1. Cơ chế tác động của các hoạt chất bổ trợ
Các hoạt chất bổ trợ (thường có trong thực phẩm bảo vệ sức khỏe) không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế các loại thuốc điều trị đặc hiệu do bác sĩ kê đơn để hạ huyết áp. Cơ chế của các hoạt chất này chủ yếu tập trung vào việc nuôi dưỡng hệ mạch máu và hỗ trợ giảm nhẹ các yếu tố nguy cơ, cụ thể:
- Giãn mạch: Huyết áp cao thường do các mạch máu bị co thắt hoặc xơ cứng. Một số hoạt chất có tác dùng làm thành mạch máu thư giãn, từ đó làm giảm áp lực dòng máu, giúp giảm huyết áp.
- Chống oxy hóa: Theo thời gian, các gốc tự do (rác thải chuyển hóa) sẽ làm tổn thương lớp lót lòng mạch, tạo điều kiện cho mảng bám xơ vữa hình thành khiến lòng ống bị hẹp và cứng lại. Các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ lớp nội mạc mạch máu khỏi sự tấn công của các gốc tự do.
- Cân bằng điện giải: Một số hoạt chất có khả năng hỗ trợ thận làm việc hiệu quả hơn để loại bỏ lượng muối (natri) và nước dư thừa ra khỏi cơ thể.
Cao huyết áp được ví như "kẻ giết người thầm lặng".
2. Những hoạt chất hỗ trợ điều trị huyết áp
Magie là một trong những khoáng chất quan trọng nhất đối với hệ tim mạch, tham gia vào hơn 300 phản ứng sinh hóa trong cơ thể, đặc biệt là quá trình giúp các mạch máu thư giãn (giãn mạch). Khi cơ thể thiếu hụt magie, mạch máu có xu hướng co thắt lại, dẫn đến tăng huyết áp. Việc bổ sung magie hợp lý giúp cải thiện độ đàn hồi của thành mạch.
Được tìm thấy nhiều trong cá béo, omega-3 có khả năng làm giảm nồng độ triglyceride và giảm viêm trong toàn bộ hệ thống tuần hoàn. Nghiên cứu chỉ ra rằng omega-3 giúp giảm nhẹ huyết áp tâm thu và tâm trương ở những người có mức huyết áp từ tiền tăng huyết áp đến tăng huyết áp độ 1.
Coenzyme Q10 (CoQ10)
CoQ10 là một chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp ngăn ngừa sự oxy hóa cholesterol LDL – tác nhân gây xơ vữa động mạch, từ đó giúp dòng máu lưu thông dễ dàng hơn và ổn định áp lực lên thành mạch.
Chế độ ăn hiện đại thường dư thừa muối (natri), gây tích giữ nước và tăng huyết áp. Kali hoạt động như một đối trọng, giúp thận đào thải bớt natri dư thừa qua nước tiểu và làm giảm sự căng thẳng trong thành mạch máu. Tuy nhiên, việc bổ sung kali cần sự giám sát chặt chẽ của dược sĩ, đặc biệt với những người có vấn đề về thận.
Chiết xuất tỏi và trà xanh
Tỏi: Chứa allicin, một hoạt chất giúp giãn cơ trơn mạch máu tương tự như cơ chế của một số loại thuốc ức chế men chuyển nhẹ.
Trà xanh: Các hợp chất catechin trong trà xanh hỗ trợ cải thiện chức năng nội mạc, giúp mạch máu phản ứng linh hoạt hơn với các thay đổi của dòng máu.
Các hoạt chất này chỉ có tác dụng bổ trợ và tuyệt đối không được dùng để thay thế thuốc hạ áp do bác sĩ chỉ định.
3. Những lưu ý khi sử dụng
Việc tự ý phối hợp các loại thực phẩm chức năng có thể dẫn đến những tương tác thuốc nguy hiểm:
Tương tác với thuốc kê đơn: Một số hoạt chất như CoQ10 hoặc dầu cá liều cao có thể làm tăng tác dụng của thuốc chống đông máu, gây nguy cơ xuất huyết.
Chất lượng sản phẩm: Luôn lựa chọn các sản phẩm có chứng nhận từ các tổ chức uy tín để đảm bảo không bị nhiễm kim loại nặng hoặc sai lệch hàm lượng.
Không tự ý bỏ thuốc: Các hoạt chất này chỉ có tác dụng bổ trợ cần thời gian để phát huy hiệu quả (thường từ 4-12 tuần) và tuyệt đối không được dùng để thay thế thuốc hạ áp do bác sĩ chỉ định. Người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngưng hoặc thay thế phác đồ điều trị của bác sĩ.
Dù bổ sung bất kỳ loại vitamin hay khoáng chất nào, hiệu quả sẽ bị triệt tiêu nếu thiếu đi một lối sống lành mạnh. Người bệnh nên thực hiện:
Chế độ ăn DASH: Ưu tiên rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế tối đa thực phẩm chế biến sẵn.
Kiểm soát cân nặng: Giảm cân là phương pháp tự nhiên mạnh mẽ nhất để hạ huyết áp.
Vận động thể chất: 30 phút đi bộ mỗi ngày giúp trái tim làm việc hiệu quả hơn.
Việc sử dụng các hoạt chất bổ trợ là một chiến lược để bảo vệ hệ tim mạch lâu dài. Tuy nhiên, hãy luôn tham vấn ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ chuyên khoa để xây dựng một đơn thuốc được cá nhân hóa, an toàn và hiệu quả nhất cho chính mình.
Mời xem thêm video được quan tâm:
5 biện pháp để ổn định huyết áp và bảo vệ tim mạch | SKĐS
