Đối với người mắc đái tháo đường, lựa chọn đồ uống hằng ngày là một phần của chế độ dinh dưỡng giúp kiểm soát đường huyết. Thay nước ngọt, trà sữa hoặc đồ uống nhiều đường bằng trà không đường có thể giúp giảm lượng đường và năng lượng nạp vào. Một số loại trà còn chứa polyphenol và các hợp chất thực vật được nghiên cứu về tác động đối với chuyển hóa glucose, độ nhạy insulin hoặc các yếu tố nguy cơ tim mạch.
1. Gợi ý một số loại trà tốt cho đường huyết
1.1. Trà xanh: Trà xanh chứa catechin, đặc biệt là epigallocatechin gallate (EGCG), một hợp chất polyphenol được nghiên cứu về tác động đối với chuyển hóa glucose và độ nhạy insulin. Một số nghiên cứu ghi nhận trà xanh có thể giúp giảm nhẹ đường huyết lúc đói.
Người mắc đái tháo đường có thể uống trà xanh không đường hằng ngày để đa dạng hóa đồ uống. Nên điều chỉnh lượng trà theo khả năng dung nạp caffeine, tránh uống quá đậm hoặc sát giờ đi ngủ nếu dễ bị mất ngủ, hồi hộp.
1.2. Trà đen: Trà đen được chế biến từ cây chè (Camellia sinensis), chứa các polyphenol có tiềm năng tác động đến quá trình chuyển hóa glucose. Một số nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa thói quen uống trà và giảm nguy cơ mắc đái tháo đường type 2.
Trà đen cũng chứa caffeine, vì vậy với người dễ bị hồi hộp, mất ngủ hoặc nhạy cảm với caffeine, nên điều chỉnh lượng uống. Sử dụng trà như một phần của chế độ ăn uống lành mạnh, kết hợp theo dõi đường huyết và tuân thủ điều trị.
Một số loại trà không đường có chứa chất chống oxy hóa giúp hạ đường huyết một cách tự nhiên. Ảnh AI.
1.3. Trà dâm bụt: Trà dâm bụt được pha từ đài hoa khô của cây Hibiscus sabdariffa, có vị chua dịu và không chứa caffeine tự nhiên. Một số nghiên cứu cho thấy trà dâm bụt có tiềm năng hỗ trợ giảm huyết áp ở người tăng huyết áp. Đây có thể là lựa chọn đồ uống không đường giúp đa dạng hóa chế độ ăn của người mắc đái tháo đường, nhất là những người cần quan tâm đồng thời đến sức khỏe tim mạch.
Người bệnh có thể dùng trà dâm bụt với lượng vừa phải, không thêm đường hoặc siro. Nếu đang dùng thuốc hạ huyết áp hoặc có huyết áp thấp, nên trao đổi với bác sĩ trước khi uống thường xuyên để tránh nguy cơ huyết áp giảm quá mức.
1.4. Trà quế: Quế chứa các hợp chất thơm và polyphenol được nghiên cứu về tác động đối với chuyển hóa glucose. Một thử nghiệm nhỏ trên người không mắc đái tháo đường (nghiên cứu trên PubMed) ghi nhận trà quế có thể giúp giảm nhẹ mức glucose máu sau khi uống dung dịch glucose.
Quế có thể được dùng để pha trà hoặc làm gia vị trong chế độ ăn của người mắc đái tháo đường. Khi pha trà, nên sử dụng lượng quế vừa phải.
1.5. Trà nghệ: Nghệ chứa curcumin, hợp chất được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa, chống viêm và tác động đến một số chỉ số chuyển hóa. Một số nghiên cứu về curcumin hoặc chế phẩm bổ sung ghi nhận tiềm năng cải thiện glucose máu và lipid máu.
Người mắc đái tháo đường có thể dùng nghệ như một loại gia vị trong chế độ ăn. Nếu muốn uống trà nghệ thường xuyên hoặc sử dụng chế phẩm cô đặc, nên trao đổi với nhân viên y tế, nhất là khi đang dùng thuốc điều trị.
1.6. Trà tía tô chanh: Tía tô chanh (Melissa officinalis), còn gọi là lemon balm, thuộc họ Hoa môi, có hương thơm nhẹ. Loại thảo mộc này cũng được nghiên cứu về tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Người bệnh có thể dùng trà tía tô chanh không đường như đồ uống bổ sung, kết hợp chế độ ăn phù hợp và tuân thủ điều trị đái tháo đường.
1.7. Trà hoa cúc: Trà hoa cúc thường được dùng để thư giãn trước khi ngủ. Giấc ngủ không đủ hoặc thất thường có liên quan đến rối loạn chuyển hóa glucose và giảm độ nhạy insulin. Vì vậy, duy trì giấc ngủ tốt là một phần của chăm sóc sức khỏe ở người mắc đái tháo đường.
Người bệnh có thể uống trà hoa cúc không đường, nhưng cần thận trọng nếu từng dị ứng với các cây thuộc họ Cúc hoặc đang dùng thuốc có nguy cơ tương tác.
1.8. Trà gừng: Gừng chứa gingerol và các hợp chất thực vật được nghiên cứu về tác dụng chống viêm và ảnh hưởng đến chuyển hóa glucose. Một số nghiên cứu về chế phẩm bổ sung gừng ghi nhận khả năng cải thiện đường huyết lúc đói và HbA1c ở người mắc đái tháo đường type 2. Người bệnh có thể dùng gừng tươi pha nước uống không đường để đa dạng hóa đồ uống hằng ngày. Nên sử dụng lượng vừa phải, tùy khả năng dung nạp và không thêm đường hoặc mật ong.
2. Lưu ý khi uống trà nếu mắc đái tháo đường
Trà không đường có thể góp phần giảm lượng đường nạp vào khi thay thế đồ uống có đường. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý:
- Ưu tiên nước lọc, trà không đường là lựa chọn bổ sung; tránh thêm đường, mật ong, siro hoặc sữa đặc.
- Không có khuyến nghị chung về số tách trà mỗi ngày để hạ đường huyết. Lượng dùng cần phù hợp với khả năng dung nạp caffeine, giấc ngủ và bệnh lý đi kèm.
- Thận trọng với chiết xuất thảo dược, viên bổ sung hoặc trà cô đặc. Các chế phẩm này khác với trà pha loãng thông thường về hàm lượng hoạt chất và nguy cơ tác dụng không mong muốn.
- Không tự giảm liều hoặc ngừng thuốc điều trị đái tháo đường. Người dùng insulin hoặc thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết cần tiếp tục theo dõi glucose theo hướng dẫn.
- Duy trì chế độ ăn cân đối, vận động phù hợp và tái khám định kỳ để đánh giá đường huyết, HbA1c và nguy cơ biến chứng.
Bài viết mang tính chất tham khảo.
