Rụng tóc là tình trạng thường gặp, ảnh hưởng đến gần một nửa số người trên 50 tuổi. Tình trạng này có thể hồi phục hoặc không hồi phục, tùy vào nguyên nhân. Những năm gần đây, nhiều thực phẩm chức năng được quảng cáo hỗ trợ mọc tóc, điều trị hói đầu. Phần lớn các sản phẩm này chứa một hoặc kết hợp bảy nhóm dưỡng chất gồm: Protein, collagen, axit béo omega-3, kẽm, biotin, sắt và selen.
1. Nguyên nhân rụng tóc và hướng điều trị
Rụng tóc có thể do nhiều nguyên nhân: Thiếu vi chất, rối loạn nội tiết, bệnh tuyến giáp, căng thẳng, trầm cảm, sau sinh, hóa trị ung thư, bệnh da đầu hoặc rụng tóc từng mảng do cơ chế tự miễn.
Một số thuốc như thuốc hạ huyết áp, statin, thuốc chống co giật, thuốc chống đông cũng có thể gây rụng tóc. Hiện nay, các phương pháp điều trị được FDA phê duyệt gồm minoxidil, finasteride và liệu pháp ánh sáng mức thấp. Ngoài ra còn có phẫu thuật cấy tóc.
Việc lựa chọn điều trị phụ thuộc nguyên nhân. Nếu rụng tóc do thiếu hụt dinh dưỡng, bổ sung đúng vi chất sẽ có hiệu quả. Nếu do nội tiết hoặc di truyền, thực phẩm chức năng thường không mang lại cải thiện đáng kể.
2. Một số thực phẩm chức năng hỗ trợ mọc tóc, giảm rụng tóc
2.1 Protein cần thiết cho sự mọc tóc
Tóc được cấu tạo chủ yếu từ keratin, một loại protein. Về lý thuyết, thiếu protein có thể ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc. Người trưởng thành cần tối thiểu 0,8 g protein/kg cân nặng/ngày. Nhu cầu cao hơn ở trẻ nhỏ, vận động viên, người suy dinh dưỡng, nhiễm trùng hoặc sau phẫu thuật.
Tuy nhiên, ở người có chế độ ăn đầy đủ, việc bổ sung thêm protein chưa có bằng chứng rõ ràng giúp kích thích mọc tóc. Keratin uống trực tiếp không được cơ thể hấp thu nguyên dạng. Một số sản phẩm bổ sung axit amin như cysteine – tiền chất của keratin – nhưng dữ liệu còn hạn chế. Một số nghiên cứu nhỏ ghi nhận protein từ cá có thể cải thiện độ dày tóc ở phụ nữ tóc mỏng, song quy mô nghiên cứu còn nhỏ, cần thêm bằng chứng.
Rụng tóc có thể do thiếu vi chất dinh dưỡng.
2.2 Thực phẩm chức năng chứa collagen
Collagen được sử dụng phổ biến cho da, tóc và móng. Một nghiên cứu nhỏ trên phụ nữ khỏe mạnh cho thấy bổ sung 2,5 g peptide collagen mỗi ngày có thể làm tăng số lượng nang tóc và độ dày tóc sau vài tháng. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm collagen là công thức phối hợp chứa peptide, lipid và axit hyaluronic. Do đó, khó xác định vai trò riêng lẻ của collagen. Hiện chưa có khuyến cáo chính thức về việc dùng collagen để điều trị rụng tóc.
2.3 Axit béo Omega-3
Omega-3 tham gia cấu trúc màng tế bào và có tác dụng chống viêm. Một số nghiên cứu cho thấy nồng độ omega-3 thấp liên quan đến tóc bạc sớm và rụng tóc. Một số thử nghiệm sử dụng sản phẩm phối hợp omega-3, omega-6 và chất chống oxy hóa ghi nhận cải thiện mật độ tóc và giảm rụng tóc ở phụ nữ. Tuy nhiên, do là công thức kết hợp nên chưa thể khẳng định hiệu quả riêng của omega-3.
Nguồn omega-3 tự nhiên gồm cá béo, hạt lanh, quả óc chó...
2.4 Kẽm
Kẽm là vi chất quan trọng trong phân chia tế bào, bao gồm tế bào nang tóc. Thiếu kẽm có thể gây rụng tóc dạng telogen effluvium – tình trạng rụng tóc lan tỏa có thể hồi phục. Nhu cầu kẽm khuyến nghị ở người lớn: 11 mg/ngày với nam, 8 mg/ngày với nữ. Phụ nữ mang thai và cho con bú cần cao hơn.
Một số nghiên cứu sử dụng liều 50 mg/ngày ở phụ nữ rụng tóc cho thấy khoảng một nửa cải thiện triệu chứng. Tuy nhiên, liều cao kéo dài có thể gây buồn nôn, tiêu chảy, thiếu đồng, thiếu máu và suy giảm miễn dịch. Vì vậy, bổ sung kẽm chỉ nên thực hiện khi có bằng chứng thiếu hụt.
2.5 Biotin
Biotin (vitamin B7) thường được quảng cáo giúp mọc tóc. Tuy nhiên, thiếu biotin ở người ăn uống bình thường rất hiếm. Khi thiếu, ngoài rụng tóc còn có phát ban và móng giòn. Nhu cầu biotin ở người lớn là 30 microgam/ngày. Phần lớn có thể đạt được từ thực phẩm như trứng, thịt, các loại hạt.
Hiện bằng chứng ủng hộ việc dùng biotin để kích thích mọc tóc ở người không thiếu hụt còn rất hạn chế. Ngoài ra, biotin có thể làm sai lệch kết quả xét nghiệm tim mạch và tuyến giáp nếu dùng liều cao.
2.6 Sắt
Sắt cần thiết cho các tế bào phân chia nhanh như nang tóc. Thiếu sắt là nguyên nhân thường gặp gây rụng tóc, đặc biệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nhu cầu sắt khuyến nghị: 8 mg/ngày ở nam giới; 18 mg/ngày ở phụ nữ 19–50 tuổi; 27 mg/ngày khi mang thai.
Bổ sung sắt có lợi nếu có thiếu máu thiếu sắt. Tuy nhiên, nếu không thiếu hụt, việc bổ sung thêm chưa chứng minh giúp tóc mọc nhanh hơn và có thể gây táo bón, buồn nôn.
2.7 Selen
Selen tham gia chống oxy hóa và miễn dịch. Nhu cầu khuyến nghị là 55 microgam/ngày ở người lớn. Điều đáng lưu ý là cả thiếu và thừa selen đều có thể gây rụng tóc. Ngộ độc selen biểu hiện rụng tóc, rối loạn tiêu hóa, tổn thương thần kinh. Vì vậy, không nên bổ sung selen nếu không có chỉ định.
Nguồn selen tự nhiên gồm hải sản và hạt Brazil...
3. Lưu ý khi dùng thực phẩm chức năng
Thực phẩm chức năng không phải thuốc và không có tác dụng thay thế điều trị y khoa. Trước khi sử dụng, người dân nên:
- Khám để xác định nguyên nhân rụng tóc.
- Xét nghiệm khi nghi ngờ thiếu sắt, kẽm hoặc rối loạn tuyến giáp.
- Không tự ý dùng liều cao kéo dài.
- Chọn sản phẩm uy tín...
Mời độc giả xem thêm:
