Tuổi sinh học phản ánh mức độ lão hóa của cơ thể và có mối liên hệ với tình trạng sức khỏe của các cơ quan. Trong đó, sức khỏe tim mạch đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh mạn tính và quá trình lão hóa. Duy trì những thói quen tốt cho tim không chỉ giúp bảo vệ hệ tuần hoàn mà còn góp phần giữ gìn sức khỏe lâu dài.
Nghiên cứu đăng trên Journal of the American Heart Association, phân tích dữ liệu của hơn 5.600 người, cho thấy những người duy trì lối sống lành mạnh và kiểm soát tốt các yếu tố sức khỏe tim mạch có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong thấp hơn. Nghiên cứu dựa trên bộ tiêu chí Life's Essential 8 của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), gồm 8 yếu tố: Chế độ ăn, hoạt động thể chất, giấc ngủ, tình trạng hút thuốc, cân nặng, cholesterol, đường huyết và huyết áp.
1. Ăn uống cân bằng, ưu tiên thực phẩm tự nhiên
Chế độ ăn ảnh hưởng đến huyết áp, cholesterol và đường huyết. Do đó, bạn nên tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và cá để bổ sung chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng chất béo không bão hòa có lợi cho tim.
Ngược lại, tiêu thụ thường xuyên thực phẩm chế biến sẵn, thịt chế biến, đồ ăn nhiều muối, đường bổ sung và chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa. Duy trì những lựa chọn lành mạnh qua từng bữa ăn sẽ có lợi hơn việc áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe trong thời gian ngắn.
2. Giữ thói quen vận động thường xuyên để duy trì sức bền
Hoạt động thể chất giúp tim hoạt động hiệu quả, cải thiện tuần hoàn máu, tăng độ nhạy insulin và hỗ trợ kiểm soát huyết áp, cân nặng.
Người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp tập tăng cường sức mạnh cơ bắp ít nhất 2 ngày. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc khiêu vũ đều là những lựa chọn phù hợp. Người ít vận động có thể bắt đầu từ thời lượng ngắn rồi tăng dần, chú trọng sự đều đặn.

Duy trì 8 thói quen tốt cho tim mạch có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tật, bảo vệ sức khỏe và hỗ trợ làm chậm lão hóa. Ảnh minh họa AI.
3. Duy trì cân nặng phù hợp, hạn chế mỡ bụng
Thừa cân, đặc biệt là tích tụ mỡ vùng bụng, có thể làm tăng nguy cơ kháng insulin, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu. Mô mỡ dư thừa còn tham gia vào quá trình điều hòa chuyển hóa và có thể thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp.
Để kiểm soát cân nặng, nên kết hợp ăn uống hợp lý, vận động và ngủ đủ giấc. Mục tiêu không phải là đạt vóc dáng thật gầy mà là duy trì cân nặng, vòng eo phù hợp và bảo toàn khối cơ.
4. Ngủ đủ giấc, duy trì giờ ngủ ổn định
Ngủ không đủ hoặc thường xuyên gián đoạn có thể ảnh hưởng đến cơ chế điều hòa huyết áp, đường huyết và cảm giác thèm ăn. Người trưởng thành nên ngủ khoảng 7 - 9 giờ mỗi đêm, duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định.
Nếu thường xuyên ngáy to, ngưng thở khi ngủ hoặc buồn ngủ ban ngày, nên đi khám để phát hiện các rối loạn giấc ngủ có thể làm tăng nguy cơ tim mạch.
5. Tránh thuốc lá để bảo vệ thành mạch
Khói thuốc chứa nhiều hóa chất gây tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch, làm tăng nhịp tim và huyết áp. Hút thuốc cũng làm giảm lượng oxy được vận chuyển đến các mô.
Không chỉ thuốc lá điếu, việc sử dụng thuốc lá điện tử và thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động cũng cần được tránh. Bỏ thuốc lá mang lại lợi ích ở mọi độ tuổi, giúp nguy cơ tim mạch giảm dần theo thời gian.
6. Kiểm soát huyết áp
Huyết áp tăng kéo dài khiến tim phải làm việc nhiều hơn, đồng thời gây tổn thương thành động mạch. Tình trạng này làm tăng nguy cơ đột quỵ, bệnh mạch vành, suy tim và tổn thương thận.
Do tăng huyết áp thường không có triệu chứng rõ ràng, đo huyết áp định kỳ rất cần thiết. Người đã được chẩn đoán bệnh cần tuân thủ điều trị, không tự ý ngừng thuốc khi chỉ số trở về bình thường.
7. Duy trì cholesterol ở mức phù hợp
LDL-cholesterol tăng cao có thể tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa và cản trở lưu thông máu. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Nên hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa, đồng thời tăng thực phẩm giàu chất xơ hòa tan như yến mạch, đậu, rau củ, trái cây. Kiểm tra mỡ máu định kỳ giúp đánh giá nguy cơ và xác định nhu cầu điều trị phù hợp.
8. Kiểm soát đường huyết
Đường huyết tăng cao kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu lớn và nhỏ, thúc đẩy xơ vữa động mạch, làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
Duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế đồ uống có đường, vận động thường xuyên và kiểm soát khẩu phần tinh bột giúp ổn định đường huyết. Người mắc đái tháo đường cần theo dõi đường huyết, HbA1c theo lịch hẹn, tuân thủ phác đồ điều trị để hạn chế biến chứng lâu dài.
Mời bạn đọc xem thêm: