Ăn trứng là cách bổ sung protein và vitamin dồi dào nhưng thực phẩm này cũng tiềm ẩn lượng cholesterol đáng kể ảnh hưởng đến sức khỏe nếu ăn không kiểm soát.
Dù sở hữu bảng thành phần dinh dưỡng lý tưởng, trứng vẫn không phải là lựa chọn tốt nhất cho mọi tình trạng bệnh lý. Việc tiêu thụ quá mức hoặc chế biến sai cách có thể vô tình làm trầm trọng thêm các vấn đề về chuyển hóa và tiêu hóa sẵn có.
Thực tế, nhiều người vẫn lầm tưởng rằng ăn càng nhiều càng tốt mà quên mất "áp lực" từ hàm lượng cholesterol trong lòng đỏ đối với cơ thể. Chính vì vậy, hiểu rõ giới hạn của bản thân là chìa khóa để tận dụng lợi ích từ trứng mà không gây tổn hại đến các cơ quan nội tạng.
1. 6 nhóm người cần đặc biệt lưu ý, hạn chế hoặc tránh ăn trứng
Ăn trứng có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng có một số nhóm người cần hạn chế để ngăn ngừa biến chứng sức khỏe.
Người bị xơ gan và sỏi mật nên hạn chế ăn trứng
Gan là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa các chất dinh dưỡng. Trong lòng đỏ trứng chứa chất béo và cholesterol, đòi hỏi gan phải làm việc cường độ cao để xử lý. Khi gan đang bị tổn thương (viêm gan, xơ gan), việc tiêu thụ trứng sẽ làm tăng gánh nặng cho cơ quan này, dễ gây đầy bụng, khó tiêu.
Với người bị sỏi mật, ăn quá nhiều trứng có thể kích thích túi mật co bóp mạnh để tiết mật tiêu hóa chất béo, gây ra các cơn đau cấp tính hoặc khiến tình trạng sỏi trở nên tồi tệ hơn.
Người bị bệnh thận nặng
Trứng là nguồn cung cấp protein dồi dào nhưng đây lại là áp lực cho người bị suy thận. Khi thận suy yếu, khả năng đào thải các sản phẩm phụ của quá trình chuyển hóa protein (như ure) giảm đi. Ăn nhiều trứng có thể làm tăng nồng độ ure trong máu.
Tuy người bệnh vẫn có thể ăn lòng trắng trứng nhưng nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng protein nạp vào hàng ngày thay vì tự ý ăn trứng theo sở thích.
Người dị ứng trứng
Dị ứng trứng là một trong những dạng dị ứng thực phẩm phổ biến nhất, đặc biệt là ở trẻ em. Ngay sau khi ăn, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng nổi mề đay, phát ban, sưng môi, mặt, hoặc nặng hơn là khó thở và sốc phản vệ.
Protein gây dị ứng thường nằm trong lòng trắng trứng. Nếu đã có tiền sử dị ứng, cần tránh tuyệt đối trứng và các thực phẩm có chứa thành phần trứng (như bánh quy, sốt mayonnaise).
Người bị tăng huyết áp và mỡ máu cao
Đây là nhóm đối tượng gây tranh cãi nhiều nhất. Một quả trứng trung bình chứa khoảng 186 mg cholesterol, tập trung chủ yếu ở lòng đỏ.
Theo nghiên cứu của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA) gần đây cho thấy ở người khỏe mạnh, ăn 1 quả trứng/ngày không làm tăng nguy cơ tim mạch. Tuy nhiên, với người đã bị mỡ máu cao hoặc có gene nhạy cảm với cholesterol nên hạn chế. Nhóm người này có thể chuyển sang ăn lòng trắng trứng (không chứa cholesterol) và chỉ nên ăn tối đa 2 lòng đỏ mỗi tuần.
Người đang bị sốt cao
Nhiều người có thói quen bồi bổ trứng khi ốm nhưng điều này lại không phù hợp khi đang sốt. Trứng chứa "protein hoàn hảo", khi vào cơ thể sẽ sinh ra nhiệt lượng rất lớn. Việc ăn trứng khi đang sốt khiến thân nhiệt khó hạ xuống, dẫn đến mệt mỏi kéo dài.
Người bị đái tháo đường type 2
Một số nghiên cứu chỉ ra rằng người mắc bệnh đái tháo đường có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn khi tiêu thụ nhiều trứng so với người bình thường. Lượng cholesterol trong lòng đỏ có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa lipid ở bệnh nhân đái tháo đường. Tốt nhất, nhóm này nên giới hạn ở mức 3 quả trứng mỗi tuần và ưu tiên các phương pháp chế biến lành mạnh như luộc, thay vì chiên rán với dầu mỡ. Nên ăn trứng cùng thực phẩm lành mạnh để giảm thiểu nguy cơ này.
2. Cách ăn trứng an toàn và hiệu quả
Để trứng phát huy tối đa lợi ích mà không gây hại, bạn nên nằm lòng các quy tắc sau:
Không ăn trứng sống: Trứng chưa chín kỹ chứa avidin làm cản trở hấp thu vitamin B7 (biotin) và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Salmonella.
Ưu tiên trứng luộc: Đây là cách chế biến giữ được tối đa dinh dưỡng và không thêm chất béo xấu.
Kết hợp rau xanh: Chất xơ trong rau giúp ngăn chặn sự hấp thu cholesterol quá mức từ trứng vào máu.
Trứng là nguồn dinh dưỡng tuyệt vời nhưng lưu ý lợi ích của nó không áp dụng đồng đều cho mọi người với cùng một liều lượng. Việc hiểu rõ tình trạng sức khỏe cụ thể và cơ địa của bản thân để điều chỉnh thực đơn phù hợp chính là chìa khóa vàng để đạt được sức khỏe bền vững.
Nếu có bất kỳ bệnh nền nào, đặc biệt là các vấn đề về gan, thận, tim mạch hay dị ứng, cần hỏi ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để nhận được lời khuyên giúp ăn trứng một cách an toàn và hiệu quả nhất cho cơ thể.
