Đau họng là triệu chứng thường gặp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi, cơ thể suy nhược, làm việc trong môi trường điều hòa nhiều hoặc sau những đợt viêm đường hô hấp trên. Theo y học cổ truyền, đau họng thường liên quan đến các chứng như phong nhiệt phạm phế, phế âm hư, nhiệt độc uất kết hoặc tỳ vị suy yếu sinh đàm nhiệt.
- 1. Cháo hành tía tô – giải phong, giảm đau họng giai đoạn sớm
- 2. Nước mạch môn – sa sâm – cam thảo, dưỡng âm, giảm đau rát họng
- 3. Canh lê bách hợp – thanh phế, giảm viêm họng
- 4. Trà mật ong – chanh – gừng, giảm đau họng, kháng viêm nhẹ
- 5. Nước hãm cam thảo – làm dịu cổ họng, giảm viêm
- 6. Cháo trứng gà – lá hẹ, giảm đau họng, bổ phế
Dưới đây là những món ăn, bài thuốc dễ thực hiện, được sử dụng phổ biến để làm giảm đau rát họng hiệu quả:
1. Cháo hành tía tô – giải phong, giảm đau họng giai đoạn sớm
Thành phần: Gạo tẻ 50–70 g, hành lá 3–5 cây, lá tía tô tươi 1 nắm nhỏ, gừng tươi 2–3 lát, gia vị vừa đủ.
Cách làm: Gạo vo sạch, nấu thành cháo loãng; khi cháo chín, cho gừng đập dập vào trước, sau đó cho hành lá và lá tía tô thái nhỏ, đun thêm 2–3 phút rồi tắt bếp; ăn khi cháo còn nóng, có thể dùng 1–2 lần/ngày.
Công dụng: Theo y học cổ truyền, hành, tía tô và gừng đều có tác dụng tán phong hàn, thông khiếu, giải biểu, giúp làm giảm sưng đau, rát họng trong giai đoạn đầu của viêm họng, cảm lạnh. Món cháo này đặc biệt phù hợp với người đau họng kèm ớn lạnh, khàn tiếng nhẹ, sổ mũi trong, giúp làm ấm họng và giảm khó chịu nhanh chóng.
Cháo hành tía tô giúp làm giảm đau họng.
2. Nước mạch môn – sa sâm – cam thảo, dưỡng âm, giảm đau rát họng
Thành phần: Mạch môn đông 12–16 g, sa sâm (Bắc hoặc Nam) 10–12 g, cam thảo Bắc 4 g, nước 600–800 ml.
Cách làm: Các vị rửa sạch, cho tất cả vào ấm, thêm nước, đun nhỏ lửa khoảng 20–25 phút; lọc lấy nước uống ấm, chia 2–3 lần trong ngày; có thể dùng liên tục 3–5 ngày.
Công dụng: Theo y học cổ truyền, mạch môn và sa sâm đều có tác dụng dưỡng âm, thanh phế, sinh tân dịch, giúp làm dịu niêm mạc họng, giảm cảm giác khô rát, nóng họng, đau khi nuốt. Cam thảo có vai trò hòa trung, giảm viêm, làm dịu cổ họng, đồng thời điều hòa các vị thuốc. Bài thuốc này đặc biệt phù hợp với người viêm họng mạn tính, đau họng kéo dài, khàn tiếng, nói nhiều, làm việc trong môi trường khô hoặc điều hòa.
Mạch môn giúp làm dịu niêm mạc họng.
3. Canh lê bách hợp – thanh phế, giảm viêm họng
Thành phần: Lê tươi 1 quả, bách hợp khô 15 g, đường phèn vừa đủ.
Cách làm: Lê gọt vỏ, bỏ lõi, cắt miếng vừa ăn; bách hợp rửa sạch, ngâm mềm; cho tất cả vào nồi, thêm nước vừa đủ, đun nhỏ lửa khoảng 20–25 phút; ăn cả cái lẫn nước, dùng 1 lần/ngày.
Công dụng: Theo y học cổ truyền, lê có tác dụng thanh nhiệt, nhuận phế, sinh tân; bách hợp giúp dưỡng phế, giảm ho, an thần nhẹ. Món canh này thích hợp với người đau họng do nhiệt, viêm họng đỏ, khô rát, khát nước.
Bách hợp giúp dưỡng phế, giảm ho.
4. Trà mật ong – chanh – gừng, giảm đau họng, kháng viêm nhẹ
Thành phần: Mật ong nguyên chất 1–2 thìa, gừng tươi 3–5 lát, chanh tươi ½ quả, nước ấm 200 ml.
Cách làm: Gừng đập dập, hãm với nước sôi trong 5–7 phút; khi nước còn ấm (không quá nóng), cho mật ong và nước cốt chanh vào, khuấy đều; uống từng ngụm nhỏ, ngày 1–2 lần.
Công dụng: Mật ong có tác dụng nhuận họng, giảm viêm; gừng giúp ôn trung, tán hàn, giảm đau; chanh hỗ trợ kháng khuẩn nhẹ.
Trà mật ong chanh gừng giúp làm dịu niêm mạc họng.
5. Nước hãm cam thảo – làm dịu cổ họng, giảm viêm
Thành phần: Cam thảo Bắc 4–6 g, nước sôi 300 ml.
Cách làm: Cam thảo rửa sạch, hãm với nước sôi trong 10–15 phút, uống thay nước trà trong ngày; Không dùng quá 1–2 ngày liên tiếp.
Công dụng: Cam thảo có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, nhuận phế, giảm đau họng; cần dùng đúng liều, tránh lạm dụng, đặc biệt ở người tăng huyết áp.
Nước cam thảo giúp làm giảm đau họng.
6. Cháo trứng gà – lá hẹ, giảm đau họng, bổ phế
Thành phần: Gạo tẻ 50 g, trứng gà 1 quả, lá hẹ tươi 1 nắm nhỏ, gia vị vừa đủ.
Cách làm: Nấu cháo loãng, khi cháo chín, đập trứng vào khuấy đều, cho lá hẹ thái nhỏ, đun thêm 1–2 phút rồi tắt bếp; ăn nóng, ngày 1 lần.
Công dụng: Lá hẹ có tác dụng ôn phế, tán hàn, trứng gà bổ dưỡng, giúp tăng sức đề kháng. Món cháo này phù hợp với người đau họng kèm mệt mỏi, sức khỏe suy giảm, giúp giảm đau và đồng thời bồi bổ cơ thể.
Lá hẹ có tác dụng ôn phế, tán hàn, kết hợp với trứng gà làm giảm đau họng.
Các món ăn và bài thuốc trên không chỉ giúp giảm đau họng hiệu quả mà còn hỗ trợ điều hòa cơ thể, tăng cường sức đề kháng, hạn chế tái phát. Tuy nhiên, cần lựa chọn bài thuốc, món ăn phù hợp với nguyên nhân và thể bệnh, tránh lạm dụng. Trong trường hợp đau họng kéo dài, sốt cao hoặc có dấu hiệu nặng, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
