Trong bối cảnh ngành công nghiệp kéo dài tuổi thọ đang bùng nổ với hàng loạt xu hướng công nghệ đắt đỏ, công bố từ cuộc khảo sát về Lão hóa Lành mạnh của tạp chí U.S. News & World Report đã mang lại góc nhìn vô cùng thực tế.
Báo cáo thu thập ý kiến từ 63 chuyên gia hàng đầu bao gồm các bác sĩ, nhà khoa học lâm sàng, chuyên gia dinh dưỡng và thể hình. Kết quả cho thấy các thói quen nền tảng như duy trì vận động thể chất, chế độ ăn uống lành mạnh và giấc ngủ chất lượng vẫn là chìa khóa cốt lõi để giữ gìn tuổi xuân.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo về những yếu tố ít ai ngờ tới nhưng lại khiến cơ thể già đi nhanh chóng.
Cô lập và thiếu kết nối xã hội
Đứng đầu danh sách các yếu tố bị xem nhẹ nhất là sự cô lập xã hội, khi có tới 59% chuyên gia đồng thuận lựa chọn đây là điểm mù nguy hại hàng đầu.
"Cô lập chắc chắn sẽ dẫn đến nhiều vấn đề y tế", Giáo sư Valter Longo, Giám đốc Viện Lão hóa USC, khẳng định. Ông cho biết tình trạng cô đơn kéo dài từ lâu đã được giới nghiên cứu cảnh báo như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng lớn, đặc biệt đối với người lớn tuổi.

Tình trạng cô đơn kéo dài từ lâu đã được giới nghiên cứu cảnh báo như một mối đe dọa sức khỏe cộng đồng lớn, đặc biệt đối với người lớn tuổi. Ảnh minh họa: iStock
Đồng quan điểm trên, Tiến sĩ David Katz - người sáng lập và cựu giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Dự phòng Yale-Griffin thuộc Đại học Yale (Mỹ) - nhấn mạnh sự cô lập xã hội "làm bào mòn cảm giác sống có mục đích, phá hủy sức khỏe tinh thần, gia tăng căng thẳng, phá hỏng giấc ngủ và nhiều hệ lụy khác".
Việc thiếu đi các mối quan hệ xã hội lành mạnh còn đẩy nhanh nguy cơ mắc bệnh tim mạch và suy giảm trí nhớ. Ngược lại, những kết nối mạnh mẽ và sự chia sẻ giữa người với người đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp giải tỏa căng thẳng và duy trì thể trạng dẻo dai.
Nhịp sinh học hàng ngày bị xáo trộn
Điểm mù lớn thứ hai khiến cơ thể lão hóa nhanh là sự xáo trộn nhịp sinh học, nhận được 19% sự lựa chọn từ các chuyên gia.
Nhịp sinh học đóng vai trò như một chiếc đồng hồ nội bộ điều phối mọi hoạt động sinh lý của cơ thể. Khi nhịp điệu này bị phá vỡ do thức khuya, sinh hoạt thất thường hoặc mất ngủ dai dẳng, quá trình lão hóa sinh học sẽ bị đẩy nhanh một cách rõ rệt.

Khi nhịp sinh học bị phá vỡ do thức khuya, sinh hoạt thất thường hoặc mất ngủ dai dẳng, quá trình lão hóa sinh học sẽ bị đẩy nhanh một cách rõ rệt. Ảnh minh họa: Getty Images
Các nghiên cứu chỉ ra rằng thời lượng ngủ lý tưởng để cơ thể phục hồi tối ưu nằm trong khoảng từ 6,4 đến 7,8 giờ mỗi đêm. Nếu thường xuyên bị gián đoạn giấc ngủ hoặc tỉnh giấc nhiều lần trong đêm, tuổi sinh học của một người có thể bị gia tăng thêm tới 1 năm.
Giấc ngủ kém chất lượng không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng và trí nhớ, mà còn làm suy yếu hệ miễn dịch, khiến cơ thể xuống cấp nhanh chóng.
Căng thẳng mãn tính ở mức độ thấp
Nằm ở vị trí thứ ba trong danh sách điểm mù là tình trạng căng thẳng tâm lý âm ỉ, kéo dài mà không được kiểm soát, chiếm 18% lượt bình chọn.
Khác với những đợt căng thẳng bộc phát, những áp lực nhỏ nhặt diễn ra liên tục hàng ngày thường bị con người phớt lờ nhưng lại gây ra tác hại khôn lường đối với tế bào và cơ quan bên trong cơ thể.
Các chuyên gia cảnh báo, tình trạng căng thẳng mức độ thấp kéo dài làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ, làm suy yếu hệ thống miễn dịch và gây ra các rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng.
Không những vậy, áp lực tâm lý âm ỉ còn làm tăng tỷ lệ đối mặt với các biến cố nguy hiểm như đột quỵ và đau tim. Việc chủ động quản lý sức khỏe tinh thần và thư giãn tâm trí vì vậy đóng vai trò sống còn trong chiến lược chống lão hóa.

Tình trạng căng thẳng mức độ thấp kéo dài làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh sa sút trí tuệ, làm suy yếu hệ thống miễn dịch và gây ra các rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng. Ảnh minh họa: Getty Images
Bên cạnh việc chỉ ra các điểm mù, khảo sát cũng ghi nhận sự hoài nghi của giới chuyên môn đối với các công nghệ đắt đỏ được quảng cáo là giúp đảo ngược lão hóa.
Nhiều chuyên gia nhận định các thiết bị theo dõi liên tục hay công nghệ can thiệp sinh học đôi khi tạo ra nhiều sự lo âu hơn là mang lại lợi ích lâm sàng thực tế.
Do đó, thay vì lãng phí tiền bạc vào những trào lưu chưa được kiểm chứng, việc tập trung vào lối sống lành mạnh, chăm sóc giấc ngủ và duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực chính là con đường bền vững nhất để nâng cao tuổi thọ.