Báo cáo “Xu hướng Việc làm toàn cầu cho thanh niên 2013” của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) cho thấy, tỷ lệ thất nghiệp trẻ trên thế giới gần bằng mức đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng kinh tế và được dự báo sẽ không giảm trước năm 2018.
VN: Thất nghiệp trẻ gấp 3 lần người trưởng thành
Tỷ lệ thất nghiệp trong thanh niên VN cao gấp 3 lần ở người trưởng thành. Gần một nửa số người thất nghiệp trong năm 2012 ở độ tuổi từ 15 đến 24. Các chuyên gia cho rằng, cuộc khủng hoảng kinh tế đã tác động mạnh tới thế hệ người lao động năng động nhất. Song, thất nghiệp trẻ cũng chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Bốn triệu - tức 53% thanh niên đang làm những công việc dễ bị tổn thương. Họ làm những công việc tự tạo hoặc giúp việc cho gia đình mình, vốn dĩ là những công việc năng suất thấp, thu nhập kém, điều kiện lao động không đảm bảo và không được bảo hiểm.
 |
Theo cảnh báo của giới chuyên gia, đã đến lúc cần thắt chặt mối liên hệ giữa giáo dục đào tạo và tăng cường xuất khẩu, đa dạng hóa nền kinh tế vào tạo thêm nhiều việc làm tốt hơn. Bên cạnh đó, khai phá tiềm năng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua việc cắt giảm thủ tục hành chính và hỗ trợ về tài chính là một biện pháp khác để thúc đẩy cơ hội việc làm với năng suất cao cho thanh niên.
Theo Chuyên gia về Việc làm Thanh niên của ILO Châu Á-Thái Bình Dương, ông Matthieu Cognac, cần chú ý tới khu vực nông thôn, nơi phần lớn thanh niên đang sống và làm việc. Tư vấn về việc làm, các khóa đào tạo phát triển doanh nghiệp có thể giúp nhiều người trẻ tuổi tự mở công ty và kinh doanh.
Bộ GDĐT vừa quyết định đưa giáo trình giáo dục kinh doanh của ILO vào chương trình học phổ thông khi sửa đổi chương trình học từ năm 2015. Đây là một chương trình đào tạo cho giảng viên và giáo viên nhằm đưa kiến thức phát triển doanh nghiệp đến với thanh thiếu niên. Chương trình này đã được áp dụng ở 50 quốc gia trên thế giới.
Thất nghiệp lên đến đỉnh điểm
Tỷ lệ thất nghiệp trẻ toàn cầu được dự báo sẽ ở mức gần 13% trong năm 2013 – tương ứng với 73 triệu thanh niên. Báo cáo “Xu hướng Việc làm toàn cầu cho thanh niên 2013” cho thấy tỷ lệ này gần bằng đỉnh điểm của cuộc khủng hoảng kinh tế và sẽ không giảm trước năm 2018.
Các nước phát triển và đang phát triển đều bị ảnh hưởng. Ngày càng nhiều thanh niên phải làm các công việc bán thời gian hoặc tạm thời. Sự khập khiễng giữa kỹ năng của người lao động và yêu cầu của thị trường đang ngày một gia tăng. Trong khi nhiều thanh niên ở các quốc gia phát triển đã từ bỏ công cuộc tìm kiếm việc làm hoặc hạ thấp yêu cầu để làm bất cứ công việc nào có thể tìm được, ở khu vực Đông Nam Á và Thái Bình Dương, tỷ lệ thất nghiệp lên tới 13,1% trong năm 2012 và được dự báo sẽ tăng hơn 14% năm 2017.
“Những con số này cho thấy cả một thế hệ đang gặp vấn đề; hàng triệu thanh niên không có việc làm hoặc thiếu việc và giai đoạn sống phụ thuộc vào bố mẹ và nhà nước bị kéo dài”- ông José Manuel Salazar-Xirinachs, trợ lý Tổng Giám đốc ILO phụ trách về Chính sách cho biết.
Ở các quốc gia được khảo sát, 2/3 số thanh niên hoặc thất nghiệp, hoặc có việc không thường xuyên, làm những công việc lương thấp, điều kiện không đảm bảo, thường ở nền kinh tế không chính thức. Báo cáo cho thấy sự cạnh tranh để có được những công việc khan hiếm đẩy thanh niên không được học hành đầy đủ ở các nước đang phát triển rơi vào tình trạng dễ bị tổn thương hơn. Những thanh niên sống ở nông thôn hoặc di cư đến đô thị bị ảnh hưởng đặc biệt. Nếu không tạo ra được việc làm bền vững và tiếp cận giáo dục và đào tạo kỹ năng tốt hơn, sẽ khó tiếp tục đạt được những tiến bộ trong xóa đói giảm nghèo.
Dương Hải