Ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử gây mỏi mắt, khô mắt
Màn hình của các thiết bị điện tử phát ra ánh sáng xanh (blue light) – một loại ánh sáng có bước sóng ngắn và năng lượng cao. Việc tiếp xúc với ánh sáng xanh trong thời gian dài, đặc biệt vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, có thể gây cảm giác mỏi mắt, khó chịu và ảnh hưởng đến nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.
Ánh sáng xanh còn có thể làm giảm chất lượng giấc ngủ do ảnh hưởng đến quá trình sản xuất hormone melatonin - loại hormone giúp điều hòa chu kỳ ngủ – thức. Khi giấc ngủ bị rối loạn kéo dài, sức khỏe toàn thân và khả năng phục hồi của đôi mắt cũng bị ảnh hưởng.
Tiếp xúc với màn hình trong thời gian dài có thể gây ra nhiều ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe đôi mắt.
Mặc dù hiện nay vẫn đang có nhiều nghiên cứu về tác động lâu dài của ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử lên võng mạc, các chuyên gia vẫn khuyến cáo người dân nên sử dụng thiết bị điện tử hợp lý, tránh nhìn màn hình quá lâu liên tục.
- Giảm chớp mắt gây khô và kích ứng mắt
Khi tập trung nhìn vào màn hình, tần suất chớp mắt của con người thường giảm đáng kể so với bình thường. Chớp mắt có vai trò giúp nước mắt được phân bố đều trên bề mặt nhãn cầu, giữ cho mắt luôn ẩm và bảo vệ mắt khỏi các tác nhân gây hại từ môi trường.
Việc giảm chớp mắt kéo dài có thể khiến mắt bị khô, nóng rát, cộm như có dị vật trong mắt hoặc chảy nước mắt sống. Tình trạng khô mắt kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn có thể làm tăng nguy cơ viêm bề mặt nhãn cầu và ảnh hưởng đến chất lượng thị giác.
- Mỏi mắt
Hội chứng thị giác màn hình (Computer Vision Syndrome) hay còn gọi là mỏi mắt kỹ thuật số là tình trạng rất thường gặp ở những người sử dụng thiết bị điện tử nhiều giờ mỗi ngày.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Đau nhức mắt, cảm giác nặng mắt.
- Mờ mắt tạm thời, khó điều tiết khi nhìn xa sau thời gian dài nhìn gần.
- Đau đầu, đau vùng trán hoặc quanh hốc mắt.
- Căng cứng cơ cổ, vai gáy do tư thế ngồi không phù hợp.
Nguyên nhân là do mắt phải liên tục điều tiết để tập trung vào khoảng cách gần, trong khi các cơ vùng mắt phải hoạt động kéo dài mà không có thời gian nghỉ ngơi đầy đủ.
6 cách bảo vệ mắt khi sử dụng thiết bị điện tử
Để hạn chế những tác động bất lợi của màn hình điện tử đối với đôi mắt, mỗi người cần thực hiện một số biện pháp đơn giản sau:
- Áp dụng quy tắc 20-20-20: Sau mỗi 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn ra một vật cách khoảng 20 feet (khoảng 6 mét) trong ít nhất 20 giây để giúp mắt thư giãn.
- Điều chỉnh khoảng cách và tư thế ngồi: Nên đặt màn hình cách mắt khoảng 50–70 cm, vị trí màn hình thấp hơn tầm mắt một chút để hạn chế tình trạng khô mắt và mỏi cổ.
- Chớp mắt thường xuyên: Chủ động chớp mắt nhiều hơn khi làm việc với máy tính để duy trì độ ẩm tự nhiên cho mắt.
- Điều chỉnh ánh sáng phù hợp: Tránh sử dụng thiết bị điện tử trong phòng quá tối hoặc quá sáng, giảm độ sáng màn hình ở mức phù hợp với môi trường xung quanh.
- Hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ: Nên ngừng sử dụng điện thoại, máy tính hoặc máy tính bảng ít nhất 30–60 phút trước giờ đi ngủ để tránh ảnh hưởng đến giấc ngủ.
- Khám mắt định kỳ: Những người thường xuyên làm việc với màn hình hoặc trẻ em có dấu hiệu nhìn mờ, nheo mắt, đau đầu cần được khám chuyên khoa mắt để phát hiện sớm các vấn đề về thị lực.
Tóm lại: Thiết bị điện tử là một phần tất yếu của cuộc sống hiện đại, nhưng việc sử dụng quá mức và không đúng cách có thể gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe đôi mắt. Xây dựng thói quen sử dụng màn hình khoa học, nghỉ ngơi hợp lý và kiểm tra mắt định kỳ là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thị lực lâu dài.
Mỏi mắt sau thời gian dài sử dụng thiết bị điện tử thường có thể cải thiện sau khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các triệu chứng kéo dài như đau nhức mắt dữ dội, nhìn mờ không cải thiện, song thị, đỏ mắt kéo dài hoặc suy giảm thị lực, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa mắt để được thăm khám và điều trị kịp thời.
