Khi nhiệt độ xuống thấp, nhiều người có thói quen uống trà nóng để làm ấm cơ thể, giảm cảm giác lạnh và dễ chịu hơn. Trong đó, trà gừng là thức uống quen thuộc, được sử dụng từ lâu trong cả ẩm thực và y học cổ truyền. Không chỉ có vị cay thơm đặc trưng, gừng còn chứa nhiều hợp chất sinh học được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa, chống viêm và hỗ trợ một số chức năng của cơ thể.
- 1. Trà gừng giúp làm ấm cơ thể và bổ sung nước
- 2. Hỗ trợ giảm buồn nôn
- 3. Hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng
- 4. Bổ sung các hợp chất có tiềm năng chống viêm
- 5. Có tiềm năng hỗ trợ giảm đau
- 6. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
- 7. Có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết
- 8. Bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Theo y học cổ truyền, gừng tươi (sinh khương) có vị cay, tính ấm, thường được sử dụng với công dụng ôn trung, tán hàn, chỉ ẩu (làm ấm trung tiêu, hỗ trợ giải cảm lạnh và giảm nôn). Dưới góc độ y học hiện đại, một số lợi ích của gừng đã được ghi nhận qua nghiên cứu trên người, mặc dù phần lớn sử dụng chế phẩm bổ sung chứ không phải trà gừng thông thường.
Dưới đây là 8 lý do có thể cân nhắc bổ sung trà gừng vào chế độ ăn uống trong mùa lạnh.
1. Trà gừng giúp làm ấm cơ thể và bổ sung nước
Một trong những lý do khiến trà gừng được ưa chuộng vào mùa lạnh là cảm giác ấm nóng khi thưởng thức. Nước trà ấm giúp làm dịu cảm giác lạnh, đặc biệt khi vừa đi ngoài trời lạnh về hoặc vào buổi sáng, buổi tối.
Gừng chứa các hợp chất sinh học như gingerol và shogaol, tạo nên vị cay đặc trưng. Một nghiên cứu thử nghiệm nhỏ trên phụ nữ có cơ địa nhạy cảm với lạnh cho thấy đồ uống chứa chiết xuất gừng có thể giúp duy trì nhiệt độ bề mặt da lòng bàn tay lâu hơn so với đồ uống đối chứng. Ngoài ra, trà gừng không đường là một cách bổ sung nước cho cơ thể, giúp thay thế một số loại đồ uống nhiều đường trong mùa đông.
Khi nhiệt độ xuống thấp, nhiều người có thói quen uống trà nóng để làm ấm cơ thể, giảm cảm giác lạnh và dễ chịu hơn. Ảnh AI.
2. Hỗ trợ giảm buồn nôn
Gừng là một trong những loại thực phẩm được nghiên cứu tương đối nhiều về khả năng giảm buồn nôn. Các hợp chất gingerol và shogaol có thể tác động đến hoạt động của đường tiêu hóa và một số cơ chế liên quan đến phản xạ buồn nôn.
Nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp giảm buồn nôn ở phụ nữ mang thai, đặc biệt trong giai đoạn đầu thai kỳ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng đề cập đến việc sử dụng gừng như một lựa chọn hỗ trợ giảm buồn nôn trong thai kỳ, mặc dù mức độ chắc chắn của bằng chứng còn thấp.
Đối với người đang hóa trị, hiệu quả hỗ trợ giảm buồn nôn của gừng chưa được xác định rõ. Bằng chứng về tác dụng chống say tàu xe cũng chưa nhất quán. Cần lưu ý, phụ nữ mang thai nên trao đổi với nhân viên y tế trước khi sử dụng các chế phẩm gừng với liều cao.
3. Hỗ trợ tiêu hóa, giảm cảm giác đầy bụng
Những ngày lạnh, thói quen ăn nhiều món giàu năng lượng, thực phẩm nhiều chất béo và giảm vận động có thể khiến một số người cảm thấy đầy bụng, khó tiêu. Gừng được nghiên cứu về khả năng tác động đến quá trình làm rỗng dạ dày. Một thử nghiệm lâm sàng nhỏ trên người khỏe mạnh cho thấy sử dụng gừng giúp thức ăn rời khỏi dạ dày nhanh hơn so với nhóm dùng giả dược. Một số nghiên cứu còn gợi ý gừng có tiềm năng hỗ trợ giảm các triệu chứng khó chịu đường tiêu hóa.
4. Bổ sung các hợp chất có tiềm năng chống viêm
Gừng chứa nhiều hợp chất sinh học, trong đó gingerol và shogaol được quan tâm nhờ đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.
Một tổng quan hệ thống công bố năm 2025, phân tích các nghiên cứu tổng hợp trước đó, ghi nhận việc bổ sung gừng có liên quan đến sự giảm một số dấu ấn viêm trong máu như protein phản ứng C (CRP), CRP độ nhạy cao (hs-CRP) và yếu tố hoại tử khối u alpha (TNF-α). Đây là những chỉ dấu thường được sử dụng để đánh giá tình trạng viêm trong cơ thể.
Tuy nhiên, giảm các dấu ấn viêm không đồng nghĩa với việc ngăn ngừa hoặc điều trị được bệnh viêm khớp dạng thấp, lupus, bệnh Crohn hay các bệnh tự miễn khác. Việc uống trà gừng có thể giúp bổ sung các hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học, nhưng chưa có đủ bằng chứng để xác định lượng trà cần uống nhằm đạt hiệu quả chống viêm.
5. Có tiềm năng hỗ trợ giảm đau
Một số nghiên cứu cho thấy gừng có thể giúp giảm đau trong một số tình trạng, đặc biệt là đau bụng kinh và triệu chứng đau liên quan đến thoái hóa khớp. Phân tích gộp công bố năm 2024 trên Journal of Integrative and Complementary Medicine cho thấy, gừng có tác dụng giảm cường độ và thời gian đau bụng kinh so với giả dược. Kết quả giữa nhóm sử dụng gừng và nhóm dùng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về cường độ đau.
Đối với người bị thoái hóa khớp gối, một số nghiên cứu cũng ghi nhận tiềm năng cải thiện triệu chứng đau khi sử dụng chế phẩm chứa gừng.
6. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Trà gừng nguyên chất, không thêm đường hoặc mật ong, thường có lượng calo thấp. Vì vậy, đây có thể là lựa chọn thay thế phù hợp cho các loại đồ uống ngọt trong mùa lạnh. Một số nghiên cứu trên người cho thấy việc bổ sung gừng có thể tạo ra những thay đổi nhất định về cân nặng, chỉ số khối cơ thể (BMI) và vòng eo. Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục tìm hiểu vai trò của gingerol đối với chuyển hóa năng lượng, cảm giác thèm ăn và chuyển hóa chất béo.
Tuy nhiên,kiểm soát cân nặng vẫn cần kết hợp chế độ ăn cân đối và hoạt động thể lực thường xuyên.
7. Có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết
Một số nghiên cứu cho thấy bổ sung gừng có thể cải thiện một số chỉ số chuyển hóa đường ở người mắc đái tháo đường type 2. Tổng quan hệ thống năm 2025 ghi nhận gừng có liên quan đến sự giảm đường huyết lúc đói và HbA1c trong các nghiên cứu được phân tích. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc sử dụng bột gừng, chiết xuất gừng với uống trà gừng. Hàm lượng hoạt chất trong các chế phẩm nghiên cứu thường được chuẩn hóa, trong khi lượng hoạt chất trong một tách trà phụ thuộc vào lượng gừng, cách thái, thời gian hãm và phương pháp chế biến.
Người mắc đái tháo đường có thể uống trà gừng không đường như một lựa chọn đồ uống ít năng lượng, nhưng không nên sử dụng thay thuốc điều trị hoặc tự ý điều chỉnh liều thuốc hạ đường huyết.
8. Bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Gừng chứa các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa, có tiềm năng hạn chế tác động của stress oxy hóa đối với tế bào. Một số nghiên cứu sử dụng chế phẩm bổ sung gừng ghi nhận sự cải thiện nhất định về cholesterol, triglyceride và một số chỉ số liên quan đến nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu còn khác nhau giữa các nhóm đối tượng, liều lượng và thời gian sử dụng. Chưa có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh chứng minh uống 1-2 tách trà gừng mỗi ngày có thể ngăn ngừa tăng huyết áp, hình thành cục máu đông hoặc phòng bệnh tim mạch.
Tương tự, mặc dù gingerol và shogaol đang được nghiên cứu về khả năng tác động đến tế bào ung thư trong phòng thí nghiệm, hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy chứng minh uống gừng giúp phòng ngừa hoặc điều trị ung thư ở người.
Uống trà gừng thế nào để an toàn trong mùa lạnh?
Trà gừng có thể được pha từ gừng tươi thái lát hoặc gừng khô; có thể dùng nước nóng để hãm gừng, điều chỉnh lượng gừng theo khẩu vị và không cần thêm đường nếu đang kiểm soát cân nặng hoặc đường huyết.
Gừng dùng làm thực phẩm với lượng thông thường nhìn chung được dung nạp tốt. Tuy nhiên, sử dụng nhiều có thể gây ợ nóng, khó chịu bụng, tiêu chảy hoặc kích ứng miệng, họng. Người đang dùng thuốc chống đông máu, thuốc chống kết tập tiểu cầu hoặc thuốc điều trị đái tháo đường nên trao đổi với bác sĩ, dược sĩ trước khi sử dụng thực phẩm bổ sung gừng liều cao thường xuyên. Người có bệnh lý nền hoặc chuẩn bị phẫu thuật cũng cần thận trọng.
Trong những ngày trời lạnh, một tách trà gừng nóng là lựa chọn đồ uống đơn giản, dễ thực hiện, vừa giúp tạo cảm giác ấm áp vừa bổ sung nước. Nên sử dụng với lượng vừa phải, kết hợp ăn uống cân đối, giữ ấm và vận động thường xuyên để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.
Bài viết mang tính chất tham khảo.
