80% mũ bảo hiểm bán trên thị trường là đồ "dỏm"

Trung bình mỗi ngày cả nước ta xảy ra 36 vụ tai nạn giao thông (TNGT) làm khoảng 30 người tử vong và 28 người bị thương. Riêng 9 tháng đầu năm 2012, cả nước đã xảy ra 23.190 vụ TNGT đường bộ làm chết 6.657 người và bị thương 24.763 người.

Trong số những người thiệt mạng và chấn thương sọ não do TNGT, rất nhiều người trong số họ có thể phòng tránh được nếu đội mũ bảo hiểm đúng quy chuẩn.

Mất mạng vì mũ bảo hiểm “dỏm”

Tại BV Việt Đức, trung bình mỗi ngày có đến 40-50 ca nhập viện do TNGT. Ngoài những tổn hại trầm trọng về sức khỏe, tinh thần của người bị tai nạn giao thông thì chi phí điều trị các ca TNGT cũng trở thành gánh nặng kinh tế không nhỏ với gia đình các nạn nhân.

Nằm bất động trên giường bệnh, chị T.T.D., 40 tuổi, ở Hai Bà Trưng, Hà Nội vẫn chưa hết bàng hoàng sau ca tai nạn. Một vụ tai nạn kinh hoàng ngày hôm đó đã khiến chồng chị tử vong vì chấn thương sọ não nghiêm trọng, bản thân chị cũng bị liệt nửa người trong khi 3 con nhỏ phải vừa học vừa đi làm, vừa chăm sóc mẹ. Trong nước mắt, chị vẫn ân hận, giá như hôm đó, chị nhắc chồng đội mũ bảo hiểm

Kể lại sự việc trong nước mắt giàn giụa, chị cho biết, ngày hôm đó, cả hai vợ chồng chị đang trên đường về nhà ông bà ngoại để ăn giỗ. Vì nhà ông bà ở cách nhà chỉ hơn 1km nên lúc đầu chồng chị định không mang mũ bảo hiểm, nhưng sau do chị cứ mang theo nên anh đành miễn cưỡng đội vào chiếc mũ bảo hiểm rẻ tiền mà anh vẫn hay đội để khỏi nặng đầu và để đối phó với công an. Không may, chiếc xe tải phía trước mặt gặp sự cố và cứ thế lao thẳng vào chiếc xe máy đang đi ngược chiều. Cú lao trực diện đã khiến cho 2 vợ chồng chị ngã xuống đường, chiếc mũ bảo hiểm của anh vỡ vụn chỉ sau một cú va đập xuống mặt đường. Được người đi đường đưa đến bệnh viện Việt Đức nhưng anh đã tử vong ngay trên đường do chấn thương sọ não quá nặng, còn chị may mắn thoát chết vì chiếc mũ mà chị đội sau khi vỡ ra vẫn còn lớp xốp dầy bên trong vẫn còn tác dụng bảo vệ.

Nằm thiêm thiếp trên giường bệnh tại Khoa Hồi sức cấp cứu, cháu cháu B.T.C. (10 tuổi) ở Xuân Trường - Nam Định được chẩn đoán chấn thương sọ não nặng sau TNGT bị ô tô đâm trực diện trong lúc đi học về.

Bác sĩ Nguyễn Đức Chính, Trưởng phòng kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Việt Đức cho biết, trong một vài năm trở lại đây, số lượng các ca điều trị về TNGT giảm nhưng về độ nghiêm trọng thì không giảm mà có chiều hướng gia tăng. 9 tháng đầu năm 2007, mỗi ngày trung bình có từ 50 đến 60 ca TNGT nhập viện Việt Đức thì 9 tháng của năm 2012, mỗi ngày trung bình có khoảng 43 ca TNGT nhập viện.

Thông thường, thời gian điều trị 1 ca phẫu thuật chấn thương sọ não tại Bệnh viện Việt Đức được thực hiện từ 3 đến 5 ngày với chi phí từ 5 đến 7 triệu đồng. Đó chỉ là phần cứng trong việc điều trị một ca TNGT gây chấn thương sọ não.

Trường hợp trên chỉ là một trong số rất nhiều những bệnh nhân tai nạn giao thông nhập viện tại BV Việt Đức và nhiều bệnh viện trong cả nước. Theo số liệu thống kê của ngành y tế năm 2011, đã có 135.000 trường hợp bị TNGT nhập viện do TNGT trên cả nước, trong đó 77% liên quan đến mô-tô, xe gắn máy. Đáng lưu ý, có đến 23.426 trường hợp bị chấn thương sọ não do TNGT (chiếm 17%) và 21,9% trong số này có đội mũ bảo hiểm nhưng không rõ nguồn gốc.

Đây là thông tin được đưa ra tại hội thảo chuyên đề chất lượng mũ bảo hiểm trong khuôn khổ dự án “Hoàn thiện chính sách pháp luật về đội mũ bảo hiểm và hướng tới bắt buộc đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho người đi mô-tô, xe gắn máy tại VN” do Hiệp hội An toàn đường bộ toàn cầu (GRSP) phối hợp với Hội Chữ thập đỏ VN triển khai trong năm 2012. Thông tin do Hiệp hội người tiêu dùng và tiêu chuẩn Việt Nam đưa ra, hiện có khoảng 80% mũ bảo hiểm đang lưu hành trên thị trường không đáp ứng được tiêu chuẩn quốc gia. Trong khi đó, số lượng xe mô-tô, xe gắn máy tại nước ta tính đến hết năm 2011 đã đạt đến con số xấp xỉ 40 triệu phương tiện.

Cách nhận biết mũ bảo hiểm đạt chuẩn theo quy định của Bộ Khoa học - Công nghệ: - Mũ phải có đủ 3 bộ phận: vỏ mũ, đệm hấp thụ xung động bên trong vỏ mũ (đệm bảo vệ) và quai đeo - Kiểu dáng mũ phải đáp ứng tiêu chuẩn quốc gia QCVN2: 2008/BKHCN - Mũ phải có nhãn hàng hóa ghi các thông tin cơ bản như: tên sản phẩm (mũ bảo hiểm dành cho người đi mô tô, xe máy); tên và địa chỉ cơ sở sản xuất hoặc nhập khẩu, phân phối và xuất xứ hàng hóa; cỡ mũ; tháng, năm sản xuất. - Mũ phải được gắn dấu hợp quy CR.

Từ năm 2007, năm triển khai thực hiện Nghị quyết 32, đến nay, lực lượng cảnh sát giao thông cả nước đã kiểm soát, xử lý gần 4 triệu trường hợp vi phạm không đội mũ bảo hiểm khi lưu thông trên đường bằng mô-tô, xe gắn máy. Theo đánh giá của ngành công an và y tế, hiệu quả lớn nhất của việc thực hiện chủ trương bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy là giảm thương vong, thiệt hại do TNGT, giảm được nhiều số ca chấn thương sọ não do TNGT. Tuy nhiên, việc chấp hành chủ trương này ở một số nơi, có lúc vẫn chưa tốt, nhất là một số đối tượng thanh thiếu niên vẫn ngang nhiên vi phạm hoặc chỉ chấp hành theo kiểu chống đối, chỉ đội mũ khi có lực lượng làm nhiệm vụ bảo đảm an toàn trật tự giao thông trên đường, hoặc sử dụng các loại mũ không đảm bảo chất lượng. Việc kiểm soát mũ bảo hiểm vẫn còn nhiều vấn đề, đáng lưu ý là hiện nay trên thị trường còn bày bán nhiều loại mũ có kiểu dáng như mũ bảo hiểm nhưng không đảm bảo chất lượng nhưng vẫn được người dân mua sử dụng để đối phó với lực lượng chức năng. Điều này rất nguy hiểm và có thể dẫn đến những hậu quả đáng tiếc nếu xảy ra tai nạn khi đang lưu thông trên đường với chiếc mũ “bảo hiểm” này. Thậm chí nhiều trường hợp không những không được “bảo hiểm” an toàn bởi loại mũ này mà còn làm gia tăng mức độ chấn thương.

Bà Trịnh Tố Oanh, giám đốc GRSP tại Việt Nam nhận định, hiện có nhiều người mua MBH mà chưa chú ý tới chất lượng, khả năng bảo vệ của mũ. Khi có va chạm, những loại mũ này chưa có tác dụng bảo vệ. Vì vậy, mong muốn của GRSP và các tổ chức khác là tuyên truyền, vận động người đi môtô, xe máy đội MBH đạt chuẩn để tăng khả năng bảo vệ, hạn chế thương vong khi xảy ra tai nạn.

Hạ Hiền