DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0901727659 bandientuskds@gmail.com
8 lý do khiến coronavirus đe dọa trực tiếp tới nền văn minh hiện đại
BS. Bích Kim - 17:28 20/02/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Nhân sự kiện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố dịch viêm đường hô hấp cấp là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu do chủng mới Coronavirus Covid-19 (2019-nCoV) gây ra, tờ Listverse của Anh cập nhật những lý do khiến coronavirus trở thành mối đe dọa toàn cầu.

Hơn 43.000 người nhiễm Covid-19

Dịch viêm đường hô hấp cấp được WHO tuyên bố là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu do chủng mới của Coronavirus (nCoV hay 2019-nCoV) được phát hiện lần đầu tại thành phố Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc tháng 12/2019. Theo nghiên cứu được công bố ngày 29/1 trên tạp chí y học England Journal of Medicine (NEJM), để xác định mức độ lây lan, các nhà khoa học dùng cách gọi là “hệ số lây nhiễm cơ bản” hay R0 nhằm biết số người trung bình nhiễm virus từ 1 người mắc bệnh; ước tính R0 của coronavirus mới là 2,2, nghĩa là mỗi người nhiễm bệnh đã lây lan virus sang trung bình 2,2 người. Điều này tương tự với ước tính trước đây, đặt giá trị R0 trong khoảng từ 2 - 3. (Để so sánh, SARS ban đầu có R0 khoảng 3, trước khi các biện pháp y tế công cộng được áp dụng, tỷ lệ này giảm xuống mức R0 dưới 1). Đây chính là lý do để  WHO tuyên bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của Coronavirus tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu.

Theo số liệu cập nhật của Bộ Y tế, tính đến ngày 11 - 2 dịch đã lan ra nhiều thành phố của Trung Quốc và 28 quốc gia, vùng lãnh thổ, với hơn 43.000 người nhiễm bệnh, hơn 1.000 ca tử vong.

8 lý do khiến coronavirus đe dọa trực tiếp tới nền văn minh hiện đạiDo mức độ nguy hiểm, tốc độ lây lan, WHO đã công bố dịch viêm đường hô hấp cấp là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu

Khiến coronavirus trở thành mối đe dọa toàn cầu

1. Toàn cầu hóa khiến dịch viêm  đường hô hấp cấp trở nên tồi tệ hơn

Nhiều người cho rằng, thế giới được kết nối rộng như ngày nay, các bệnh truyền nhiễm ít có cơ hội phát triển so với lịch sử. Điều này đúng ở một góc độ nào đó, chẳng hạn, nhờ kết nối thông tin được chia sẻ, kiến thức tập thể  trong nhiều lĩnh vực, đặc biệt là y học được nâng cao, cập nhật. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ khi dịch bệnh nghiêm trọng, như Covid-19, hiện đang chống lại chúng ta.Đây là chủng virus rất mới, và nguy hiểm. Một khi kết nối rộng nguy cơ lan dịch càng nhanh, càng rộng. Ví dụ, dịch cúm gia cầm ở người xuất phát  từ một virus vốn chỉ có ở chim, không phải là mối đe dọa loài người cho đến khi nó xảy ra.

2. Dịch bệnh giết chết nhiều người hơn bất kỳ thảm họa nào khác

Lịch sử từng ghi nhận, đại dịch giết chết nhiều người hơn bất kỳ thảm họa nào khác cho dù con người đạt được nhiều tiến bộ trong phát hiện và điều trị mầm bệnh.

Ví dụ, virus AIDS đã giết chết khoảng 40 triệu người. Riêng tại Mỹ, cúm gây ra khoảng 80.000 - 100.000 ca tử vong hàng năm, toàn cầu là 650.000 ca. Bệnh dịch hạch Justinian diễn ra lần đầu vào năm 541, sau đó đã giết chết khoảng 100 triệu người trong nhiều thế kỷ. Vào thời kỳ đỉnh điểm đầu tiên, nó giết chết khoảng 10.000 người tại Constantinople. Cúm Tây Ban Nha đã giết chết hơn 100 triệu trong vài tháng, và kéo dài suốt thời kỳ Thế chiến II, cuộc chiến làm hơn 40 triệu người bị thiệt mạng...

3. Mỗi đợt bùng phát, thường có người chết trước khi được ngăn chặn

Tại thời điểm bài này ấn hành, nhiều quốc gia, kể cả Mỹ đã áp đặt các thủ tục kiểm dịch bắt buộc tại các sân bay lớn, hay cảnh báo y tế khẩn cấp để ngăn chặn Covid-19. Riêng Trung Quốc còn áp dụng chính sách “nội bất xuất, ngoại bất nhập” đối với nhiều tỉnh thành nhưng số người chết đã lên tới hàng ngànvà hàng chục nghìn người nhiễm bệnh.

Nó đặt ra câu hỏi, tại sao con người lại không chuẩn bị cho dịch bệnh bùng phát?Thật đơn giản, công nghệ y tế của chúng ta vẫn chưa đủ tiến bộ để phát hiện và chữa trị cho những đợt dịch mới.

Kiến thức y khoa cũ không thể áp dụng cho các chủng virus mới được, đòi hỏi phải đánh giá và chẩn đoán mới nên cần thời gian.Trong hầu hết các đại dịch tồi tệ nhất trong lịch sử, hầu hết các trường hợp tử vong xảy ra trong những ngày đầu tiên, trước khi mọi người có thể tìm cách ngăn chặn.Mỗi đợt bùng phát mới vẫn đòi hỏi phải hiểu mầm bệnh từ đầu, điều này ảnh hưởng đến khả năng ứng phó nên phát sinh khủng hoảng và gây thiệt hại nghiêm trọng.

4. Virus đang trở nên mạnh hơn

Trong số các đợt dịch bùng phát gần đây, kể cả coronavirus, hầu hết các loại virus này đang trở nên mạnh và tiến triển nhanh hơn.

Ví dụ như Ebola, nhiều chuyên gia y tế không ngại nguy hiểm lao vào tâm dịch để nghiên cứu, điều trị và nhiều người trong số này đã thiệt mạng. Tuy đau lòng, nhưng không đáng sợ, con người cần nghiên cứu để tìm ra khả năng phòng thủ vì dịch Ebola vẫn đang tiếp diễn, nhiều phiên bản mạnh hơn sẽ xuất hiện. Điều này cho thấy chúng không chết và lại tiến hóa nhanh hơn so với giả định.

Ngay cả việc bùng phát của coronavirus hiện nay là do một chủng bị đột biến gây ảnh hưởng đến con người. Nếu tiếp tục tiến hóa, chúng sẽ mạnh hơn và nguy hiểm so với bất kỳ chủng nào đã được tìm thấy trước đây, kháng lại các loại thuốc mới và trở thành mối đe dọa lớn đối với cuộc sống của con người.

Theo số liệu của WHO, tính đến ngày 11/2, đã có 1.018 người đã chết vì Covid-19, chiếm khoảng 2% số ca mắc bệnh, trong khi đó Hội chứng hô hấp Trung Đông MERS là 25%. MERS được báo cáo lần đầu tiên năm 2012 tại Ả Rập Saudi và ở bán đảo Ả Rập lan truyền do tiếp xúc với lạc đà bị nhiễm bệnh hoặc tiêu thụ thịt hay sữa của chúng. Tuy nhiên, đến thời điểm này vẫn còn quá sớm để xác định mức độ nguy hiểm của Covid-19.

8 lý do khiến coronavirus đe dọa trực tiếp tới nền văn minh hiện đạiDịch bệnh giết chết nhiều người hơn bất kỳ thảm họa nào khác

5. Con người có thể khiến một số virus trở nên nguy hiểm hơn

Chính con người cũng “chống lưng” cho virus nguy hiểm hơn như lạm dụng hay dùng kháng sinh bừa bãi hay việc nghiên cứu tạo ra virus trong phòng thí nghiệm quân sự, sản sinh các loại vũ khí sinh học, rò rỉ virus nguy hiểm từ chính các cơ sở này.

Bằng chứng, như đợt bùng phát cuối cùng của virus H1N1. Các nhà khoa học phát hiện thấy một chủng virus có từ những năm 1950 bị rò rỉ ra ngoài do lỗi của một nhân viên phòng thí nghiệm xử lý mẫu kém.

6. Nhiều loại virus mới, chưa từng biết đến nay xuất hiện

Khoa học cho rằng biến đổi khí hậu có liên quan không nhỏ đến mầm bệnh. Ví dụ, nhiệt độ ấm lên khiến dịch bệnh bùng phát, nhiều loại virus nằm ở đâu đó trong lớp băng vĩnh cửu ở Bắc Cực, đặc biệt là ở Siberia, nay tái xuất, mang đến những căn bệnh mới đầy hiểm  nguy. Nhiều nhà khoa học cho rằng có rất nhiều chủng virus xuất hiện gần đây như Ebola đã đến từ băng vĩnh cửu khi tan chảy. Tuy nhiên, vô số chủng virus mới, kể cả coronavirus, được phát hiện trong những năm gần đây nhưng con người vẫn chưa hiểu cặn kẽ và chính xác về chúng.

7. Vi khuẩn, virus còn chứa đựng rất nhiều bí ẩn con người chưa biết hết

Nếu có ai hỏi bạn về dạng sống thống trị nhất trên trái đất sau con người, có thể trả lời đó là động vật có vú. Song theo nghiên cứu, không có sinh vật nào có thể so sánh với các vi khuẩn, virus về số lượng, sự đa dạng, môi trường sống và cả hệ lụy chúng gây ra. Chúng tồn tại ở mọi nơi, từ nơi sâu thẳm khắc nghiệt nhất của đại dương cho đến bên ngoài vũ trụ. Sự đa dạng của chúng khiến khoa học đôi khi bó tay, đơn giản, con người chưa hiểu hết, có bao nhiêu loại vi khuẩn, virus  tồn tại trên trái đất.

Hãy quên trái đất đi, gần đây người ta còn tìm thấy một loại vi khuẩn trong ruột người mà các nhà khoa học chưa từng thấy bao giờ. Nó xa lạ đến nỗi họ phải tạo ra một nhánh sống hoàn toàn riêng biệt cho chúng. Điều này cho thấy con người sẽ không bao giờ hiểu đầy đủ về thế giới vi khuẩn, virus và như vậy, việc phòng ngừa càng thêm khó khăn hơn, nguy cơ xảy ra các trận đại dịch là điều khó tránh.

8. Có cả một số virus lang thang tệ hơn cả Covid-19

Cúm Tây Ban Nha (Spanish Flu) và Cái chết đen (Black Death) được ghi sâu trong y văn thế giới bởi số người chết và ảnh hưởng của chúng đối với nhân loại. Đó là lý do tại sao khi nghe thấy dịch bệnh là ớn lạnh, vì chúng giết chết hàng triệu người, tạo ra những thay đổi sâu sắc cho xã hội.

Nhìn lại quá khứ, chúng ta còn thấy nhiều dịch bệnh tồi tệ hơn nhiều so với cúm Tây Ban Nha như dịch có tên English Sweating Sickness diễn ra vào thế kỷ 15 giết chết nhiều người hơn cả cúm Tây Ban Nha (English Sweating Sickness là Bệnh đổ mồ hôi Anh, một căn bệnh bí ẩn và dễ lây lan ở Anh  và châu Âu, xuất hiện lần đầu vào năm 1485. Đợt bùng phát cuối cùng xảy ra vào năm 1551 trước khi biến mất).

Lý do duy nhất để chúng ta lo ngại là sự quay trở lại của những căn bệnh cổ xưa do virus  xuất hiện dưới dạng mới mà con người chưa có cách đối phó. Ngay cả cúm Tây Ban Nha cũng là một dạng cúm đột biến mà khoa học đã biết nhưng nếu  quay trở lại có thể trở thành mối đe dọa thực sự đối với xã hội hiện đại vì mầm bệnh hoàn toàn khác so với phiên bản trong quá khứ.

BS. Bích Kim

(Theo Listverse/WO/NUO-2/2020)

Tin liên quan
Các bệnh truyền nhiễm ở Việt Nam được kiểm soát tốt trong đầu năm 2020
SKĐS - Bộ Y tế cho biết, các tháng đầu năm 2020 tình hình dịch bệnh trên thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt là bệnh do COVID -19, tuy nhiên tại Việt Nam nhờ được sự quan tâm chỉ đạo của Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ và sự chủ động giám sát, đáp ứng dịch sớm của ngành y tế, sự vào cuộc quyết liệt của các địa phương, tình hình bệnh COVID-19 tiếp tục được kiểm soát tốt, cả nước ghi nhận 16 trường hợp mắc trong đó đã có 15 trường hợp khỏi bệnh, trường hợp còn lại sức khỏe ổn định.
Việt Nam: Bệnh nhi nhỏ tuổi nhất nhiễm COVID-19 đã khỏi bệnh
SKĐS - Sáng nay, 20/2, sau 9 ngày theo dõi, điều trị và chăm sóc, cách ly tại BV Nhi TW, bé gái 3 tháng tuổi nhiễm COVID-19 đã khỏi bệnh. Đặc biệt mẹ bé, người gần gũi chăm sóc con đã không hề bị nhiễm COVID-19.
Việc phân tuyến và phác đồ điều trị COVID- 19 của Việt Nam phù hợp, hiệu quả
SKĐS - Mặc dù chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nhưng Việt Nam đã có một phác đồ điều trị hiệu quả đối với COVID-19. Tới nay chúng ta đã điều trị thành công 15/16 ca dương tính với COVID-19. Trong số đó có ca bệnh nhiều bệnh nền như huyết áp, tim mạch, tiểu đường và từng cắt phổi do ung thư. Ngoài các bệnh nhân đã ra viện, bệnh nhân còn lại đang có sức khỏe tiến triển tốt và sẽ sớm được ra viện trong những ngày tới.
COVID-19: Cập nhật mới nhất, liên tục
COVID-19, bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12/2019. Đến nay, 200 quốc gia/ vùng lãnh thổ trên toàn cầu ghi nhận trường hợp mắc.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm