Cà phê từ lâu đã không còn là thức uống tỉnh táo đơn thuần mà trở thành một phần của lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, ranh giới giữa một tách cà phê bổ dưỡng và một thói quen gây hại cho sức khỏe thường rất mong manh.
Dù sở hữu nhiều chất chống oxy hóa vượt trội nhưng cách chúng ta thưởng thức loại hạt này đôi khi lại vô tình gây áp lực lên hệ thần kinh, giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Uống cà phê đúng cách giúp tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.
1. Uống cà phê quá muộn
Caffeine là một chất kích thích hệ thần kinh trung ương mạnh mẽ. Sai lầm phổ biến nhất của nhiều người là uống cà phê quá muộn vào buổi chiều hoặc tối. Tác dụng của caffeine có thể kéo dài nhiều giờ sau khi uống. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ngay cả khi bạn uống cà phê trước khi đi ngủ tới 6 tiếng, chất lượng giấc ngủ vẫn bị sụt giảm nghiêm trọng.
Giấc ngủ là nền tảng của khả năng miễn dịch và sự tập trung. Vì vậy, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị nên ngừng nạp caffeine ít nhất 6 giờ trước khi lên giường. Nếu bạn có thói quen thèm một thức uống ấm áp vào buổi chiều, hãy thử chuyển sang cà phê tách caffeine (decaf) sau 2 giờ chiều để cơ thể có đủ thời gian tự đào thải và chuẩn bị cho một giấc ngủ sâu.
2. Uống cà phê chưa lọc
Ít ai ngờ rằng cách pha chế cũng quyết định mức cholesterol trong máu. Những người yêu thích máy ép kiểu Pháp (French press), cà phê Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Espresso nên lưu ý: cà phê chưa lọc chứa hàm lượng diterpenes (như kahweol và cafestol) cao hơn nhiều so với cà phê lọc qua giấy. Các chất này có mối liên hệ trực tiếp với việc gia tăng cholesterol LDL "xấu" – tác nhân hàng đầu gây ra đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Để bảo vệ hệ tim mạch, hãy ưu tiên cà phê pha nhỏ giọt bằng bộ lọc giấy. Phương pháp này giúp loại bỏ phần lớn các hợp chất gây hại, giữ lại hương vị tinh khiết và an toàn. Bạn chỉ nên dành những ly cà phê chưa lọc cho những dịp thực sự đặc biệt thay vì sử dụng hàng ngày.

Cà phê pha nhỏ giọt bằng bộ lọc giấy. Ảnh minh họa AI
3. Uống cà phê với các chất tạo ngọt đi kèm
Một tách cà phê đen nguyên bản chứa rất ít calo, nhưng khi được thêm quá nhiều đường, sữa đặc hay siro, nó sẽ trở thành một "quả bom" năng lượng. Việc tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung không chỉ gây tăng cân, béo phì mà còn làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như đái tháo đường và tăng huyết áp.
Thay vì lạm dụng đường tinh luyện, hãy học cách thưởng thức hương vị mộc mạc của cà phê đen. Nếu chưa quen, bạn có thể thay thế bằng một lượng nhỏ chất tạo ngọt tự nhiên như mật ong nguyên chất, siro chà là hoặc cỏ ngọt (stevia) để giảm thiểu tác động tiêu cực lên đường huyết.
4. Uống cà phê ngay khi vừa thức dậy
Nhiều người có thói quen tìm đến cà phê ngay khi vừa mở mắt để tìm kiếm sự tỉnh táo. Tuy nhiên, đây lại là thời điểm "vàng" của adenosine – một chất dẫn truyền thần kinh điều khiển nhịp sinh học của cơ thể. Uống cà phê quá sớm có thể gây nhiễu loạn chu kỳ ngủ - thức tự nhiên.
Thời điểm tối ưu để thưởng thức tách cà phê đầu tiên là từ 60 đến 90 phút sau khi thức dậy. Trong khoảng thời gian chờ đợi này, bạn hãy uống nhiều nước lọc, vận động nhẹ nhàng hoặc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời để kích hoạt cơ thể tỉnh táo một cách tự nhiên. Khi đó, caffeine sẽ phát huy tác dụng tốt hơn và bạn sẽ thấy mình cần uống ít hơn nhưng vẫn đạt hiệu quả cao.
5. Thay thế cà phê cho bữa ăn
Cà phê có thể hỗ trợ trao đổi chất nhưng nó hoàn toàn không chứa đủ dinh dưỡng để thay thế một bữa ăn hoàn chỉnh. Thói quen bỏ bữa để uống cà phê không chỉ khiến cơ thể thiếu hụt năng lượng mà còn có thể gây kích ứng dạ dày.
Lời khuyên từ các chuyên gia là hãy thưởng thức cà phê sau bữa ăn, đặc biệt là bữa sáng. Cách này không chỉ giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn mà còn tận dụng được lợi ích trao đổi chất tối đa. Đối với một người trưởng thành khỏe mạnh, ngưỡng an toàn là khoảng 400 miligam caffeine mỗi ngày (tương đương 1 - 4 tách tùy loại).
Cà phê là một người bạn đồng hành tuyệt vời cho sức khỏe nếu bạn biết cách "lắng nghe" cơ thể. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ về thời điểm uống và cách pha chế, bạn hoàn toàn có thể tận hưởng trọn vẹn hương vị nồng nàn mà vẫn bảo vệ được nguồn năng lượng quý giá cho cả ngày dài.
