Estrogen là hormone quan trọng đối với sức khỏe sinh sản, xương, tim mạch, da và niêm mạc âm đạo. Khi nồng độ estrogen suy giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ có thể gặp các triệu chứng như:
- Bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm.
- Mất ngủ.
- Khô âm đạo.
- Giảm ham muốn tình dục.
- Thay đổi tâm trạng.
- Tăng tích tụ mỡ vùng bụng...
Chính vì vậy, nhiều người tìm đến các sản phẩm nội tiết với hy vọng cải thiện các triệu chứng này. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần bổ sung estrogen và việc sử dụng không đúng cách có thể gây tác dụng bất lợi.
Nồng độ estrogen suy giảm trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, phụ nữ có thể gặp các triệu chứng rất khó chịu.
1. Sai lầm thường gặp khi bổ sung nội tiết tố nữ
1.1. Tự chẩn đoán thiếu estrogen và mua thuốc sử dụng
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cho rằng chỉ cần xuất hiện các triệu chứng như tăng cân, mệt mỏi, mất ngủ hoặc khô da là cơ thể đang thiếu estrogen. Thực tế, những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau như:
- Căng thẳng kéo dài.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Suy giáp.
- Thiếu máu.
- Trầm cảm.
- Các bệnh lý mạn tính khác.
Việc tự ý dùng hormone khi chưa xác định đúng nguyên nhân không chỉ không mang lại hiệu quả mà còn có thể làm tăng nguy cơ tác dụng phụ.
1.2. Tin rằng nội tiết tố nữ giúp giảm cân hoặc giữ dáng
Nhiều sản phẩm được quảng cáo có khả năng "đốt mỡ", "giảm béo bụng", "giữ vóc dáng tuổi trung niên"... Trên thực tế, liệu pháp hormone thay thế (HRT) không phải là phương pháp điều trị béo phì hay giảm cân.
Mặc dù việc điều chỉnh tình trạng thiếu hụt estrogen có thể giúp hạn chế phần nào sự thay đổi phân bố mỡ trong thời kỳ mãn kinh, nhưng hormone không thể thay thế vai trò của chế độ ăn uống và vận động trong kiểm soát cân nặng. Nếu lạm dụng với mục đích giảm cân, người dùng có thể đối mặt với nguy cơ nhiều hơn lợi ích.
1.3. Sử dụng sản phẩm nội tiết kéo dài mà không được theo dõi
Nhiều phụ nữ sử dụng các sản phẩm hormone hoặc các chế phẩm chứa estrogen trong thời gian dài mà không tái khám định kỳ. Liệu pháp hormone cần được cá thể hóa dựa trên:
- Tuổi.
- Thời điểm mãn kinh.
- Tiền sử bệnh lý.
- Nguy cơ tim mạch.
- Nguy cơ ung thư.
Trong quá trình điều trị, người bệnh cần được theo dõi thường xuyên để đánh giá hiệu quả và phát hiện sớm các tác dụng không mong muốn. Việc tự ý kéo dài thời gian sử dụng có thể làm tăng nguy cơ biến chứng ở một số đối tượng.
1.4. Không khai báo tiền sử bệnh trước khi dùng hormone
Không phải phụ nữ nào cũng phù hợp với liệu pháp hormone thay thế. Những người có tiền sử hoặc nguy cơ cao mắc các bệnh sau thường không được khuyến cáo sử dụng hoặc cần được đánh giá rất thận trọng:
- Ung thư vú phụ thuộc hormone.
- Ung thư nội mạc tử cung.
- Huyết khối tĩnh mạch sâu.
- Thuyên tắc phổi.
- Đột quỵ.
- Nhồi máu cơ tim.
- Bệnh gan nặng...
Nguyên nhân là estrogen có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc kích thích sự phát triển của một số loại tế bào ung thư nhạy cảm với hormone. Do đó, việc thăm khám và đánh giá nguy cơ trước khi điều trị là rất quan trọng.
1.5. Cho rằng sản phẩm "thảo dược" hoàn toàn vô hại
Không ít người lựa chọn các sản phẩm được quảng cáo là "nội tiết tố nữ thảo dược", "estrogen thực vật" vì cho rằng chúng an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, dù có nguồn gốc tự nhiên, các sản phẩm này vẫn có thể:
- Tương tác với thuốc điều trị đang sử dụng.
- Gây tác dụng không mong muốn ở một số người.
- Không phù hợp với những người có bệnh lý đặc biệt.
Ngoài ra, chất lượng và hàm lượng hoạt chất của các sản phẩm trên thị trường có thể rất khác nhau. Người dùng không nên tự ý sử dụng kéo dài mà chưa tham khảo ý kiến của nhân viên y tế.
Trước khi bổ sung nội tiết tố, cần đi khám để được bác sĩ tư vấn kỹ.
2. Khi nào nên cân nhắc bổ sung nội tiết tố nữ?
Theo các hướng dẫn hiện nay, liệu pháp hormone thay thế có thể được cân nhắc ở phụ nữ có:
- Bốc hỏa mức độ trung bình đến nặng.
- Đổ mồ hôi đêm ảnh hưởng chất lượng cuộc sống.
- Khô teo niêm mạc âm đạo gây khó chịu.
- Mãn kinh sớm hoặc suy buồng trứng sớm.
- Nguy cơ loãng xương cao trong một số trường hợp phù hợp.
Việc điều trị cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng về lợi ích và nguy cơ trước khi chỉ định.
Có cách nào hỗ trợ cân bằng nội tiết tự nhiên?
Bên cạnh điều trị y khoa khi cần thiết, phụ nữ có thể hỗ trợ sức khỏe nội tiết bằng cách:
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập thể dục thường xuyên.
- Ngủ đủ giấc.
- Kiểm soát căng thẳng.
- Bổ sung đủ protein và chất béo lành mạnh.
- Tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm từ đậu nành.
- Hạn chế hút thuốc lá và uống nhiều rượu bia.
Những biện pháp này không thay thế hormone nhưng có thể giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và giảm bớt một số triệu chứng trong giai đoạn tiền mãn kinh, mãn kinh.
Tự ý bổ sung nội tiết tố nữ là sai lầm có thể khiến phụ nữ đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe, đặc biệt ở những người có tiền sử ung thư phụ thuộc hormone, bệnh tim mạch hoặc huyết khối. Thay vì tự mua và sử dụng theo quảng cáo, phụ nữ nên thăm khám chuyên khoa khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ thiếu estrogen để được đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, an toàn và hiệu quả.
Mời độc giả xem thêm video:
Bí quyết giúp chị em tìm lại 'lửa yêu' sau mãn kinh.
