1. Lợi ích của phấn hoa theo y học cổ truyền
Phấn hoa là hỗn hợp gồm các hạt bào tử đực từ nhị hoa của thực vật, được ong thợ thu gom và trộn cùng mật hoa, enzyme và dịch tiết của chúng. Phấn hoa còn có tên gọi là phấn hoa ong, phấn ong, phương ong, bạch tinh ong.
Theo y học cổ truyền, phấn hoa vị ngọt, tính bình, có công dụng tư bổ cường tráng, ích khí dưỡng huyết, bổ thận điều tinh. Đây là loại dược liệu thường dùng cho những trường hợp tâm tỳ suy nhược, thận tinh bất túc biểu hiện bằng các triệu chứng như mỏi mệt rã rời, bồn chồn bực bội, hoa mắt chóng mặt, mất ngủ, hay quên, ăn kém, suy giảm tình dục, đau lưng mỏi gối, liệt dương di tinh, xuất tinh sớm, tiểu đêm nhiều lần, muộn con, tắt kinh sớm...
Bên cạnh đó, sách Thần nông bản thảo kinh cho rằng, nếu dùng phấn hoa lâu ngày có thể làm cho cơ thể trở nên nhẹ nhàng, khí lực sung mãn và trẻ lâu, sống thọ.
Phấn hoa thường được dùng cho những trường hợp mệt mỏi, ăn kém, mất ngủ…
2. Lợi ích của phấn hoa theo y học hiện đại
2.1 Phấn hoa có tác dụng kháng khuẩn: Phấn hoa chứa flavonoid và axit phenolic, có thể bảo vệ chống lại một số loại vi khuẩn có hại như Staphylococcus aureus, Escherichia coli và Klebsiella pneumoniae, cũng như nấm Candida albicans. Phấn hoa ong có thể giúp giảm viêm nướu, duy trì mức độ vi khuẩn có lợi tự nhiên trong miệng, đó là lý do tại sao phấn hoa ong đôi khi được thêm vào các sản phẩm chăm sóc răng miệng tự nhiên như kem đánh răng.
2.2. Có thể làm giảm nồng độ axit uric: Axit uric là chất thải được tạo ra khi cơ thể phân giải purin, các hợp chất tự nhiên có trong một số thực phẩm và đồ uống như thịt, hải sản và rượu. Nồng độ axit uric cao trong cơ thể dẫn đến tăng axit uric máu có thể gây đau khớp. Mặc dù các nghiên cứu còn hạn chế nhưng đã cho thấy phấn hoa có thể làm giảm nồng độ axit uric bằng cách ức chế các enzyme phân giải purin thành axit uric, bao gồm cả xanthine oxidase (XO).
2.3. Hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch: Phấn hoa ong có đặc tính chống viêm và chống oxy hóa, đồng thời cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho chức năng miễn dịch, nên việc tiêu thụ dược liệu này có thể hỗ trợ phản ứng miễn dịch khỏe mạnh. Bên cạnh đó, phấn hoa chứa vitamin C, cần thiết cho sức khỏe miễn dịch, bao gồm cả chức năng của bạch cầu trung tính (các tế bào bạch cầu bảo vệ cơ thể khỏi nhiễm trùng và chữa lành vết thương).
Không chỉ thế, các hợp chất thực vật trong phấn hoa, chẳng hạn như flavonoid và carotenoid, cũng có thể hỗ trợ phản ứng và sức khỏe miễn dịch tổng thể bằng cách chống viêm và hỗ trợ chức năng tế bào.
2.4 Có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ: Tác dụng của phấn hoa đối với sức khỏe nhận thức vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu trên động vật gặm nhấm cho thấy rằng các chất chống oxy hóa trong phấn hoa, chẳng hạn như quercetin, luteolin và apigenin, có thể cải thiện trí nhớ và bảo vệ chống lại rối loạn chức năng nhận thức. Nguyên nhân do các hoạt chất này có tác dụng làm giảm viêm trong não, có tác động đến mạng lưới tín hiệu, chất dẫn truyền thần kinh và protein.
Hơn nữa, phấn hoa có thể làm tăng yếu tố dinh dưỡng thần kinh có nguồn gốc từ não (BDNF), một loại protein cần thiết cho chức năng não, bao gồm học tập và trí nhớ.
2.5 Phấn hoa hỗ trợ cải thiện các triệu chứng viêm tuyến tiền liệt: Viêm tuyến tiền liệt là tình trạng khá phổ biến ở nam giới, thường gây đau hoặc khó chịu ở vùng bụng dưới, kèm theo cảm giác buồn tiểu thường xuyên. Một số nghiên cứu cho thấy phấn hoa có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng này nhờ khả năng giảm viêm.
Trong một nghiên cứu tại Mỹ, những người sử dụng phấn hoa kết hợp với vitamin B trong 3 tháng đã cải thiện triệu chứng viêm tuyến tiền liệt tốt hơn so với nhóm dùng bromelain - một loại enzyme có tác dụng chống viêm. Các nhà nghiên cứu cho rằng phấn hoa giúp làm giảm tình trạng viêm trong cơ thể, từ đó góp phần giảm khó chịu và cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh.
2.6 Cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất: Phấn hoa rất giàu chất dinh dưỡng và chứa nhiều vitamin như vitamin A, D, E, B1, B2, B6, C và khoáng chất như canxi, magiê, phốt pho, kali, kẽm, đồng, mangan, sắt và selen. Một khẩu phần 2 muỗng canh phấn hoa cung cấp 16% giá trị hàng ngày (DV) cho vitamin C và 12% giá trị hàng ngày cho sắt. Vitamin C rất cần thiết cho chức năng miễn dịch và sức khỏe làn da. Sắt cần thiết cho quá trình vận chuyển oxy, tăng trưởng, sản xuất năng lượng, tổng hợp hormone và phát triển thần kinh.
2.7 Nguồn chất chống oxy hóa tốt: Phấn hoa chứa các chất chống oxy hóa, bao gồm flavonoid, carotenoid và polysaccharid. Chất chống oxy hóa có tác dụng bảo vệ tế bào khỏi tổn thương bằng cách trung hòa các chất có tính phản ứng cao gọi là gốc tự do. Khi nồng độ gốc tự do vượt quá khả năng phòng vệ chống oxy hóa của cơ thể có thể dẫn đến stress oxy hóa, liên quan đến tổn thương mô và viêm mạn tính. Việc bổ sung các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như phấn hoa vào chế độ ăn uống có thể giúp bảo vệ chống lại các vấn đề sức khỏe liên quan đến stress oxy hóa, bao gồm một số bệnh ung thư và bệnh tim.
Bên cạnh các tác dụng nổi bật này, phấn hoa chứa các hợp chất chống viêm, có tác dụng cải thiện các triệu chứng liên quan đến hormone; bảo vệ sức khỏe tim mạch; hỗ trợ sức khỏe trao đổi chất và bảo vệ sức khỏe gan bằng cách làm giảm sự tích tụ chất béo trong gan.
Phấn hoa là nguồn chất chống oxy hóa dồi dào.
3. Rủi ro nào khi tiêu thụ phấn hoa không đúng cách?
Phấn hoa thường được coi là an toàn khi sử dụng với liều lượng thích hợp trong tối đa 30 ngày. Tuy nhiên, phấn hoa không an toàn cho tất cả mọi người, đặc biệt là phụ nữ mang thai do có thể có đặc tính kích thích tử cung. Bên cạnh đó, chưa rõ liệu phấn hoa ong có an toàn cho người đang cho con bú hay không, nên tránh sử dụng phấn hoa với trường hợp này.
Những người bị dị ứng với phấn hoa hoặc vết đốt của ong cần tránh ăn phấn hoa vì có thể dẫn đến phản ứng dị ứng.
Phấn hoa thường được dung nạp tốt. Trong những trường hợp hiếm hoi, có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng như viêm gan cấp tính, phản ứng dị ứng và suy thận. Do đó, nếu muốn sử dụng phấn hoa an toàn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
