Ngày 14/11, Bệnh viện Nội tiết Trung ương phối hợp với Sở Y tế, Bệnh viện Nội tiết Thanh Hoá tổ chức lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống Đái tháo đường 14/11 và Ngày toàn dân mua và sử dụng muối I ốt, ngày 2/11.
Nhiều người bị biến chứng mới biết mắc đái tháo đường
TS. Phan Hoàng Hiệp – Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương cho biết, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận trên 2.000 lượt bệnh nhân, trong đó đa số là người mắc đái tháo đường. Nhiều trường hợp được chuyển từ tuyến dưới lên trong tình trạng đã có biến chứng nặng (như tim mạch, thận, tổn thương mắt, biến chứng loét bàn chân…). Điều này khiến quá trình điều trị kéo dài, chi phí tăng cao và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Theo thống kê, tỷ lệ người mắc đái tháo đường chưa được chẩn đoán tại Việt Nam hiện vẫn ở mức cao, khoảng 60%. Hơn một nửa số người trưởng thành chưa từng xét nghiệm đường huyết để phát hiện bệnh.
TS. Phan Hoàng Hiệp chia sẻ về gánh nặng bệnh đái tháo đường và các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát bệnh.
Số liệu của Bộ Y tế cho thấy, hơn 55% người mắc đái tháo đường tại Việt Nam đã có biến chứng. Trong đó, 34% có biến chứng tim mạch; 39,5% có biến chứng về mắt và thần kinh; 24% có biến chứng thận.
Thực tế, nhiều người bệnh chưa được phát hiện và quản lý kịp thời, trong khi đái tháo đường có thể âm thầm tiến triển trong thời gian dài.
Vì vậy, chủ đề Ngày Thế giới phòng, chống đái tháo đường năm nay là "Hãy hành động sớm phòng, chống bệnh đái tháo đường", nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận biết nguy cơ, chẩn đoán bệnh sớm và bảo đảm người bệnh được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, điều trị phù hợp.
"Phát hiện sớm đái tháo đường không chỉ giúp người bệnh được điều trị kịp thời mà còn góp phần phòng ngừa, làm chậm sự xuất hiện của các biến chứng nguy hiểm. Do đó, thay vì chờ có triệu chứng hoặc biến chứng mới đi khám, mỗi người cần chủ động sàng lọc, dự phòng và quản lý bệnh ngay từ cộng đồng, với sự hỗ trợ của hệ thống y tế cơ sở", Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương nhấn mạnh.
TS. Phan Hoàng Hiệp khuyến cáo, người dân cần chủ động thực hiện 5 biện pháp sau để phòng ngừa và kiểm soát bệnh đái tháo đường:
- Duy trì chế độ ăn uống hợp lý: Tăng cường rau xanh, hạn chế thực phẩm chứa nhiều đường, chất béo và năng lượng; xây dựng khẩu phần ăn cân đối, phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
- Tăng cường hoạt động thể lực: Thường xuyên vận động, tập luyện thể dục thể thao, hạn chế lối sống ít vận động và duy trì cân nặng hợp lý.
- Chủ động kiểm tra sức khỏe và đường huyết định kỳ: Đặc biệt đối với những người có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh đái tháo đường.
- Phát hiện sớm và quản lý các yếu tố nguy cơ: Theo dõi, kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu và tình trạng thừa cân, béo phì nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh cũng như các biến chứng.
- Tuân thủ điều trị: Người đã được chẩn đoán mắc đái tháo đường cần thực hiện đúng hướng dẫn của nhân viên y tế, tái khám định kỳ và kiểm soát tốt đường huyết để hạn chế biến chứng.
Bệnh viện Nội tiết Trung ương sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương, trong đó có tỉnh Thanh Hóa, nhằm nâng cao năng lực hệ thống y tế trong dự phòng, phát hiện, quản lý và điều trị các bệnh lý nội tiết - chuyển hóa, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đảm bảo người dân được chẩn đoán, điều trị sau sàng lọc
Phát biểu tại lễ mít tinh, TS. Lê Thái Hà, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho biết, ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW, trong đó xác định rõ quan điểm chủ động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời, từ sớm, từ xa và ngay tại cơ sở.
Luật Phòng bệnh cùng các chính sách của Chính phủ tiếp tục tạo nền tảng quan trọng để đẩy mạnh công tác dự phòng, phát hiện sớm và quản lý bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng.
Thực hiện chủ trương này, Bộ Y tế đã ban hành các hướng dẫn chuyên môn về kiểm soát yếu tố nguy cơ, phát hiện sớm và quản lý người mắc bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng. Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026–2035 cũng hướng tới tăng cường năng lực y tế cơ sở, mở rộng khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu cho người dân.
TS. Lê Thái Hà - Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế phát biểu tại lễ mít tinh.
Trong thời gian tới, Cục Phòng bệnh sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương và đơn vị chuyên môn đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi; tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ; lồng ghép phát hiện sớm đái tháo đường với các bệnh không lây nhiễm khác và quản lý bệnh tại y tế cơ sở.
"Đặc biệt, cần bảo đảm người dân sau sàng lọc nếu có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh được tư vấn, kết nối với cơ sở khám bệnh, chữa bệnh để chẩn đoán, điều trị kịp thời và được theo dõi, quản lý sức khỏe liên tục. Đây là khâu quan trọng để hoạt động sàng lọc thực sự mang lại hiệu quả, tránh tình trạng phát hiện nguy cơ nhưng người dân không được tiếp cận dịch vụ chẩn đoán và điều trị", TS Hà lưu ý.
Mỗi người dân cần chủ động duy trì lối sống lành mạnh, kiểm tra sức khỏe định kỳ, phát hiện bệnh sớm và tuân thủ điều trị, góp phần giảm gánh nặng bệnh đái tháo đường cho cộng đồng.
Clip: Bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương tư vấn cho người dân đến khám sàng lọc và tư vấn miễn phí đái tháo đường. Video: Minh Đức
Ứng dụng công nghệ trong quản lý bệnh không lây nhiễm từ cơ sở
Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thanh Hóa Đỗ Thái Hòa cho biết, Thanh Hóa là tỉnh có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng, công tác phòng, chống bệnh không lây nhiễm, trong đó có đái tháo đường, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Năm 2026, tỉnh đã triển khai kế hoạch khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, từng bước cụ thể hóa chủ trương chuyển từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh.
Tuy nhiên, nhận thức của một bộ phận người dân về phòng bệnh còn hạn chế, năng lực phát hiện, quản lý bệnh mạn tính tại một số cơ sở y tế chưa đồng đều. Việc theo dõi, quản lý người bệnh liên tục cần tiếp tục được cải thiện. Thực tế này đòi hỏi ngành Y tế phải triển khai các giải pháp đồng bộ, thiết thực và bền vững hơn.
Theo ông Hòa, tỉnh cần chủ động phòng bệnh, tăng cường sàng lọc và phát hiện sớm đái tháo đường tại cộng đồng; nâng cao năng lực quản lý, điều trị bệnh tại y tế cơ sở; cải thiện chất lượng điều trị theo hướng toàn diện, liên tục, cá thể hóa. Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý bệnh không lây nhiễm. Phát huy vai trò của bệnh viện chuyên ngành nội tiết trong phát triển chuyên môn, hỗ trợ hệ thống y tế toàn tỉnh.
PGS.TS Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương khám, tư vấn cho người dân.
BSCKII Hà Khánh Dư, Giám đốc Bệnh viện Nội tiết tỉnh Thanh Hóa thông tin, thời gian qua, bệnh viện không ngừng cải tiến chuyên môn, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin và y học cá thể hóa nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều trị người bệnh đái tháo đường.
Bệnh viện cũng duy trì hoạt động câu lạc bộ người bệnh đái tháo đường, tổ chức các buổi tư vấn về dinh dưỡng và luyện tập, giúp người bệnh nâng cao kiến thức, chủ động kiểm soát bệnh và chung sống khỏe mạnh với bệnh mạn tính.
Một số hình ảnh tại lễ mít tinh:
Phòng tránh thiếu hụt i-ốt không khó
Theo TS. Phan Hoàng Hiệp, thiếu hụt i-ốt ở tuổi dậy thì và tuổi trưởng thành thường biểu hiện bằng bệnh bướu cổ. Tuy nhiên, đây mới là một trong những biểu hiện dễ nhận thấy. Đáng lo ngại hơn, thiếu i-ốt trong thời kỳ bào thai có thể gây tổn thương não bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển trí tuệ, thể chất và tâm sinh lý của trẻ.
Một số điều tra về dinh dưỡng cho thấy thói quen ăn uống của thanh thiếu niên thời gian gần đây có sự thay đổi theo hướng gia tăng tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, trong khi hàm lượng i-ốt trong các sản phẩm này không phải lúc nào cũng được bảo đảm.
"Mặc dù thiếu hụt i-ốt có thể gây nhiều hậu quả đối với sức khỏe, việc phòng tránh tương đối đơn giản. Mỗi người, mỗi gia đình cần duy trì thói quen sử dụng muối i-ốt hoặc các gia vị mặn có bổ sung i-ốt như bột canh, hạt nêm i-ốt trong chế biến và sử dụng thực phẩm hằng ngày", chuyên gia nội tiết tư vấn.
Để thói quen này được duy trì lâu dài, theo TS. Phan Hoàng Hiệp cần có sự phối hợp của các ban, ngành, đơn vị và sự đồng thuận, chủ động thực hiện của người dân. Các nhà sản xuất cần bảo đảm nguồn cung muối, gia vị và thực phẩm có bổ sung i-ốt đúng quy định tại Nghị định số 09/2016/NĐ-CP ngày 28/1/2016. Đồng thời, công tác truyền thông, hướng dẫn và hỗ trợ người dân trong cộng đồng cần được đẩy mạnh, giúp mỗi người hiểu rõ lợi ích của việc sử dụng muối và các gia vị mặn có i-ốt trong bữa ăn hằng ngày, góp phần phòng bệnh, nâng cao sức khỏe và chất lượng dân số.
