Qua tuổi 70, trí não vẫn còn khả năng học tập, tạo ra những ký ức mới và thích ứng. Những sở thích với chi phí thấp sau tuổi 70 có thể giữ cho trí não được minh mẫn.
1. Tại sao một số sở thích sau tuổi 70 lại kích thích trí não tốt hơn?
Trong nghiên cứu PAQUID của Pháp, việc đọc sách thường xuyên và hoạt động thể chất có liên quan đến nguy cơ mắc chứng mất trí nhớ thấp hơn khoảng 25% sau 15 năm.
Theo Dự án nghiên cứu Synapse, những người cao tuổi học nhiếp ảnh kỹ thuật số hoặc chần, ghép vải với thời gian tham gia trung bình khoảng 16,51 giờ mỗi tuần trong 3 tháng cho thấy sự cải thiện đáng kể hơn về trí nhớ sự kiện, so với những người chỉ tham gia các hoạt động đơn giản. Các yếu tố then chốt là sự mới lạ, thử thách và thường là kết nối xã hội.
Nghiên cứu của Mayo Clinic về lão hóa cũng cho thấy mối liên quan giữa việc tham gia nhiều hoạt động kích thích trí não và nguy cơ suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) thấp hơn: Hai sở thích thường xuyên có liên quan đến nguy cơ suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) khoảng 0,72, 3 sở thích là 0,55 và 4 sở thích là 0,44.
Đọc sách giúp trí não minh mẫn sau tuổi 70. Ảnh: AI.
2. Các hoạt động giải trí sau tuổi 70 giúp trí não minh mẫn
Hầu hết các hoạt động này không đòi hỏi nhiều chi phí nếu tận dụng thư viện, các câu lạc bộ, hội nhóm cộng đồng và những thiết bị sẵn có.
1. Đọc sách và tham gia câu lạc bộ sách: Đọc nhiều thể loại có thể giúp duy trì hoạt động nhận thức, khả năng tập trung, vốn từ và tạo cơ hội giao tiếp xã hội. Người cao tuổi có thể tận dụng thư viện hoặc các câu lạc bộ sách để giảm chi phí.
2. Chơi bài hoặc các trò chơi cờ: Những trò chơi này đòi hỏi người chơi ghi nhớ, tính toán, lập chiến lược và đưa ra quyết định, qua đó tạo cơ hội rèn luyện nhiều kỹ năng nhận thức. Có thể lựa chọn bộ bài hoặc bàn cờ có kích thước chữ, quân cờ phù hợp với khả năng quan sát.
3. Tham gia các lớp khiêu vũ hoặc khiêu vũ nhóm: Khiêu vũ kết hợp vận động với việc ghi nhớ động tác, phối hợp cơ thể và tương tác xã hội. Người cao tuổi có thể lựa chọn các lớp học phù hợp với thể trạng, ưu tiên những chương trình có cường độ vừa sức và bảo đảm an toàn khi tập luyện.
4. Đi bộ tích cực, một mình hoặc theo nhóm: Đi bộ kết hợp với việc lựa chọn tuyến đường, định hướng, lên kế hoạch và trò chuyện với người đồng hành vừa tạo cơ hội vận động vừa tăng tương tác xã hội. Với người hạn chế khả năng vận động, có thể lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng và khả năng. Viện Quốc gia về Lão hóa của Hoa Kỳ (NIA) khuyến khích người cao tuổi duy trì các hoạt động thể chất và xã hội phù hợp, trong đó đi bộ là một lựa chọn phổ biến.
5. Học nhiếp ảnh bằng điện thoại: Việc học cách chụp ảnh, lựa chọn bố cục, quản lý và chia sẻ hình ảnh tạo cơ hội tiếp thu kỹ năng mới, qua đó duy trì sự tham gia của não bộ vào các hoạt động có tính nhận thức. NIA dẫn một nghiên cứu cho thấy người cao tuổi học nhiếp ảnh kỹ thuật số có sự cải thiện về trí nhớ, nhưng không nên hiểu rằng nhiếp ảnh chắc chắn giúp ngăn suy giảm nhận thức.
6. Đan, móc len hoặc may vá: Các hoạt động này đòi hỏi người thực hiện đọc và làm theo mẫu, đếm, phối hợp động tác và xử lý sai sót. Đây có thể là những hoạt động giải trí có tính kích thích nhận thức, đồng thời phù hợp để thực hiện tại nhà. Các nghiên cứu can thiệp đã xem thủ công như một trong những nhóm hoạt động có tiềm năng hỗ trợ chức năng nhận thức ở người cao tuổi.
7. Học một bài hát mới: Đọc lời bài hát hoặc bản nhạc, ghi nhớ giai điệu, phối hợp với người khác và tham gia biểu diễn kết hợp giữa hoạt động nhận thức, cảm xúc và giao tiếp xã hội. Các hoạt động nghệ thuật như âm nhạc, ca hát có tiềm năng cải thiện chất lượng cuộc sống và tăng tương tác xã hội...
8. Viết để giải trí, viết nhật ký hoặc tham gia lớp học viết: Việc lựa chọn chủ đề, sắp xếp ý tưởng, sử dụng ngôn ngữ và hồi tưởng những trải nghiệm cá nhân tạo ra hoạt động trí óc có tính chủ động. Tổng quan các nghiên cứu can thiệp cũng ghi nhận viết là một trong những hoạt động giải trí nhận thức đã được nghiên cứu ở người cao tuổi.
Ngoài ra, thư viện, trung tâm người cao tuổi, trung tâm cộng đồng và các câu lạc bộ địa phương có thể là nơi tìm kiếm những hoạt động phù hợp với sở thích và khả năng. Nhiều chương trình cộng đồng có thể miễn phí hoặc giảm chi phí cho người cao tuổi, tùy từng địa phương. Người cao tuổi nên tham gia các lớp học, câu lạc bộ, hoạt động tình nguyện và nhóm sở thích để duy trì sự kết nối và lối sống tích cực.
Thay vì đặt ra một con số cố định về số hoạt động cần tham gia mỗi tuần, người cao tuổi có thể bắt đầu với một hoặc hai hoạt động phù hợp rồi điều chỉnh theo sức khỏe, thời gian và sở thích. Điều quan trọng là hoạt động tạo cảm giác hứng thú, có ý nghĩa và được duy trì đều đặn, thay vì biến thành một nhiệm vụ gây áp lực.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
