Giao dịch trên sàn dữ liệu yêu cầu trách nhiệm rõ ràng về nguồn gốc, chất lượng, thanh toán và việc khai thác, sử dụng dữ liệu. Bên bán và bên mua cần tuân thủ quy định của cơ quan chức năng để đảm bảo hiệu quả. Đặc biệt, trong ngành thực phẩm bổ sung, việc minh bạch thông tin là rất quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
Bên bán phải bảo đảm nguồn gốc hợp pháp, thông tin, chất lượng và điều kiện kỹ thuật cung cấp dữ liệu liên quan đến sản phẩm; bên mua phải sử dụng đúng phạm vi, mục đích, thời hạn và thanh toán đầy đủ, đúng hạn. Mỗi bên chịu trách nhiệm pháp lý và bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh theo hành vi vi phạm của mình.
Khi mua thực phẩm bổ sung qua livestream, người bán và người livestream (KOL (Key Opinion Leader)/KOC (Key Opinion Consumer)) cần tuân thủ các quy định về xác thực danh tính, minh bạch thông tin và phải cung cấp đầy đủ các danh mục cụ thể để người mua đối chiếu thay vì chỉ nghe lời quảng cáo chung chung. Sau đây là những điểm cần lưu ý khi mua thực phẩm bổ sung theo livestream:
1. Tên sản phẩm và nguồn gốc xuất xứ
Tên đầy đủ của sản phẩm phải trùng khớp với tên trên nhãn gốc và hồ sơ công bố (tránh các tên gọi lập lờ, biến tấu hoặc mập mờ giữa thực phẩm bổ sung và thuốc chữa bệnh). Ghi đúng tên nhà sản xuất, quốc gia xuất xứ. Nếu là hàng nhập khẩu phải có nhãn phụ tiếng Việt và thông tin đơn vị nhập khẩu chính thức. Phải đúng tên thương mại và tên kỹ thuật/chính thức của sản phẩm, không dùng tên trôi nổi, ghép thêm tính từ thổi phồng công dụng.
Ví dụ, sản phẩm ghi trên nhãn là "Viên uống hỗ trợ xương khớp glucosamine HCL 1500mg" người livestream phải đọc đúng như vậy chứ không phải được gọi chung chung là "Thần dược trị dứt điểm đau khớp".
Tên đầy đủ của sản phẩm phải trùng khớp với tên trên nhãn gốc và hồ sơ công bố khi mua thực phẩm bổ sung theo livestream. Ảnh minh họa AI.
2. Đơn vị chịu trách nhiệm về sản phẩm
Tên và địa chỉ thương nhân/tổ chức chịu trách nhiệm; Thông tin cụ thể của công ty sản xuất, phân phối hoặc nhập khẩu tại Việt Nam (có thể tra cứu được mã số thuế, địa chỉ thực tế). Định danh người bán và người livestream: theo quy định mới, người bán và người livestream phải được xác thực danh tính trên các nền tảng thương mại điện tử. Người mua có quyền hỏi rõ thông tin pháp lý của gian hàng liên quan đến các cá nhân bán hàng online.
Điều 23 Luật Thương mại điện tử quy định người bán phải cung cấp cho người livestream giấy tờ chứng minh điều kiện kinh doanh đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và giấy tờ chứng minh chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Ví dụ, trên bao bì hoặc thông tin công khai phải ghi rõ: Sản xuất bởi Công ty TNHH Dược phẩm ABC; địa chỉ: Lô X, KCN Y, Hà Nội) hoặc Nhập khẩu và phân phối bởi Công ty TNHH Thương mại XYZ.
3. Nhãn sản phẩm và hình ảnh thực tế
Ảnh chụp cận cảnh nhãn gốc. Nhãn sản phẩm bao gồm nhãn mác gốc và nhãn phụ tiếng Việt nếu là sản phẩm nhập khẩu. Yêu cầu người bán xoay rõ camera hoặc gửi ảnh chụp toàn bộ các mặt của hộp/lọ sản phẩm (đặc biệt là mặt sau và mặt bên). Số lô, ngày sản xuất và hạn sử dụng (HSD) phải được in rõ ràng, không có dấu hiệu tẩy xóa, chèn đè hay bôi méo. Hàng nhập khẩu bắt buộc phải có nhãn phụ tiếng Việt dịch từ nhãn gốc, hiển thị đầy đủ thông tin, không bị bôi xóa, mờ hay rách nát.
4. Thành phần và hàm lượng dưỡng chất trong thực phẩm bổ sung
Bảng thành phần định lượng phải liệt kê chi tiết các hoạt chất chính (vitamin, khoáng chất, acid amin, thảo dược...) kèm theo hàm lượng rõ ràng trong sản phẩm. Chất phụ liệu/phụ gia phải thông tin về chất tạo màu, tạo ngọt, tá dược hoặc các chất dễ gây dị ứng (nếu có). Liệt kê cụ thể các hoạt chất chính, hàm lượng trong mỗi khẩu phần (serving), tỷ lệ phần trăm nếu có, để người mua đối chiếu với nhu cầu hoặc dị ứng cá nhân.
Trong bảng thành phần của một sản phẩm vitamin C chẳng hạn, phải ghi rõ: Mỗi viên chứa vitamin C (L-Ascorbic Acid) 500 mg, chiết khấu tầm xuân 50 mg, không mập mờ kiểu "chứa thảo dược quý hiếm bí truyền".
5. Cảnh báo và đối tượng sử dụng
Khuyến cáo đối tượng sử dụng phải ghi rõ dùng cho người lớn, trẻ em trên mấy tuổi, hoặc chống chỉ định cho phụ nữ có thai, người tăng huyết áp, bệnh lý nền... Dòng chữ miễn trừ quen thuộc nhưng quan trọng bắt buộc phải thông tin "Sản phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh" (đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe) và cảnh báo không được lạm dụng quá liều lượng. Ghi rõ khuyến cáo, các lưu ý về đối tượng không nên dùng (phụ nữ có thai, phụ nữ cho con bú, trẻ em, người có bệnh nền...).
6. Hồ sơ và thông tin pháp lý phù hợp
Bản công bố sản phẩm/Giấy xác nhận nội dung quảng cáo phải được thông tin cho người xem. Đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc thực phẩm bổ sung thuộc diện quản lý, người bán phải cung cấp hoặc sẵn sàng trưng ra số tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm của cơ quan chức năng (Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế). Hóa đơn, chứng từ (thuế giá trị gia tăng - VAT) chứng minh nguồn gốc hàng hóa chính hãng, tránh mua phải hàng trôi nổi, xách tay không rõ kiểm định.
Đối với sản phẩm thuộc diện phải xác nhận nội dung quảng cáo, phải có văn bản xác nhận trước khi quảng cáo; nội dung livestream phải phù hợp với nội dung được xác nhận.
Theo Điều 24 Luật Thương mại điện tử, người livestream có trách nhiệm cung cấp thông tin phục vụ xác thực danh tính và từ chối hợp tác khi người bán không cung cấp đầy đủ hồ sơ theo quy định tại Điều 23. Số Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cấp được in trực tiếp trên nhãn và yêu cầu kiểm tra hồ sơ pháp lý. Người bán có thể trưng ra bản chụp văn bản xác nhận nội dung quảng cáo khớp hoàn toàn với kịch bản trên sóng livestream.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
