Gánh nặng đái tháo đường còn lớn, kiểm soát bệnh nhiều thách thức
Đái tháo đường đang là một trong những thách thức đáng lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Hiện cả nước có khoảng 8 triệu người trưởng thành mắc bệnh, trong đó đái tháo đường tuýp 2 chiếm phần lớn số ca mắc.
Đáng chú ý, 55% người đã được chẩn đoán mắc bệnh đang sống chung với các biến chứng, trong khi chỉ 36% người mắc đái tháo đường típ 2 đạt mục tiêu kiểm soát đường huyết (HbA1c).
Chuỗi hoạt động tầm soát đái tháo đường nhân Ngày Đái tháo đường thế giới 2026 được tổ chức đa dạng, tại nhiều bệnh viện... Ảnh: Phương Thảo
Các biến chứng liên quan đến đái tháo đường típ 2 được ghi nhận với tỷ lệ cao, gồm biến chứng mắt (39,5%), bệnh thần kinh ngoại biên (37,9%), biến chứng tim mạch (33,4%) và biến chứng thận (24,1%).
Những biến chứng này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh mà còn tạo gánh nặng đối với gia đình, hệ thống y tế và xã hội. Thực tế đó cho thấy tầm quan trọng của việc phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và duy trì quản lý bệnh liên tục.
Theo PGS.TS.BS Trần Quang Nam, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, đái tháo đường tuýp 2 thường diễn tiến âm thầm trong nhiều năm. Vì vậy, không ít người bệnh chỉ được phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng ở tim mạch, thận, mắt hoặc thần kinh.
Việc kiểm tra đường huyết lúc đói và đường huyết sau ăn có thể giúp người dân nhận biết tình trạng bệnh, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời nhằm ngăn ngừa biến chứng.
Chuyên gia khuyến khích người dân, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ít vận động, tăng huyết áp hoặc có người thân mắc đái tháo đường, chủ động kiểm tra đường huyết định kỳ và tham vấn bác sĩ.
Tăng cường tầm soát, đưa thông tin về đái tháo đường đến cộng đồng
Hưởng ứng Ngày Đái tháo đường thế giới 14/11 với chủ đề "Hành động sớm với bệnh đái tháo đường" (Early action on diabetes), Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), Tổng hội Y học Việt Nam – Trung tâm Hỗ trợ và Đào tạo liên tục cùng các bệnh viện và Novo Nordisk Việt Nam tiếp tục tổ chức chuỗi hoạt động cung cấp thông tin, tư vấn trực tiếp và trực tuyến, tầm soát nguy cơ mắc bệnh đái tháo đường cho cộng đồng.
Chương trình hướng tới hiện thực hóa thông điệp "Lasting health starts now" – sức khỏe bền vững bắt đầu từ hôm nay, thông qua sự phối hợp giữa các đơn vị y tế và doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy công tác phòng bệnh, khuyến khích người dân chủ động hành động sớm để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Từ ngày 9-14/11/2026, chuỗi hoạt động được triển khai tại 5 bệnh viện lớn trên cả nước. Các hoạt động tập trung vào đo đường huyết, đánh giá nguy cơ mắc đái tháo đường típ 2; kiểm tra và phân tích các chỉ số cơ thể bằng máy InBody; tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa Nội tiết.
Bên cạnh đó, người dân được cung cấp thông tin, thảo luận chuyên đề về các dấu hiệu cảnh báo, yếu tố nguy cơ, biến chứng của bệnh cũng như cách xây dựng lối sống lành mạnh. Hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe được triển khai tại khu vực khám bệnh và trên các kênh thông tin của bệnh viện, phương tiện thông tin đại chúng.
Người dân tham gia tìm hiểu thông tin, tầm soát, tư vấn đái tháo đường. Ảnh: Phương Thảo
Chương trình dự kiến tầm soát đái tháo đường cho khoảng 1.500 người dân, qua đó giúp những người có nguy cơ được phát hiện sớm, tư vấn kịp thời và kết nối với hệ thống chăm sóc y tế phù hợp.
Song song với hoạt động trực tiếp tại các bệnh viện, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) phối hợp với các đối tác tổ chức chương trình tư vấn trực tuyến về bệnh đái tháo đường vào ngày 14/11/2026 trên nền tảng Facebook với tên gọi "Đái Tháo Đường".
Chương trình có sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành Nội tiết, trực tiếp giải đáp thắc mắc của người dân về yếu tố nguy cơ, tầm soát, phòng ngừa biến chứng và quản lý bệnh lâu dài. Hình thức tư vấn trực tuyến góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin y tế chính thống, đặc biệt đối với người dân ở khu vực xa trung tâm hoặc chưa có điều kiện đến trực tiếp các cơ sở y tế.
Thông qua hợp tác đa bên, các chương trình hưởng ứng Ngày Đái tháo đường thế giới hướng tới góp phần chuyển dịch trọng tâm từ điều trị sang phòng ngừa và hành động sớm trong quản lý các bệnh mạn tính, đặc biệt là đái tháo đường và béo phì.
Thông điệp xuyên suốt của các hoạt động hưởng ứng Ngày Đái tháo đường thế giới là khuyến khích mỗi người chủ động quan tâm đến sức khỏe, nhận diện yếu tố nguy cơ, thực hiện tầm soát và duy trì việc quản lý bệnh.
Phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và theo dõi thường xuyên là những yếu tố quan trọng góp phần hạn chế biến chứng, nâng cao chất lượng cuộc sống và hướng tới một hệ thống y tế bền vững, hiệu quả hơn trong dài hạn.
