Khô mắt là tình trạng thường gặp ở người cao tuổi do quá trình lão hóa làm thay đổi chức năng tuyến lệ và chất lượng màng nước mắt. Bên cạnh cảm giác khô mắt, cảm giác cộm, nóng rát, người bệnh có thể nhìn mờ, đỏ mắt hoặc chảy nước mắt sống. Nếu kéo dài và không được chăm sóc đúng cách, khô mắt có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt, chất lượng cuộc sống và làm tăng nguy cơ tổn thương bề mặt giác mạc.
Tuy nhiên, nhiều trường hợp khô mắt có thể được cải thiện bằng cách điều chỉnh thói quen sinh hoạt, bảo vệ mắt khỏi các yếu tố gây kích thích và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
1. Uống đủ nước
Người cao tuổi thường có cảm giác khát giảm so với người trẻ, đồng thời một số người chủ động hạn chế uống nước vì lo tiểu đêm. Điều này có thể khiến cơ thể thiếu nước và ảnh hưởng đến quá trình tiết dịch, trong đó có nước mắt.
Do đó, người cao tuổi nên duy trì uống nước đều đặn trong ngày, chia thành nhiều lần thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Lượng nước cần thiết tùy thuộc vào thể trạng, mức độ vận động, thời tiết và các bệnh lý đi kèm.
Những người mắc suy tim, bệnh thận hoặc được bác sĩ yêu cầu hạn chế lượng dịch cần tuân thủ hướng dẫn riêng, không tự áp dụng một lượng nước cố định.
2. Bổ sung dinh dưỡng hợp lý
Một chế độ ăn đa dạng, cân đối có vai trò quan trọng đối với sức khỏe mắt. Người cao tuổi nên tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt và cá.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi chứa nhiều acid béo omega-3. Một số bằng chứng cho thấy omega-3 có thể có lợi đối với sức khỏe bề mặt mắt, tuy nhiên hiệu quả trong điều trị khô mắt ở từng người không giống nhau.
Không nên tự ý sử dụng viên bổ sung omega-3 hoặc các sản phẩm bổ mắt thay cho chế độ ăn và điều trị chuyên khoa khi có chỉ định.
3. Hạn chế các yếu tố làm mắt khô hơn
Môi trường có điều hòa, quạt thổi trực tiếp, gió mạnh, khói bụi hoặc không khí quá khô có thể làm nước mắt bốc hơi nhanh hơn.
Khi ở trong phòng điều hòa, nên tránh để luồng khí lạnh thổi trực tiếp vào mắt. Có thể sử dụng máy tạo độ ẩm nếu không khí trong phòng quá khô, đồng thời giữ vệ sinh thiết bị để tránh phát tán bụi, nấm mốc.
Người cao tuổi nên duy trì uống nước đều đặn trong ngày, chia thành nhiều lần. Ảnh TM
Khi ra ngoài, đặc biệt trong môi trường nhiều gió hoặc bụi, người cao tuổi nên đeo kính phù hợp để hạn chế các yếu tố kích thích tiếp xúc trực tiếp với mắt.
4. Nghỉ ngơi và chớp mắt thường xuyên
Đọc sách, xem tivi hoặc sử dụng điện thoại trong thời gian dài khiến tần suất chớp mắt giảm, từ đó làm nước mắt phân bố không đều trên bề mặt nhãn cầu.
Người cao tuổi nên chủ động nghỉ mắt trong quá trình đọc sách hoặc sử dụng thiết bị điện tử. Có thể áp dụng quy tắc 20-20-20: sau khoảng 20 phút nhìn màn hình, nhìn ra xa khoảng 6m trong ít nhất 20 giây.
Quan trọng hơn, cần hình thành thói quen chớp mắt thường xuyên và tránh nhìn màn hình liên tục trong thời gian dài.
5. Giữ vệ sinh mắt đúng cách
Người cao tuổi cần rửa tay trước khi chạm vào vùng mắt, không dùng chung khăn mặt hoặc đồ trang điểm mắt với người khác. Không nên dụi mắt, đặc biệt khi mắt đang ngứa hoặc có cảm giác cộm.
Nếu bác sĩ chỉ định sử dụng nước mắt nhân tạo, người bệnh cần sử dụng đúng loại, đúng liều và thời điểm. Không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt có chứa kháng sinh hoặc corticoid kéo dài vì có thể gây tác dụng không mong muốn.
6. Duy trì lối sống lành mạnh
Tập thể dục đều đặn với các hình thức phù hợp như đi bộ, dưỡng sinh hoặc các bài vận động nhẹ giúp duy trì sức khỏe tổng thể. Người cao tuổi cũng nên ngủ đủ giấc, hạn chế hút thuốc và kiểm soát tốt các bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp.
Đặc biệt, cần rà soát các thuốc đang sử dụng với bác sĩ nếu tình trạng khô mắt xuất hiện hoặc nặng lên sau khi bắt đầu một thuốc mới. Một số nhóm thuốc có thể ảnh hưởng đến tiết nước mắt, nhưng người bệnh không được tự ý ngừng thuốc.
7. Khám mắt định kỳ
Người cao tuổi nên khám mắt định kỳ để phát hiện sớm khô mắt và các bệnh lý mắt liên quan. Người đã có triệu chứng kéo dài, nhìn mờ, đau mắt, đỏ mắt nhiều, nhạy cảm với ánh sáng hoặc triệu chứng ảnh hưởng đến sinh hoạt cần được khám chuyên khoa.
Khô mắt ở người cao tuổi là tình trạng phổ biến nhưng không nên xem nhẹ. Duy trì đủ nước, ăn uống cân đối, hạn chế môi trường khô và nhiều gió, nghỉ mắt hợp lý, giữ vệ sinh mắt và điều trị các bệnh lý đi kèm có thể giúp giảm triệu chứng và bảo vệ bề mặt nhãn cầu.
Chăm sóc đôi mắt mỗi ngày không chỉ giúp giảm khô, cộm, khó chịu mà còn góp phần duy trì thị lực và chất lượng cuộc sống ở tuổi cao.
