Nước lá ngải cứu từ lâu đã được biết đến như một thảo dược hỗ trợ sức khỏe, cải thiện tuần hoàn máu và làm dịu các cơn đau.
Tuy nhiên, do chứa nhiều tinh dầu có tính dược lý mạnh cùng một số hoạt chất sinh học đặc thù, thức uống này không phải lúc nào cũng an toàn cho tất cả mọi người.
Dưới đây là những nhóm người cần tránh nước ngải cứu để phòng ngừa rủi ro cho sức khỏe.
1. Phụ nữ mang thai 3 tháng đầu không dùng nước lá ngải cứu
Việc sử dụng sai đối tượng hoặc lạm dụng nước lá ngải cứu có thể gây hại cho sức khỏe.
Trong giai đoạn đầu của thai kỳ, phôi thai mới làm tổ và tử cung cần trạng thái ổn định nhất để nuôi dưỡng thai nhi. Các nghiên cứu y khoa ghi nhận tinh dầu và hoạt chất trong lá ngải cứu có khả năng kích thích sự co bóp của cơ trơn tử cung.
Việc tiêu thụ thảo dược này trong 3 tháng đầu làm gia tăng rủi ro có thể dẫn đến nguy cơ sảy thai cao. Do đó, thai phụ tuyệt đối không nên tự ý dùng thức uống này dưới bất kỳ hình thức nào.
2. Người có bệnh lý về gan
Gan đóng vai trò là cơ quan trung tâm trong việc chuyển hóa và đào thải các hợp chất từ thực phẩm, thảo dược. Tinh dầu trong ngải cứu chứa hoạt chất thujone - một thành phần có thể tạo ra áp lực chuyển hóa lớn đối với các tế bào gan nếu tích tụ.
Đối với những người đang bị viêm gan, xơ gan hoặc suy giảm chức năng gan, các hợp chất trong thức uống này có thể làm gia tăng tổn thương mô gan, khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn và đẩy nhanh quá trình suy thoái chức năng của cơ quan này.
3. Người mắc bệnh thận
Thận chịu trách nhiệm lọc máu và bài tiết các chất dư thừa ra khỏi cơ thể qua đường nước tiểu. Việc sử dụng các loại nước sắc đậm đặc từ ngải cứu sinh ra nhiều sản phẩm chuyển hóa cần được thận xử lý.
Khi chức năng thận đã bị suy giảm, khả năng lọc bớt chất đắng và tinh dầu kém đi, dẫn đến nguy cơ tích tụ độc tính tại cầu thận. Điều này có thể gây gánh nặng cho hệ tiết niệu và làm trầm trọng thêm chứng suy thận.
4. Người có bệnh lý đường ruột cấp tính
Thành phần sesquiterpene lactones tạo nên vị đắng đặc trưng của ngải cứu có tác dụng kích thích nhu động ruột và tăng tiết dịch vị tiêu hóa. Cơ chế này chỉ phù hợp với những người bị chậm tiêu hoặc chán ăn thông thường. Còn đối với người đang bị tiêu chảy, viêm đại thực quản, viêm ruột cấp tính hoặc hội chứng ruột kích thích, sự kích thích này sẽ làm niêm mạc ruột co bóp dữ dội hơn. Việc này không chỉ khiến tình trạng tiêu chảy nặng thêm mà còn gây mất nước và mất cân bằng điện giải.
5. Người có tiền sử động kinh hoặc co giật
Thujone là hợp chất sinh học có trong ngải cứu, có khả năng tác động đến hệ thần kinh trung ương thông qua việc tương tác với các thụ thể GABA trong não bộ.
Đối với người khỏe mạnh, lượng thujone nhỏ khi đun sôi có thể không gây ảnh hưởng lớn. Tuy nhiên, với những người có tiền sử động kinh, rối loạn thần kinh hoặc dễ bị co giật, hoạt chất này có thể đóng vai trò như một tác nhân kích thích, làm tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các bộc phát co giật.
6. Người bị dị ứng với thực vật họ cúc
Ngải cứu thuộc họ Cúc (Asteraceae). Những người có cơ địa nhạy cảm, từng có tiền sử dị ứng với các cây cùng họ như hoa cúc, hướng dương hay cỏ phấn hương rất dễ gặp phải phản ứng dị ứng chéo.
Khi uống thảo dược này, người có cơ địa dị ứng có thể xuất hiện các triệu chứng từ nhẹ như phát ban, ngứa ngáy, nổi mề đay đến nghiêm trọng như sưng môi, khó thở hoặc sốc phản vệ. Do đó, nhóm người này cần tránh xa để đảm bảo an toàn.
Lưu ý quan trọng để bảo vệ sức khỏe:
Nước lá ngải cứu chỉ phát huy giá trị khi được dùng đúng người, đúng thời điểm và đúng liều lượng. Việc hiểu rõ tình trạng sức khỏe cá nhân và chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng bất kỳ bài thuốc dân gian nào là yếu tố quan trọng nhất giúp ngăn ngừa những rủi ro đáng tiếc.
