1. Lợi ích khi uống trà với người bị ho dai dẳng
Trà là phương pháp tự nhiên hiệu quả để hỗ trợ giảm ho dai dẳng. Với nhiều loại trà khác nhau, từ trà gừng đến trà mật ong, mỗi loại đều mang lại những lợi ích riêng cho sức khỏe đường hô hấp.
Trà có thể giúp giảm ho theo nhiều cách, bao gồm:
- Hơi ấm từ một số loại trà có thể làm dịu các mô bị viêm trong cổ họng.
- Đồ uống ấm như trà có thể hoạt động như một chất long đờm tự nhiên, nghĩa là chúng giúp làm lỏng và làm sạch chất nhầy.
- Một số loại trà có chứa các hợp chất có tác dụng kháng khuẩn và chống oxy hóa, một số còn có thể giúp giảm đau.
2. Những loại trà có tác dụng làm dịu cơn ho
2.1 Trà mật ong: Uống trà pha mật ong có thể giúp làm dịu cơn ho một cách tự nhiên. Một nghiên cứu cho thấy mật ong thậm chí còn hiệu quả hơn một số loại thuốc ho không kê đơn trong việc giảm ho ban đêm ở trẻ em. Tuy nhiên, lưu ý không dùng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi.
Để pha trà mật ong, chỉ cần hòa một hoặc hai thìa cà phê mật ong vào loại trà nóng mà mình yêu thích hoặc cũng có thể thêm một lát chanh để tăng hương vị.
Trà mật ong có tác dụng làm dịu cơn ho dai dẳng. Ảnh AI
2.2 Trà rễ cam thảo: Rễ cam thảo chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học, trong đó có flavonoid và glycyrrhizin. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận các chiết xuất từ cam thảo có hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm và ức chế một số vi khuẩn, virus. Nghiên cứu trên chuột cũng cho thấy một số hợp chất trong cam thảo có thể làm giảm tần suất ho từ 30% đến 78%. Tuy nhiên, kết quả trên động vật chưa đủ để khẳng định trà rễ cam thảo có hiệu quả tương tự ở người.
Phụ nữ mang thai nên tránh sử dụng cam thảo, đặc biệt với lượng lớn hoặc kéo dài. Glycyrrhizin trong cam thảo có thể gây giữ natri, mất kali và tăng huyết áp; nguy cơ này cũng đáng lưu ý ở người mắc bệnh tim mạch, bệnh thận hoặc đang dùng thuốc có khả năng tương tác.
2.3 Trà gừng: Trà gừng thường được sử dụng để làm dịu cảm giác khó chịu ở cổ họng khi bị ho. Gừng chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học, được nghiên cứu về khả năng chống viêm và ảnh hưởng đến đường hô hấp. Một nghiên cứu trên động vật ghi nhận chiết xuất gừng có thể làm giảm tần suất ho.
Có thể pha trà bằng cách ngâm vài lát gừng tươi trong nước nóng khoảng 10–15 phút. Trà gừng ấm giúp bổ sung nước và có thể làm dịu cổ họng đang kích ứng. Không nên sử dụng quá nhiều gừng vì có thể gây ợ nóng, khó chịu ở bụng hoặc tiêu chảy. Người đang dùng thuốc chống đông máu nên trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ nếu có ý định sử dụng gừng với lượng lớn hoặc dưới dạng thực phẩm bổ sung.
2.4 Trà rễ cây thục quỳ: Cây thục quỳ (tên gọi khác là mãn đình hồng, tên khoa học là Alcea rosea), thuộc họ Bông (Malvaceae) được trồng nhiều ở nơi có khí hậu mát mẻ như Đà Lạt, Sa Pa, Tam Đảo hoặc các tỉnh vùng núi phía Bắc. Rễ cây thục quỳ có thể giúp giảm đau họng và kháng viêm. Một nghiên cứu tại Mỹ chỉ ra rằng loại thảo dược này có khả năng làm loãng chất nhầy và ức chế sự phát triển của vi khuẩn.
Khác với các loại trà khác, trà rễ cây thục quỳ nên được uống ở nhiệt độ phòng. Khi ngâm trong nước ở nhiệt độ này, rễ cây thục quỳ tạo ra một chất nhầy (mucilage) giúp bao phủ cổ họng và làm dịu các mô đang bị kích ứng.
Tuy nhiên, rễ cây thục quỳ có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ các loại thuốc khác của cơ thể, nên những trường hợp đang dùng thuốc cần tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi sử dụng.
2.5 Trà xanh: Trà xanh chứa nhiều chất chống oxy hóa, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe và đặc biệt có tác dụng làm dịu cơ thể khi mệt mỏi. Một nghiên cứu khác tại Mỹ cho thấy việc súc miệng bằng trà xanh giúp giảm ho dai dẳng ở những bệnh nhân vừa trải qua phẫu thuật tim. Tuy nhiên, trà xanh không có tác dụng cải thiện tình trạng khàn tiếng và trà xanh có chứa caffeine, nên tránh uống trước khi đi ngủ.
2.6 Trà bạc hà: Trà bạc hà là một loại trà khác thường được sử dụng để làm dịu cơn ho dai dẳng. Các nghiên cứu tại nhiều quốc gia cho thấy bạc hà có đặc tính chống oxy hóa, giảm đau và kháng khuẩn, giúp cơ thể chống lại cảm lạnh. Ngoài ra, hoạt chất menthol trong bạc hà còn có thể giúp thông xoang, giúp cơ thể dễ thở hơn.
2.7 Trà cỏ xạ hương: Cỏ xạ hương là một loại gia vị thường dùng trong nấu ăn, được du nhập vào Việt Nam và trồng phổ biến tại các vùng có khí hậu mát mẻ, ôn hòa như Đà Lạt, Sa Pa… Cỏ xạ hương cũng có thể pha thành trà để giảm ho dai dẳng vì nghiên cứu cho thấy chiết xuất cỏ xạ hương kết hợp với lá thường xuân giúp giảm đáng kể mức độ nghiêm trọng của các cơn ho cấp tính ở người bị viêm phế quản. Để pha trà cỏ xạ hương, hãy thêm 2 thìa cà phê lá cỏ xạ hương đã giã nhỏ vào 1 cốc nước sôi và hãm trong khoảng 10-15 phút.
2.8 Trà quả cơm cháy: Quả cơm cháy là thành phần phổ biến trong các loại siro trị ho và cũng có thể dùng để pha trà. Loại quả này có đặc tính chống viêm, giúp xoa dịu các cơn ho dai dẳng. Bên cạnh đó còn hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại cảm lạnh nhanh hơn.
Tại nước ta, cây cơm cháy thuộc chi Sambucus (tương tự như elderberry) mọc hoang khá phổ biến ở các vùng đồi núi, ven suối, bờ khe tại các tỉnh miền núi phía Bắc (như Lai Châu, Lào Cai, Cao Bằng, Lạng Sơn) và cả ở Lâm Đồng.
3. Các biện pháp điều trị ho tại nhà khác
Ngoài việc sử dụng một số loại trà nêu trên để làm dịu cơn ho, còn có thể áp dụng nhiều cách khác như:
- Uống các chất lỏng hoặc súp ấm khác.
- Sử dụng máy tạo độ ẩm.
- Tắm nước nóng để làm loãng chất nhầy.
- Súc miệng bằng nước muối.
- Dùng thuốc trị ho kê đơn hoặc không kê đơn.
Khi xuất hiện các dấu hiệu dưới đây thì người bị ho cần đi khám bác sĩ chuyên khoa để xác định nguyên nhân và có biện pháp điều trị đúng:
- Ho ra chất nhầy màu vàng hoặc xanh
- Ho kèm theo sốt, sưng chân hoặc khó thở
- Tình trạng ho trở nên nghiêm trọng và cản trở cuộc sống hàng ngày
- Ho không giảm hoặc ngưng sau 10 đến 14 ngày.
