6 món ăn dưỡng sinh từ rau càng cua

1. Rau càng cua - loại rau dân dã có lợi cho sức khỏe

ThS. BS. Nguyễn Đình Thục, Phó Viện trưởng Viện Đông y Việt Nam cho biết, rau càng cua còn có tên gọi khác là đơn kim, thích châm thảo, tiểu kiềm thảo, tiêu kim… có tên khoa học là Peperomia pellucida Kunth thuộc họ hồ tiêu Piperaceae.

Theo y học cổ truyền, rau càng cua có vị hơi chua, tính chua cay hàn, quy vào hai kinh Can và Vị, có tác dụng bổ âm, dưỡng huyết, thanh nhiệt, giải độc, giúp trị mụn nhọt, ghẻ lở, viêm họng, nhiễm trùng đường tiểu, thông ứ, chỉ thống, lợi đại tiểu tiện.

Dân gian thường sử dụng rau càng cua trong một số trường hợp như đau nhức xương khớp, khớp sưng đau, mụn nhọt, viêm họng; hỗ trợ làm giảm nồng độ axit uric trong máu, rất có lợi cho người bị bệnh gout.…

Về dinh dưỡng, rau càng cua chứa 90% nước giúp cho quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng trong cơ thể, có nhiều chất xơ hỗ trợ cải thiện tiêu hóa, kiểm soát đường huyết, giảm cholesterol máu, có xenlulo, pectin, glucose cung cấp năng lượng và hỗ trợ tiêu hóa.

Ngoài ra, rau càng cua chứa nhiều axit amin như lysin, tryptophan, isoleusin và valin giúp nuôi dưỡng các tế bào của cơ thể; chứa lượng chất béo thấp, chủ yếu là chất béo không no như axit linoleic và axit linolenic, hỗ trợ tim mạch và thần kinh; rau còn có các khoáng chất như canxi, sắt, magie, photpho, kali, kẽm, mangan và vitamin A, B, C, K, và các chất chống oxy hóa như polyphenol, flavonoid và beta carotene giúp loại bỏ gốc tự do trong cơ thể, giảm mắc các bệnh mạn tính và bảo vệ tế bào.

Trong chế độ ăn hằng ngày, rau càng cua có thể kết hợp với các thực phẩm khác để tạo thành những món ăn thanh mát, dễ ăn.

Dưới đây là một số gợi ý trong sử dụng rau càng cua:

2. Một số món ăn dưỡng sinh từ rau càng cua

2.1. Rau càng cua trộn thịt bò

Nguyên liệu: Rau càng cua 150-200 gam, thịt bò nạc 100 gam, hành tây 1/2 củ, dầu thực vật một lượng vừa đủ, gia vị tùy khẩu vị.

Cách làm: Rau càng cua nhặt bỏ phần già, rửa nhẹ nhàng rồi để ráo; thịt bò thái mỏng, ướp gia vị vừa phải và xào nhanh trên lửa lớn; hành tây thái mỏng, có thể ngâm qua nước để giảm vị hăng; cho rau càng cua, hành tây và thịt bò vào đĩa, trộn nhẹ với nước sốt chua ngọt vừa khẩu vị.

Công dụng: Theo Đông y, thịt bò vị ngọt (cam), tính bình (hoặc hơi ôn/ấm), không độc; quy kinh Tỳ và Vị, có công dụng bổ tỳ ích vị, bổ khí dưỡng huyết, cường gân tráng cốt (mạnh gân xương), thích hợp cho người suy nhược, gầy yếu, mệt mỏi, thiếu máu. Đây là món ăn kết hợp giữa rau xanh giàu chất xơ với thịt bò cung cấp protein và sắt. Theo quan niệm YHCT, rau càng cua có tính chua cay hàn, có tác dụng thanh nhiệt, lương huyết. Thịt bò có tác dụng bổ khí, dưỡng huyết. 

Bên cạnh đó, món ăn có hành tây chứa các chất điện giải như kali, giúp cân bằng chất lỏng trong cơ thể, có khả năng kích thích ra mồ hôi, làm mát tự nhiên, thanh nhiệt, giàu các chất chống oxy hóa như flavonoid, polyphenol và vitamin C, các hợp chất trong hành tây có thể giúp giảm viêm, có flavonoid và quercetin giúp giảm cholesterol LDL, bảo vệ thành mạch, phòng ngừa xơ vữa mạch, đột quỵ, suy tim.

Lưu ý: Người bệnh gout (tăng acid uric máu) không nên ăn quá nhiều thịt bò và cần tuân thủ chế độ ăn được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn.

2.2. Canh rau càng cua nấu thịt lợn nạc

Nguyên liệu: Rau càng cua 150 gam, thịt nạc heo 100 gam, gừng tươi vài lát, gia vị vừa đủ.

Cách làm: Rau càng cua rửa sạch, để ráo; thịt lợn nạc băm hoặc thái mỏng; đun sôi nước, cho thịt vào nấu chín, sau đó thêm rau càng cua và vài lát gừng; nêm gia vị vừa ăn, đun thêm một thời gian ngắn rồi tắt bếp.

Công dụng: Theo Đông y, thịt lợn nạc vị ngọt, mặn tính bình, quy kinh Tỳ, Vỵ và Thận; tác dụng tư âm, nhuận táo, bổ trung ích khí, dùng tốt cho người suy nhược, mới ốm dậy, người cao tuổi.

Gừng tươi (can khương), tên khoa học Zingiber officinale Roscoe, quy kinh Phế, Tỳ và Vị; tác dụng ôn trung, tán hàn, ấm dạ dày, chỉ nôn, tiêu đàm, giảm ho, giải độc, giảm đầy bụng khó tiêu, giúp tiêu hóa protein, kích thích nhu động ruột.

Rau càng cua, thịt lợn nạc và gừng tươi tạo nên món canh có vị thanh, dễ ăn, cung cấp protein từ thịt nạc và chất xơ từ rau xanh, phát huy tác dụng của các vị thảo dược đem lại lợi ích cho sức khỏe.

2.3. Rau càng cua trộn trứng gà

Nguyên liệu: Rau càng cua 150 gam, trứng gà 1-2 quả, cà chua 1 quả, dầu ô liu hoặc dầu thực vật lượng vừa đủ, gia vị.

Cách làm: Rau càng cua rửa sạch, để ráo; trứng gà luộc chín, bóc vỏ, cắt miếng; cà chua rửa sạch, thái lát; cho tất cả nguyên liệu vào đĩa, trộn nhẹ với nước sốt phù hợp.

Công dụng: Theo y học cổ truyền, trứng gà (tên khác kê tử, kê đản), tên khoa học là Gallus gallus domesticus, vị ngọt tính bình, quy kinh Tâm, Tỳ, Phế và Thận, tác dụng bồi bổ cơ thể, tư âm, dưỡng huyết, ích khí, tốt cho sức khỏe. 

Cà chua vị ngọt xen lẫn vị chua, tính mát, thanh nhiệt, không độc, quy kinh Tỳ, Vị, Can và Thận; tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, bổ huyết, dưỡng âm, tăng cường tiêu hóa, hỗ trợ chữa táo bón, tăng huyết áp, nhiệt độc phát ban, khát nước, thiếu máu. Trong cà chua giàu vitamin C, vitamin A, kali, folate và lycopene là chất chống oxy hóa mạnh, giảm nguy cơ tim mạch, ổn định đường huyết.

Món ăn cung cấp protein từ trứng gà, chất xơ từ rau xanh và một số hợp chất, vitamin, khoáng chất từ rau và cà chua. Đây là món ăn đơn giản, dễ thực hiện, thích hợp cho bữa ăn nhẹ hoặc dùng kèm với các món chính.

2.4. Cháo rau càng cua thịt lợn nạc

Nguyên liệu: Gạo tẻ 50-60 gam, rau càng cua 50-100 gam, thịt lợn nạc 50 gam, gừng tươi vài lát, gia vị vừa đủ.

Cách làm: Gạo vo sạch, nấu thành cháo; thịt nạc băm nhỏ, cho vào nấu chín; rau càng cua rửa sạch, thái nhỏ, cho vào cháo khi cháo gần chín; có thể thêm vài lát gừng để tăng hương vị.

Công dụng: Cháo mềm, dễ ăn, phù hợp khi cơ thể mệt mỏi hoặc trong bữa ăn cần món nhẹ. Theo YHCT, gạo tẻ (ngạnh mễ) có tác dụng bổ trung, ích khí; thịt lợn nạc giúp bổ sung protein; rau càng cua góp phần làm món ăn thanh mát hơn.

Nguyên liệu: Rau càng cua 200 g, tỏi 2-3 tép, dầu thực vật lượng vừa đủ, gia vị.

Cách làm: Rau càng cua rửa sạch, để ráo; phi thơm tỏi với một lượng dầu vừa phải, cho rau vào xào nhanh trên lửa lớn, nêm gia vị vừa ăn rồi tắt bếp.

Theo Đông y, tỏi vị cay, tính ôn, vào hai kinh Can và Vị; tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giúp làm mát cơ thể và loại bỏ độc tố; có khả năng diệt khuẩn, chống viêm; hỗ trợ tiêu hóa bằng cách kích thích tiêu hóa, giảm đầy bụng; hỗ trợ điều trị các bệnh như lỵ, ho gà, tăng huyết áp, các vấn đề về tiêu hóa; chứa allicin, có tác dụng mạnh đối với nhiều loại vi khuẩn.

Công dụng: Đây là món ăn đơn giản, chế biến nhanh, giúp bổ sung rau xanh vào bữa ăn hằng ngày; xào nhanh giúp rau giữ được độ giòn và hạn chế thời gian tiếp xúc với nhiệt.

Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp hoặc cần kiểm soát cân nặng nên hạn chế lượng dầu và muối khi chế biến.

Rau càng cua sau khi rửa sạch có thể được sử dụng để chế biến nước ép; có tác dụng bổ âm, dưỡng huyết, thanh nhiệt, giải độc, giúp trị mụn nhọt, ghẻ lở, viêm họng, nhiễm trùng đường tiểu, thông ứ, chỉ thống, lợi đại tiểu tiện, đau nhức xương khớp, khớp sưng đau, hỗ trợ làm giảm nồng độ axit uric trong máu, rất có lợi cho người bị bệnh gout. 

Khi sử dụng rau sống, cần rửa kỹ dưới vòi nước sạch và bảo đảm vệ sinh thực phẩm. Người có hệ miễn dịch suy yếu, phụ nữ mang thai hoặc những người có nguy cơ nhiễm khuẩn cao cần đặc biệt thận trọng với các loại rau ăn sống và nên ưu tiên thực phẩm đã được nấu chín phù hợp.

Đặc biệt, không nên tự ý sử dụng nước ép rau càng cua để điều trị các bệnh như gout, đái tháo đường, tăng huyết áp hay các bệnh lý mạn tính khác thay cho thuốc bác sĩ kê.

3. Một số lưu ý khi sử dụng rau càng cua

Rau càng cua là thực phẩm có thể sử dụng trong chế độ ăn đa dạng, khi dùng người dân cần lưu ý:

• Chọn rau tươi, sạch, có nguồn gốc rõ ràng.
• Rửa kỹ trước khi ăn, đặc biệt nếu dùng sống.
• Không sử dụng rau mọc ở nơi có nguy cơ ô nhiễm hóa chất hoặc nước thải, phun hóa chất.
• Không nên ăn quá nhiều một loại rau trong thời gian dài.
• Không tự ý dùng rau càng cua với liều lượng lớn để điều trị bệnh.
• Người đang điều trị bệnh mạn tính không nên tự ý bỏ thuốc để dùng rau càng cua hoặc các bài thuốc dân gian.
• Đối với người bệnh gout, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc các bệnh lý mạn tính khác, việc sử dụng rau càng cua trong chế độ ăn cần đặt trong tổng thể chế độ dinh dưỡng và phác đồ điều trị của từng bệnh.

Xem thêm bài đang được quan tâm:

Rau càng cua- Món rau ngon, vị thuốc quý

Rau càng cua là loại rau hoang dại, mọc nhiều nơi, ăn sống hơi chua giòn ngon, rất có giá trị về dinh dưỡng. Theo Đông y, rau có tác dụng bổ âm, dưỡng huyết, thanh nhiệt, giải độc, thông ứ, chỉ thống, lợi tiểu tiện.