Đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật trên toàn cầu. Mặc dù đây là tình trạng cấp cứu y tế xảy ra đột ngột, nhưng phần lớn các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ đều có thể được kiểm soát nếu được phát hiện và xử lý từ sớm.
1. Theo dõi huyết áp thường xuyên giảm nguy cơ đột quỵ
Tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất của đột quỵ. Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, thành mạch máu não sẽ dần bị tổn thương, giảm tính đàn hồi và dễ bị vỡ hoặc tắc nghẽn. Việc kiểm tra huyết áp định kỳ giúp phát hiện sớm tình trạng tăng huyết áp, từ đó bác sĩ có thể đưa ra các biện pháp điều chỉnh lối sống hoặc chỉ định điều trị phù hợp trước khi xảy ra biến chứng.
Ngay cả khi chưa có triệu chứng, người trưởng thành cũng nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt nếu có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch, thừa cân, hút thuốc hoặc mắc đái tháo đường.
2. Duy trì hoạt động thể chất đều đặn
Vận động thường xuyên không chỉ giúp tăng cường sức khỏe tim mạch mà còn góp phần kiểm soát huyết áp, đường huyết, cholesterol và cân nặng - những yếu tố có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ đột quỵ. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên duy trì ít nhất 150 phút hoạt động thể lực cường độ trung bình hoặc 75 phút hoạt động cường độ mạnh mỗi tuần, đồng thời kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh cơ từ hai ngày trở lên mỗi tuần.
Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc tập các bài thể dục phù hợp với thể trạng đều mang lại lợi ích cho hệ tim mạch và não bộ.
6 việc nên làm mỗi ngày để giảm nguy cơ đột quỵ, bảo vệ não bộ.
3. Bỏ thuốc lá và tránh hít phải khói thuốc
Hút thuốc lá làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu, thúc đẩy hình thành cục máu đông và làm tăng huyết áp, từ đó làm tăng đáng kể nguy cơ đột quỵ. Không chỉ người hút thuốc chủ động, những người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực đến hệ tim mạch và mạch máu não.
Bỏ thuốc lá ở bất kỳ thời điểm nào cũng mang lại lợi ích. Nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ sẽ giảm dần theo thời gian sau khi ngừng hút thuốc.
4. Kiểm soát cholesterol và đường huyết
Mỡ máu cao và đái tháo đường thường tiến triển âm thầm nhưng có thể gây tổn thương mạch máu trong nhiều năm. Khi cholesterol trong máu tăng cao, các mảng xơ vữa có thể hình thành và làm hẹp hoặc tắc các động mạch nuôi não. Trong khi đó, đường huyết tăng kéo dài làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy quá trình xơ vữa và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Việc khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm mỡ máu và đường huyết sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường để có hướng điều trị và kiểm soát hiệu quả.
5. Không chủ quan với nhịp tim bất thường hoặc chóng mặt kéo dài
Một số rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, có thể làm hình thành cục máu đông trong tim. Nếu cục máu đông di chuyển lên não, người bệnh có nguy cơ bị đột quỵ do tắc mạch. Ngoài ra, tình trạng chóng mặt kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần cũng không nên xem nhẹ, nhất là khi đi kèm các biểu hiện như yếu hoặc tê một bên cơ thể, nói khó, nói ngọng, nhìn mờ hoặc mất thăng bằng.
Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ hoặc cơn thiếu máu não thoáng qua và cần được khám ngay để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.
6. Ăn nhiều rau, trái cây và hạn chế thực phẩm chế biến sẵn
Chế độ ăn lành mạnh đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ tim mạch và mạch máu não. Các chuyên gia khuyến khích tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và thực phẩm ít qua chế biến, đồng thời hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm nhiều muối, đường hoặc chất béo bão hòa.
Một chế độ ăn cân đối không chỉ giúp kiểm soát huyết áp, cholesterol và đường huyết mà còn hỗ trợ duy trì cân nặng hợp lý, từ đó góp phần giảm nguy cơ đột quỵ.
Không có một thói quen đơn lẻ nào có thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ đột quỵ. Tuy nhiên, việc kết hợp nhiều biện pháp như kiểm soát huyết áp, duy trì vận động, bỏ thuốc lá, theo dõi đường huyết và cholesterol, ăn uống lành mạnh và chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp bảo vệ não bộ và hệ tim mạch hiệu quả hơn.
Theo WHO, khoảng 80% các trường hợp đột quỵ và bệnh tim mạch sớm có thể được phòng ngừa thông qua việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi như tăng huyết áp, hút thuốc lá, chế độ ăn không lành mạnh và ít vận động.
Mời bạn xem thêm video:
4 thói quen buổi tối dễ 'rước' đột quỵ lúc nào không hay - SKĐS
