Natri là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của cơ thể nhưng tiêu thụ quá nhiều có thể gây bất lợi cho người mắc bệnh thận mạn tính.
Bình thường, thận giúp điều hòa lượng natri và nước trong cơ thể. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển đến giai đoạn nặng, chức năng thận suy giảm khiến cơ quan này không thể đào thải hết lượng natri và nước dư thừa. Tình trạng tích tụ này có thể làm tăng huyết áp và khiến tổn thương thận trở nên nghiêm trọng hơn.
Vì vậy, người mắc bệnh thận mạn tính, đặc biệt là người đang chạy thận nhân tạo, thường được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị áp dụng chế độ ăn ít natri. Điều này không chỉ bao gồm việc hạn chế muối khi chế biến món ăn mà còn cần chú ý đến các thực phẩm và gia vị chứa nhiều natri khác.
Nhiều người thường cho rằng muối và natri là một. Tuy nhiên, muối thực chất là hợp chất gồm natri và clorua. Trong khi đó, thực phẩm có thể chứa natri dưới dạng muối hoặc các hợp chất khác.
Người mắc bệnh thận nên chú ý đến hàm lượng natri trong thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm chế biến sẵn, gia vị và đồ ăn đóng gói. Khi mua thực phẩm, nên đọc kỹ nhãn dinh dưỡng để kiểm tra lượng natri trong mỗi khẩu phần.
Dưới đây là 5 nhóm thực phẩm thường chứa nhiều natri, người bệnh thận cần hạn chế:
1. Muối và các loại gia vị
Ngoài muối ăn thông thường, một số loại gia vị cũng chứa nhiều natri như muối tỏi, muối hành, muối cần tây, muối biển, muối tẩm gia vị, hạt nêm, viên gia vị và bột ngọt (MSG). Người bệnh nên chú ý lượng sử dụng khi nêm nếm thức ăn.
Theo hướng dẫn của Tổ chức Bệnh thận: Cải thiện Kết quả Toàn cầu (KDIGO) năm 2024, người mắc bệnh thận mạn được khuyến nghị tiêu thụ dưới 2.000 mg natri mỗi ngày, tương đương dưới 5 g muối ăn.
2. Nước sốt và gia vị dạng lỏng
Nhiều loại nước sốt được sử dụng phổ biến trong chế biến món ăn có hàm lượng natri cao, chẳng hạn như nước tương, tương cà, sốt BBQ, sốt teriyaki, sốt bít tết và các loại nước ướp thực phẩm.

Người mắc bệnh thận nên hạn chế tiêu thụ các loại thịt chế biến sẵn như thịt xông khói, giăm bông, xúc xích, thịt bò khô, thịt nguội và lạp xưởng. Ảnh: Vũ Thủy.
Khi mua thực phẩm tại siêu thị, nếu không có nhiều thời gian đọc kỹ các thông số dinh dưỡng, bạn có thể dựa vào tỷ lệ % giá trị dinh dưỡng hằng ngày (%DV) hoặc hàm lượng natri ghi trên nhãn để lựa chọn. Nên ưu tiên những sản phẩm chứa không quá 140 mg natri mỗi khẩu phần hoặc dưới 5% giá trị dinh dưỡng hằng ngày. Đây là lựa chọn phù hợp cho người cần hạn chế muối, đặc biệt là người mắc bệnh thận hoặc tăng huyết áp.
3. Người bệnh thận nên hạn chế đồ ăn vặt mặn
Các món ăn vặt mặn như khoai tây chiên, bánh quy giòn, đậu phộng, bỏng ngô, bánh quy mặn và các loại hạt tẩm gia vị thường chứa lượng natri đáng kể. Nên hạn chế những sản phẩm này để thay thế bữa ăn hoặc sử dụng thường xuyên giữa các bữa ăn. Đặc biệt, việc ăn trực tiếp từ túi lớn khiến người dùng dễ tiêu thụ nhiều hơn khẩu phần dự kiến.
4. Thịt chế biến sẵn và thực phẩm muối chua
Thịt xông khói, thịt nguội, thịt muối, xúc xích là những thực phẩm thường được bổ sung nhiều muối trong quá trình chế biến và bảo quản. Ngoài ra, quả ô liu, dưa muối, dưa cải muối và một số loại gia vị chế biến sẵn cũng có thể chứa nhiều natri.
5. Thực phẩm đóng hộp và đồ ăn tiện lợi
Các loại súp đóng hộp, rau củ đóng hộp, nước ép rau củ, sản phẩm từ cà chua đóng hộp, món ăn đông lạnh, thức ăn nhanh và bột súp ăn liền thường chứa nhiều natri. Người bệnh nên ưu tiên sản phẩm ít muối hoặc không bổ sung muối khi có thể.
Người mắc bệnh thận nên ưu tiên thực phẩm tươi, ít qua chế biến. Nếu sử dụng rau củ đóng hộp, có thể lựa chọn sản phẩm không thêm muối hoặc rửa qua nước trước khi chế biến để giảm một phần natri.
Người bệnh thận cần thận trọng với các sản phẩm thay thế muối có chứa kali clorua. Một số sản phẩm được quảng cáo là ít natri nhưng lại bổ sung nhiều kali, có thể không phù hợp với người bị suy giảm chức năng thận, đặc biệt khi cần kiểm soát lượng kali trong chế độ ăn. Vì vậy, nên đọc kỹ thành phần và tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng.