Càng gãi, cảm giác ngứa càng tăng do đó, việc gãi thường xuyên khiến vùng da tổn thương dày lên, sần sùi và có thể thay đổi màu sắc so với vùng da xung quanh.
Bệnh thường xuất hiện ở một số vị trí như mu bàn chân, mắt cá chân, mu bàn tay, cổ tay, khuỷu tay, vai, cổ hoặc da đầu. Mặc dù không lây nhiễm và thường không đe dọa tính mạng, viêm da thần kinh có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống do ngứa dữ dội, kéo dài và khó kiểm soát.
1. Dấu hiệu nhận biết viêm da thần kinh
Triệu chứng chủ yếu của bệnh là ngứa dai dẳng kèm những biến đổi rõ rệt tại vùng da bị tổn thương.
- Ngứa dữ dội
Ngứa là triệu chứng điển hình nhất. Tổn thương thường gặp ở vùng cổ, nhưng cũng có thể xuất hiện tại cánh tay, mí mắt, da đầu, mông hoặc vùng sinh dục. Cơn ngứa thường tăng về đêm, nhất là khi người bệnh chuẩn bị đi ngủ. Căng thẳng, lo âu cũng có thể khiến tình trạng ngứa trở nên nghiêm trọng hơn.
Người bệnh càng gãi, da càng bị kích thích và cảm giác ngứa càng tăng. Đây chính là vòng xoắn "ngứa - gãi" khiến bệnh kéo dài dai dẳng.
- Đau rát do gãi nhiều
Ở giai đoạn đầu, vùng da tổn thương thường chủ yếu gây ngứa và chưa có cảm giác đau. Tuy nhiên, gãi liên tục có thể khiến da trầy xước, gây đau, nóng rát. Trường hợp tổn thương nặng, da có thể nứt hoặc rỉ dịch, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
- Mảng tổn thương khu trú
Các mảng viêm da thần kinh thường có giới hạn tương đối rõ, kích thước khác nhau tùy vị trí và mức độ bệnh. Tổn thương có thể xuất hiện đơn độc hoặc nhiều vùng trên cơ thể.
- Da dày, sần sùi và thay đổi màu sắc
Do bị gãi, chà xát trong thời gian dài, vùng da bệnh có thể trở nên dày, thô ráp, sần sùi và nổi gồ. Đây là một đặc điểm thường gặp của viêm da thần kinh.
Bệnh thường xuất hiện ở một số vị trí như mu bàn chân, mắt cá chân, mu bàn tay, cổ tay, khuỷu tay. Ảnh AI
Màu sắc da cũng có thể thay đổi. Vùng tổn thương có thể đỏ ở người có làn da sáng hoặc trở nên tím, sẫm màu hơn ở người có làn da tối màu. Bề mặt da đôi khi xuất hiện vảy hoặc bong tróc.
2. Biểu hiện tại một số vị trí đặc biệt
Nếu xuất hiện ở da đầu, tổn thương có thể là những mảng tròn, có vảy và dễ bị nhầm với gàu hoặc một số bệnh lý da đầu khác.
Ở vùng sinh dục, người bệnh có thể nhận thấy da dày lên, các nếp da rõ và thay đổi sắc tố. Tình trạng này có thể gây khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
3. Làm gì để giảm ngứa, hạn chế tổn thương?
Việc điều trị viêm da thần kinh cần dựa trên nguyên nhân và mức độ bệnh. Bên cạnh điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ, một số biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp giảm khó chịu và hạn chế vòng xoắn "ngứa - gãi".
- Chườm mát giúp giảm ngứa
Người bệnh có thể dùng khăn sạch thấm nước mát và đắp lên vùng da ngứa khoảng 10-15 phút mỗi lần, có thể thực hiện vài lần trong ngày khi cần.
Một số sản phẩm dưỡng da có thành phần tạo cảm giác mát như menthol hoặc camphor có thể giúp giảm cảm giác ngứa ở một số người. Tuy nhiên, không nên bôi lên vùng da đang trầy xước, nứt hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng nếu chưa được bác sĩ tư vấn.
- Dưỡng ẩm thường xuyên
Duy trì độ ẩm cho da là một phần quan trọng trong chăm sóc vùng da tổn thương. Nên lựa chọn sản phẩm dưỡng ẩm không chứa hương liệu, ít thành phần dễ gây kích ứng và sử dụng đều đặn.
Thời điểm thích hợp để thoa kem dưỡng ẩm là ngay sau khi tắm, khi da còn hơi ẩm. Việc dưỡng ẩm nên được duy trì ngay cả khi triệu chứng đã cải thiện để hỗ trợ hàng rào bảo vệ da và hạn chế tái phát.
- Che phủ vùng da tổn thương
Có thể dùng gạc mềm hoặc vật liệu che phủ phù hợp để hạn chế ma sát và giảm khả năng gãi vô thức, đặc biệt vào ban đêm. Việc che phủ cần bảo đảm vùng da được thông thoáng, sạch sẽ và không tạo thêm kích ứng.
- Cắt ngắn móng tay
Giữ móng tay ngắn, sạch giúp hạn chế tổn thương khi người bệnh vô thức gãi. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hữu ích, đặc biệt với người thường bị ngứa nhiều về đêm.
- Kiểm soát căng thẳng
Căng thẳng và lo âu có thể làm cơn ngứa trở nên nghiêm trọng hơn. Người bệnh nên duy trì thời gian nghỉ ngơi hợp lý và lựa chọn các phương pháp thư giãn phù hợp như hít thở sâu, thiền, yoga hoặc vận động nhẹ.
Ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng, bởi ngứa về đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ, từ đó khiến người bệnh mệt mỏi và khó kiểm soát hành vi gãi.
- Lựa chọn trang phục phù hợp
Nên mặc quần áo rộng rãi, mềm, thoáng và có khả năng thấm hút tốt, chẳng hạn chất liệu cotton. Tránh quần áo quá chật hoặc chất liệu dễ gây bí, cọ xát và kích ứng da.
Ngoài ra, người bệnh nên sử dụng các sản phẩm chăm sóc da dịu nhẹ, không có hương liệu mạnh; tránh tắm nước quá nóng hoặc chà xát mạnh lên vùng da đang tổn thương.
4. Khi nào cần đi khám?
Nếu tình trạng ngứa kéo dài, tái phát nhiều lần, vùng da ngày càng dày lên hoặc xuất hiện tổn thương lan rộng, người bệnh nên đi khám chuyên khoa da liễu để được xác định chính xác nguyên nhân. Không nên tự ý sử dụng thuốc bôi, đặc biệt là các thuốc chứa corticosteroid, trong thời gian dài vì có thể gây tác dụng không mong muốn.
Khi vùng da tổn thương có biểu hiện sưng nóng, đau nhiều, rỉ dịch, chảy mủ hoặc sốt, cần đi khám sớm vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng.
Viêm da thần kinh thường không nguy hiểm nhưng có thể kéo dài và tái phát nếu vòng xoắn "ngứa - gãi" không được kiểm soát. Kết hợp điều trị đúng hướng dẫn với dưỡng ẩm, hạn chế gãi, kiểm soát căng thẳng và chăm sóc da phù hợp sẽ giúp giảm khó chịu, bảo vệ hàng rào da và cải thiện chất lượng cuộc sống.
