1. Gợi ý một số thảo dược và gia vị hỗ trợ kiểm soát huyết áp
- 1. Gợi ý một số thảo dược và gia vị hỗ trợ kiểm soát huyết áp
- 1.1. Tỏi có thể hỗ trợ giảm huyết áp
- 1.2. Bụp giấm hỗ trợ kiểm soát huyết áp
- 1.3. Quế cải thiện huyết áp
- 1.4. Húng quế thiêng (Tulsi)
- 1.5. Thảo quả (bạch đậu khấu)
- 1.6. Gừng có tiềm năng hỗ trợ điều hòa huyết áp
- 1.7. Nghệ có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch
- 2. Cách bổ sung thảo dược vào chế độ ăn
- 3. Những lưu ý khi sử dụng thảo dược để kiểm soát huyết áp
1.1. Tỏi có thể hỗ trợ giảm huyết áp
Tỏi (Allium sativum) chứa alliin, một hợp chất sulfur. Khi tỏi được nghiền, đập hoặc cắt nhỏ, enzyme alliinase xúc tác chuyển alliin thành allicin. Đây là hợp chất có hoạt tính sinh học, được nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa và ảnh hưởng đến chức năng mạch máu, hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
Một số nghiên cứu lâm sàng cho thấy, các chế phẩm bổ sung từ tỏi, đặc biệt là chiết xuất tỏi già (aged garlic extract), có thể giúp giảm huyết áp ở người mắc tăng huyết áp.
Cách sử dụng: Có thể bổ sung tỏi tươi vào các món ăn hằng ngày. Hiện chưa có liều dùng tỏi được thống nhất và khuyến cáo chính thức để điều trị tăng huyết áp. Các mức 600-2.400 mg bột tỏi hoặc 1.200 mg chiết xuất tỏi già được sử dụng trong một số nghiên cứu, nhưng không phải liều điều trị áp dụng chung. Không nên tự ý dùng thực phẩm bổ sung từ tỏi thay thế thuốc hạ huyết áp.
Người đang sử dụng thuốc chống đông máu, aspirin hoặc chuẩn bị phẫu thuật cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thực phẩm bổ sung từ tỏi vì có thể tăng nguy cơ chảy máu.
1.2. Bụp giấm hỗ trợ kiểm soát huyết áp
Bụp giấm (Hibiscus sabdariffa L.) hay atiso đỏ chứa anthocyanin và các hợp chất polyphenol có hoạt tính chống oxy hóa (các chất chống lại tổn thương tế bào). Các chất này có tác dụng làm giãn mạch máu và cải thiện lưu thông máu. Trà bụp giấm là dạng sử dụng phổ biến. Một số nghiên cứu cho thấy uống 1-3 tách trà dâm bụt mỗi ngày có thể làm giảm huyết áp đáng kể. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu có sự khác biệt lớn.
Cách sử dụng: Có thể dùng bụp giấm pha trà, liều dùng thường là 1,5-3 g bụp giấm cho mỗi tách trà, hạn chế thêm đường.
Đo huyết áp thường xuyên, kết hợp chế độ ăn uống lành mạnh với các loại thảo dược và gia vị phù hợp góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Ảnh AI.
1.3. Quế cải thiện huyết áp
Quế chứa cinnamaldehyde và một số hợp chất polyphenol. Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy những thành phần này có hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm. Một phân tích tổng hợp 9 thử nghiệm lâm sàng với 641 người tham gia cho thấy bổ sung quế có liên quan đến giảm huyết áp tâm thu và tâm trương.
Cách sử dụng: Có thể dùng một lượng quế vừa phải làm gia vị trong món ăn, đồ uống; không nên tự ý sử dụng quế liều cao hoặc kéo dài. Đặc biệt, quế Cassia chứa coumarin, sử dụng nhiều có thể gây ảnh hưởng đến gan; quế Ceylon thường có hàm lượng coumarin thấp hơn.
1.4. Húng quế thiêng (Tulsi)
Húng quế thiêng (Ocimum tenuiflorum L., còn gọi là Ocimum sanctum), hay tulsi, là một loại thảo dược được sử dụng theo y học cổ truyền với mục đích hỗ trợ cơ thể thích ứng với căng thẳng. Điều này được quan tâm bởi căng thẳng kéo dài có thể góp phần làm tăng huyết áp.
Một số nghiên cứu ban đầu cho thấy húng quế thiêng có tiềm năng tác động đến phản ứng stress, các chỉ dấu viêm và nồng độ cortisol. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng về khả năng làm giãn mạch và hạ huyết áp ở người còn hạn chế, chưa đủ để xem loại thảo dược này là biện pháp kiểm soát tăng huyết áp.
Cách sử dụng: Có thể dùng lá tươi làm gia vị nếu phù hợp khẩu vị.
1.5. Thảo quả (bạch đậu khấu)
Thảo quả (Elettaria cardamomum) là loại gia vị có chứa tinh dầu và các hợp chất chống oxy hóa, có đặc tính chống viêm giúp thư giãn mạch máu và cải thiện lưu thông máu. Một nghiên cứu cho thấy việc bổ sung bạch đậu khấu làm giảm nhẹ huyết áp tâm thu và tâm trương; có thể hoạt động như một chất ức chế kênh canxi và kích thích sản xuất oxit nitric, cả hai đều hỗ trợ lưu thông máu khỏe mạnh.
Cách sử dụng: Có thể dùng thảo quả với lượng vừa phải làm gia vị. Nghiên cứu cho thấy 3 gam hạt bạch đậu khấu xay mỗi ngày trong ba tháng có thể an toàn và hiệu quả.
1.6. Gừng có tiềm năng hỗ trợ điều hòa huyết áp
Gừng (Zingiber officinale) chứa gingerol, shogaol và các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm, có tác dụng cải thiện lưu thông máu, làm giãn mạch máu, hạ huyết áp. Các nghiên cứu cho thấy việc bổ sung gừng có thể làm giảm huyết áp tâm thu và tâm trương một cách đáng kể.
Cách sử dụng: Có thể thêm gừng tươi vào trà, canh, món xào hoặc các món ăn hằng ngày. Các nghiên cứu nhỏ, ngắn hạn cho thấy liều dùng để kiểm soát huyết áp là 3 g hoặc hơn bột gừng mỗi ngày.
1.7. Nghệ có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch
Nghệ chứa curcumin và các curcuminoid có hoạt tính chống oxy hóa, chống viêm. Những hợp chất này đang được nghiên cứu về ảnh hưởng đối với chức năng mạch máu và các yếu tố nguy cơ tim mạch. Mặc dù các nghiên cứu cho thấy kết quả trái chiều, một số nghiên cứu cho rằng nghệ có thể làm giảm huyết áp tâm thu
Cách sử dụng: Có thể dùng nghệ làm gia vị trong chế biến thực phẩm. Các nghiên cứu nhỏ cho thấy việc dùng 1,5 gram mỗi ngày trong tối đa ba tháng là an toàn; không nên tự ý sử dụng curcumin liều cao để hạ huyết áp.
2. Cách bổ sung thảo dược vào chế độ ăn
Để tận dụng giá trị dinh dưỡng của các loại thực phẩm trên, có thể sử dụng theo những cách đơn giản:
- Thực phẩm tươi: Thêm tỏi, gừng, húng quế vào món canh, súp, salad và món xào.
- Đồ uống: Pha trà hoa dâm bụt hoặc trà gừng, hạn chế thêm đường.
- Gia vị: Dùng quế, thảo quả, mè trong chế biến món ăn.
- Nghệ: Dùng lượng vừa phải làm gia vị trong các món ăn.
3. Những lưu ý khi sử dụng thảo dược để kiểm soát huyết áp
Mặc dù một số nghiên cứu ghi nhận tác dụng giảm huyết áp của các loại thực phẩm và thảo dược trên, nhưng người bệnh cần lưu ý:
- Không tự ý ngừng thuốc: Thảo dược và thực phẩm bổ sung không thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp. Không tự giảm liều hoặc ngừng thuốc khi thấy huyết áp cải thiện.
- Thận trọng với tương tác thuốc: Tỏi, gừng, nghệ và các chế phẩm thảo dược có thể tương tác với một số thuốc. Người đang dùng thuốc chống đông, thuốc tim mạch hoặc thuốc điều trị tăng huyết áp cần hỏi ý kiến bác sĩ, dược sĩ trước khi sử dụng dạng chiết xuất, viên uống.
- Không tự tăng liều: Liều dùng trong nghiên cứu không đồng nghĩa với liều an toàn cho mọi người. Dạng bột, cao chiết và viên bổ sung có hàm lượng hoạt chất khác nhau.
- Phụ nữ mang thai, cho con bú: Cần thận trọng với các chế phẩm thảo dược liều cao vì dữ liệu an toàn còn hạn chế.
- Theo dõi huyết áp: Đo huyết áp thường xuyên, ghi lại kết quả và trao đổi với bác sĩ nếu huyết áp thay đổi bất thường.
Ngoài bổ sung thảo dược và gia vị có lợi cho huyết áp, theo WHO, các biện pháp đã được chứng minh có vai trò trong kiểm soát huyết áp gồm giảm muối, ăn uống lành mạnh, tăng cường rau quả, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên và bỏ thuốc lá. Nhiều người vẫn cần dùng thuốc bên cạnh việc thay đổi lối sống để đạt mục tiêu huyết áp.
