Bệnh lý gan có nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là 6 loại bệnh lý về gan thường gặp:
1. Gan nhiễm mỡ
Gan nhiễm mỡ là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong tế bào gan. Dạng không liên quan đến rượu hiện được gọi là bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa, thường gặp ở người thừa cân, đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu.
Bệnh hay được phát hiện tình cờ qua siêu âm bụng. Nếu kèm tình trạng viêm kéo dài, gan có thể tiến triển thành xơ hóa, xơ gan. Giảm cân hợp lý, vận động thường xuyên và hạn chế rượu bia là nền tảng trong kiểm soát bệnh.
2. Viêm gan virus
Viêm gan virus có đường lây và mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy loại virus, cụ thể như sau:
- Viêm gan A và E: thường lây qua thực phẩm, nước uống nhiễm bẩn, phần lớn diễn biến cấp tính.
- Viêm gan B: lây qua máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Nguy cơ chuyển thành viêm gan B mạn phụ thuộc vào tuổi lúc nhiễm: khoảng 90% ở trẻ nhiễm trong năm đầu đời, 30 - 50% ở trẻ từ 1 đến 5 tuổi và dưới 5% ở người lớn khỏe mạnh. Bệnh chưa thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng điều trị đúng giúp giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan.
- Viêm gan C: lây chủ yếu qua đường máu và hiện chưa có vắc xin. Thuốc kháng virus tác dụng trực tiếp có thể chữa khỏi cho hơn 95% người bệnh.
Triệu chứng bệnh gan thường không đặc hiệu và dễ nhầm với các vấn đề sức khoẻ khác. Ảnh MH
3. Bệnh gan do rượu
Uống rượu bia nhiều trong thời gian dài có thể gây gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan do rượu và xơ gan. Ở giai đoạn sớm, tổn thương có thể cải thiện nếu người bệnh ngừng uống rượu.
4. Tổn thương gan do thuốc và thảo dược
Dùng thuốc quá liều, phối hợp nhiều sản phẩm cùng hoạt chất hoặc dùng thảo dược, thực phẩm bổ sung kéo dài có thể gây hại cho gan.
Người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thảo dược hoặc sản phẩm được quảng cáo là giải độc gan.
5. Xơ gan
Xơ gan là tình trạng mô gan lành bị thay thế dần bằng mô sẹo, thường do viêm gan virus mạn, rượu bia hoặc gan nhiễm mỡ kéo dài. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể mệt mỏi, chán ăn, vàng da, phù chân hoặc bụng to do cổ trướng (dịch tích tụ trong ổ bụng). Xơ gan hiện chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn. Tuy vậy, điều trị nguyên nhân và theo dõi sát giúp làm chậm tiến triển, hạn chế biến chứng. Ở giai đoạn rất nặng, ghép gan có thể là lựa chọn điều trị cuối cùng.
6. Ung thư gan
Ung thư gan nguyên phát phần lớn xuất hiện trên nền xơ gan hoặc viêm gan B, C mạn. Triệu chứng thường mơ hồ và xuất hiện muộn, như sụt cân không rõ lý do, nhanh no, đau hạ sườn phải. Người thuộc nhóm nguy cơ cao thường được bác sĩ chỉ định theo dõi định kỳ để phát hiện bệnh sớm.
Cách bảo vệ gan
Để phòng ngừa và bảo vệ gan, người bệnh nên:
- Tiêm vắc xin viêm gan B: trẻ sơ sinh nên được tiêm mũi đầu trong 24 giờ sau sinh. Người lớn chưa có miễn dịch có thể xét nghiệm và tiêm theo tư vấn của bác sĩ.
- Hạn chế rượu bia: người đã có bệnh gan nên tránh đồ uống có cồn.
- Duy trì cân nặng hợp lý: ăn uống cân đối, giảm đồ ngọt, đồ nhiều dầu mỡ và vận động thường xuyên.
- Dùng thuốc đúng chỉ định: không tự ý dùng thuốc giảm đau quá liều, thảo dược hay thực phẩm bổ sung kéo dài.
- Phòng lây nhiễm qua đường máu: không dùng chung kim tiêm, dao cạo, bàn chải đánh răng.
- khám sức khỏe định kỳ, người mắc viêm gan B, C mạn hoặc xơ gan nên tái khám đúng lịch hẹn.
