểu tượng có ý nghĩa bảo vệ đặc biệt đối với những người, cơ sở và phương tiện được pháp luật quốc tế về nhân đạo bảo vệ. Vì vậy, dù phương thức hoạt động và công nghệ truyền thông có thay đổi, việc tôn trọng, sử dụng đúng và bảo vệ biểu tượng vẫn là yêu cầu xuyên suốt, góp phần giữ gìn niềm tin và bảo đảm điều kiện để hoạt động nhân đạo được thực hiện.

Bởi vậy, câu chuyện về 80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ không chỉ là câu chuyện về lịch sử của một tổ chức. Đó còn là câu chuyện về những con người đã lựa chọn hành động vì người khác. Là cán bộ Hội, hội viên, tình nguyện viên; là người hiến máu; là nhà tài trợ, doanh nghiệp, đối tác; là những người trực tiếp nhận sự trợ giúp và sau đó có thể lại trở thành người giúp đỡ một người khác. Mỗi người góp một phần vào hành trình ấy, theo cách của mình.

Từ ngày 23/11/1946 đến năm 2026 là 80 năm. Một chặng đường đủ dài để một biểu tượng trở thành ký ức của nhiều thế hệ. Nhưng hành trình nhân đạo không dừng lại ở một dấu mốc kỷ niệm. Ngay trong năm 80 tuổi, Hội tiếp tục đặt trọng tâm vào những hành động cụ thể vì cộng đồng; đợt "80 ngày hành động vì cộng đồng" được triển khai trên phạm vi toàn quốc với những công trình, mô hình, sáng kiến và việc làm hướng trực tiếp đến người dân.

80 năm là một hành trình đã đi qua nhưng mỗi lần một người hiến máu, một tình nguyện viên giúp đỡ người gặp khó khăn, một cán bộ Hội có mặt tại nơi người dân cần trợ giúp, một doanh nghiệp chung tay bằng nguồn lực của mình hay một người dân chủ động thực hiện một việc tốt cho cộng đồng, hành trình ấy lại được viết tiếp.

PV

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 4.Cộng đồng có thể làm gì để bảo vệ biểu tượng Chữ thập đỏ?

Biểu tượng Chữ thập đỏ không là biểu tượng nhân đạo được pháp luật bảo hộ, mang ý nghĩa bảo vệ đặc biệt.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 5.Sử dụng sai biểu tượng Chữ thập đỏ có thể bị xử lý như thế nào?

Biểu tượng Chữ thập đỏ là dấu hiệu nhân đạo đặc biệt được pháp luật bảo hộ, không phải biểu trưng thông thường của ngành y tế.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 6.Đối tác, nhà tài trợ có được sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ?

Hiện nhiều tổ chức và cá nhân đồng hành cùng Hội Chữ thập đỏ Việt Nam trong các hoạt động cứu trợ, chăm sóc sức khỏe,...

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 7.Cơ sở y tế, xe cứu thương có được sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ?

Nhiều người cho rằng bệnh viện, phòng khám hoặc xe cứu thương đều có thể sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ để nhận diện hoạt động y tế.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 8.Những tình huống nào dễ dẫn đến sử dụng sai biểu tượng Chữ thập đỏ?

Biểu tượng Chữ thập đỏ không phải là hình ảnh trang trí hay ký hiệu chung của ngành y tế.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 9.Ai được sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ và trong phạm vi nào?

Khám bệnh miễn phí hay hiến máu đều mang ý nghĩa nhân đạo, nhưng không đồng nghĩa được quyền sử dụng biểu tượng Chữ thập đỏ.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 10.Phân biệt biểu tượng Chữ thập đỏ và biểu trưng Hội Chữ thập đỏ Việt Nam

Hình ảnh Chữ thập đỏ xuất hiện trong các hoạt động cứu trợ, chăm sóc sức khỏe, hiến máu tình nguyện và nhiều chương trình nhân đạo.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 11.Biểu tượng Chữ thập đỏ có ý nghĩa và chức năng gì?

Hình ảnh chữ thập màu đỏ đã trở nên quen thuộc với nhiều người.

80 năm dưới biểu tượng Chữ thập đỏ: Một dấu hiệu, một hành trình nhân đạo - Ảnh 12.Biểu tượng Chữ thập đỏ ra đời từ đâu và vì sao có ý nghĩa đặc biệt?

Một dấu chữ thập màu đỏ trên nền trắng ngày nay đã trở nên quen thuộc với nhiều người.


Ý kiến của bạn