Khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng
Phát biểu định hướng nội dung thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính (UBKTTC) Phan Văn Mãi nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Đất đai lần này phải bám sát tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW, đồng thời giải quyết triệt để những bất cập phát sinh trong quá trình thực thi.
Theo Chủ nhiệm Phan Văn Mãi, vấn đề cốt lõi là phải xác định đúng các "điểm nghẽn" trong quản lý, sử dụng đất đai để giải phóng nguồn lực phát triển, đáp ứng các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và năm 2045.
Chủ nhiệm UBKTTC Phan Văn Mãi phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội
"Chúng ta phải thực sự tháo gỡ, thực sự kiến tạo để đất đai trở thành nguồn lực phát triển quan trọng của đất nước. Nếu không làm được việc này là không đáp ứng được kỳ vọng và nhiệm vụ được giao", Chủ nhiệm UBKTTC nhấn mạnh.
Để hồ sơ trình Quốc hội đạt chất lượng cao, ông đề nghị cơ quan soạn thảo và cơ quan thẩm tra không chỉ giới hạn trong các nhóm vấn đề đã chuẩn bị mà cần đặt ra các câu hỏi mở, thu hút ý kiến đóng góp của ĐBQH, qua đó làm rõ các định hướng sửa đổi lớn.
Về hồ sơ, thủ tục, Chủ nhiệm Phan Văn Mãi cho biết dù đây là tờ trình định hướng chưa có tiền lệ nhưng cơ bản vẫn tuân thủ đầy đủ quy trình theo quy định.
Trình bày tờ trình tại phiên họp, đại diện Bộ NN&MT cho biết, Luật Đất đai năm 2024 cùng các văn bản hướng dẫn đã kịp thời thể chế hóa các chủ trương của Đảng với nhiều đổi mới về quy hoạch, bồi thường, tái định cư, tài chính đất đai, cấp giấy chứng nhận, phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.
Ông Đào Trung Chính, Cục trưởng Cục Quản lý đất đai (Bộ NN&MT).
Tuy nhiên, sau gần hai năm thực hiện, nhiều hạn chế đã bộc lộ như chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa đáp ứng yêu cầu; dự báo nhu cầu sử dụng đất chưa theo kịp tốc độ phát triển KT-XH thị trường quyền sử dụng đất còn thiếu minh bạch; quy định về giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá, đấu thầu còn chồng chéo giữa nhiều luật; cơ chế bồi thường, hỗ trợ, tái định cư còn cứng nhắc, làm chậm tiến độ nhiều dự án quan trọng.
Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng sau bốn năm thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW; tháo gỡ toàn diện các "điểm nghẽn" thể chế; giải phóng nguồn lực đất đai phục vụ phát triển KT-XH...
Dự thảo cũng đề xuất bổ sung các quy định nhằm luật hóa các nghị quyết đặc thù của Quốc hội và Chính phủ; sửa đổi thẩm quyền quản lý đất đai phù hợp với tổ chức chính quyền địa phương hai cấp; thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng về đất đai.
Đề xuất 7 nhóm chính sách lớn trong Luật Đất đai (sửa đổi)
Đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được xây dựng trên cơ sở 7 nhóm định hướng chính sách lớn.
Thứ nhất, tập trung đổi mới quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo không gian phát triển, gắn với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch ngành; kiểm soát chặt việc điều chỉnh quy hoạch nhằm hạn chế tình trạng "quy hoạch treo".
Thứ hai hướng đến hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo hướng công khai, minh bạch, bình đẳng.
Các đại biểu tham dự phiên họp.
Thứ ba, về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đề xuất bổ sung các trường hợp Nhà nước thu hồi đất vì lợi ích quốc gia, công cộng thật sự cần thiết.
Thứ tư, dự thảo đề xuất bỏ quy định về giá đất cụ thể; giao HĐND cấp tỉnh quyết định bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất; bổ sung chính sách thuế cao đối với đất bỏ hoang hoặc giao dịch ngắn hạn để hạn chế đầu cơ, chống lãng phí.
Các nhóm chính sách còn lại tập trung hoàn thiện chế độ sử dụng đất và quyền của người sử dụng đất; phát triển thị trường cho thuê đất nông nghiệp; bổ sung cơ chế đối với khu phi thuế quan, trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu đất đai thống nhất trên toàn quốc, phân cấp mạnh hơn trong quản lý đất đai; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp, khiếu nại liên quan đến đất đai.
