Người bệnh tiểu đường vốn đã có nguy cơ rối loạn tuần hoàn, tổn thương thần kinh và suy giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Vì vậy, trong mùa hè, việc chăm sóc sức khỏe và kiểm soát đường huyết cần được chú trọng hơn bình thường.
Nắng nóng khiến đường huyết dễ biến động
Nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình chuyển hóa đường trong cơ thể. Trong những ngày oi bức, người bệnh có nguy cơ bị hạ đường huyết hoặc tăng đường huyết thất thường.
Nguyên nhân là do khi nhiệt độ tăng, cơ thể tiết nhiều mồ hôi hơn để làm mát. Quá trình này khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh chóng. Mất nước làm nồng độ glucose trong máu tăng cao hơn bình thường, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng hấp thu insulin.
Ngược lại, nhiệt độ da tăng cao cũng có thể khiến insulin được hấp thu nhanh hơn, làm đường huyết hạ đột ngột. Chính sự tác động "hai chiều" này khiến việc kiểm soát đường huyết trong mùa nắng nóng trở nên khó khăn hơn.
Do vậy, người bệnh nên kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn trong những ngày nắng nóng để kịp thời phát hiện các bất thường và điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động hoặc thuốc điều trị phù hợp.
Bỏng nắng có thể làm tăng đường huyết
Nhiều người cho rằng bỏng nắng chỉ gây tổn thương ngoài da, tuy nhiên thực tế tình trạng này còn khiến cơ thể rơi vào trạng thái stress.
Khi bị bỏng nắng, cơ thể sẽ tiết ra nhiều hormone stress như cortisol và adrenaline. Những hormone này làm tăng lượng đường trong máu, khiến việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn.
Do đó, người mắc đái tháo đường cần hạn chế tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng gay gắt, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều.
Khi ra ngoài, nên sử dụng kem chống nắng phù hợp. Đeo kính mát. Đội mũ rộng vành. Mặc quần áo mỏng, nhẹ, sáng màu. Che chắn kỹ để hạn chế tác động của tia UV…
Dễ mất nước và say nắng hơn
Mất nước là một trong những nguy cơ lớn nhất đối với người bệnh đái tháo đường trong mùa hè.
Khi cơ thể mất quá nhiều nước qua mồ hôi, lượng đường trong máu sẽ trở nên cô đặc hơn, làm tăng đường huyết. Đường huyết tăng cao tiếp tục khiến người bệnh đi tiểu nhiều hơn, từ đó làm tình trạng mất nước càng nghiêm trọng.
Đây là một vòng xoắn nguy hiểm có thể dẫn đến:
- Kiệt sức do nhiệt.
- Say nắng.
- Hôn mê tăng đường huyết.
- Rối loạn điện giải.
- Suy thận cấp.
Do vậy, người mắc tiểu đường có nguy cơ nhập viện và tử vong do say nắng cao hơn người bình thường.
Người bệnh nên kiểm tra đường huyết thường xuyên hơn trong những ngày nắng nóng để kịp thời phát hiện các bất thường.
Vì vậy, trong thời tiết nắng nóng, người bệnh cần:
- Uống đủ nước ngay cả khi chưa khát. Không để cơ thể khát kéo dài.
- Hạn chế đồ uống có cồn hoặc chứa nhiều caffeine vì dễ gây mất nước.
- Bổ sung nước điện giải nếu ra nhiều mồ hôi.
Tập thể dục đúng cách trong mùa hè
Vận động thể chất rất quan trọng đối với người bệnh tiểu đường vì giúp cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết tốt hơn.
Tuy nhiên, tập luyện dưới thời tiết nắng nóng gay gắt có thể khiến cơ thể nhanh kiệt sức, tụt huyết áp hoặc hạ đường huyết nguy hiểm.
Người bệnh nên:
- Tập thể dục vào sáng sớm hoặc chiều tối.
- Ưu tiên tập trong nhà có điều hòa nhiệt độ.
- Uống đủ nước trước, trong và sau khi tập.
- Tránh vận động cường độ cao khi trời quá nóng.
Các hình thức vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, đạp xe chậm hoặc bơi lội thường phù hợp hơn trong mùa hè.
Chăm sóc bàn chân đặc biệt quan trọng
Người mắc tiểu đường thường có nguy cơ tổn thương thần kinh ngoại biên và giảm cảm giác ở bàn chân. Điều này khiến nhiều người không nhận ra các vết bỏng, trầy xước hoặc tổn thương khi đi chân trần trên nền nóng.
Trong mùa hè, nhiều người có thói quen đi dép sandal, dép xỏ ngón hoặc đi chân trần ở bãi biển, sân bê tông nóng. Đây là điều rất nguy hiểm với bệnh nhân đái tháo đường.
Do đó, người bệnh nên mang giày mềm, thoáng khí để bảo vệ bàn chân. Không đi chân trần ngoài trời nóng. Kiểm tra bàn chân mỗi ngày để phát hiện sớm vết thương, phồng rộp hoặc nhiễm trùng. Giữ chân sạch và khô ráo.
Chỉ một vết thương nhỏ ở bàn chân nếu không được chăm sóc đúng cách cũng có thể dẫn tới loét hoặc nhiễm trùng nặng.
Tóm lại: Mùa hè là thời điểm người mắc tiểu đường cần đặc biệt chú ý chăm sóc sức khỏe để tránh các biến chứng nguy hiểm.
Ngoài việc tuân thủ điều trị và theo dõi đường huyết đều đặn, người bệnh cần duy trì lối sống khoa học, ăn uống hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và tránh để cơ thể rơi vào tình trạng mất nước hoặc kiệt sức. Việc kiểm soát tốt bệnh đái tháo đường trong mùa nắng nóng không chỉ giúp ổn định đường huyết mà còn góp phần giảm nguy cơ nhập viện, đột quỵ nhiệt và các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
