1. Xông lá giúp giảm nghẹt mũi như thế nào?
Khi thời tiết thay đổi hoặc mắc cảm lạnh, viêm mũi cấp, nhiều người thường xông lá để giảm nghẹt mũi, giúp dễ thở hơn.
Theo ThS.BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh, trong y học cổ truyền, nghẹt mũi thường liên quan đến sự xâm nhập của phong hàn hoặc phong nhiệt làm phế khí mất tuyên giáng, khí huyết vùng mũi lưu thông kém, khiến dịch tiết ứ trệ và gây bít tắc đường thở. Một số loại lá có tinh dầu thơm được sử dụng để xông với mục đích phát tán ngoại tà, thông khiếu và hỗ trợ làm thông thoáng đường hô hấp.
Ở góc độ y học hiện đại, hơi nước ấm giúp làm ẩm niêm mạc mũi, làm loãng dịch tiết; mùi thơm từ tinh dầu trong một số thảo dược có thể tạo cảm giác dễ chịu, từ đó góp phần giảm cảm giác nghẹt mũi ở một số người. Tuy nhiên, phương pháp này không thay thế việc điều trị nguyên nhân gây viêm mũi hoặc viêm xoang.
2. Một số loại lá xông giúp giảm nghẹt mũi
2.1. Lá bạc hà: Theo y học cổ truyền, bạc hà có vị cay, tính mát; tác dụng sơ phong, thanh nhiệt, lợi yết hầu và thông khiếu. Lá bạc hà chứa tinh dầu có menthol cùng một số hợp chất thơm khác, tạo cảm giác mát và thông thoáng đường hô hấp; có thể phối hợp bạc hà với các loại lá khác để xông khi bị cảm lạnh kèm nghẹt mũi.
Lá bạc hà chứa tinh dầu có menthol cùng một số hợp chất thơm khác, tạo cảm giác mát và thông thoáng đường hô hấp.
2.2. Lá hương nhu: Theo y học cổ truyền, hương nhu có vị cay, tính ấm, tác dụng phát tán phong hàn, hóa thấp và giải biểu. Tinh dầu hương nhu có mùi thơm đặc trưng, thường được dùng trong các bài thuốc xông dân gian khi cảm lạnh, sổ mũi hoặc nghẹt mũi. Mùi thơm cay của tinh dầu giúp tạo cảm giác thông thoáng mũi, hỗ trợ khai khiếu và mang lại cảm giác tỉnh táo.
2.3. Lá sả: Theo y học cổ truyền, sả có vị cay, tính ấm, giúp phát tán phong hàn, hành khí và hóa thấp. Tinh dầu sả có mùi thơm dễ chịu, thường được kết hợp với hương nhu hoặc lá bưởi để xông.
2.4. Lá bưởi: Lá bưởi giàu tinh dầu với mùi thơm đặc trưng. Theo kinh nghiệm dân gian, lá bưởi giúp khu phong, thông khiếu và thường có mặt trong các nồi xông giải cảm. Khi phối hợp với sả và hương nhu, hỗn hợp này mang lại cảm giác dễ chịu và giúp giảm cảm giác bít tắc mũi.
2.5. Lá tía tô: Theo y học cổ truyền, tía tô có vị cay, tính ấm, tác dụng phát tán phong hàn, hành khí và hòa vị. Đây là loại lá thường dùng khi người bệnh có biểu hiện cảm lạnh, hắt hơi, sổ mũi và nghẹt mũi.
Lá tía tô thường dùng khi người bệnh có biểu hiện cảm lạnh, hắt hơi, sổ mũi và nghẹt mũi.
2.6. Lá kinh giới: Theo y học cổ truyền, kinh giới có vị cay, tính hơi ấm, tác dụng giải biểu, tán phong. Lá kinh giới thường được phối hợp với tía tô và hương nhu trong các bài thuốc xông khi mới chớm cảm.
2.7. Lá tràm: Lá tràm chứa tinh dầu có mùi thơm đặc trưng. Theo kinh nghiệm dân gian, lá tràm có thể dùng để xông hỗ trợ làm thông thoáng đường hô hấp và giảm cảm giác khó chịu khi nghẹt mũi.
3. Xông lá thế nào để an toàn?
Để hạn chế nguy cơ bỏng và kích ứng, ThS.BS. Nguyễn Quang Dương lưu ý khi xông cần:
- Chọn lá tươi, rửa sạch trước khi sử dụng.
- Đun sôi với lượng nước vừa đủ, sau đó để nước nguội bớt trước khi xông.
- Giữ mặt cách nồi nước khoảng 30-40 cm hoặc ở khoảng cách tạo cảm giác ấm, dễ chịu.
- Xông trong khoảng 5-10 phút, không nên kéo dài quá lâu.
- Nhắm mắt trong khi xông để tránh hơi nóng và tinh dầu gây kích ứng mắt.
- Sau khi xông, lau khô mồ hôi, mặc quần áo dài và tránh ra gió lạnh ngay.
4. Những ai không nên xông lá?
Mặc dù tương đối an toàn, nhưng không phải ai cũng phù hợp với phương pháp này, cụ thể: Cần thận trọng hoặc tránh xông đối với các trường hợp như trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ chưa thể tự tránh hơi nóng; người đang sốt cao hoặc mất nước nhiều; người có tiền sử hen phế quản hoặc dị ứng với tinh dầu thực vật; người vừa bị chảy máu cam; người mắc bệnh tim mạch nặng hoặc có sức khỏe quá yếu.
Lưu ý: Không nên nhỏ nước lá xông vào mũi hoặc xông với hơi quá nóng vì có thể gây bỏng niêm mạc đường hô hấp. Đối với người bị viêm mũi dị ứng, viêm xoang mạn tính hoặc các bệnh lý tai mũi họng khác, cần tuân thủ điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ. Xông lá chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ giúp giảm cảm giác nghẹt mũi và tạo sự dễ chịu.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
