Nghe nhạc là thói quen của nhiều người khi chạy bộ vì giúp duy trì hứng khởi, giảm cảm giác nhàm chán. Tuy nhiên, sử dụng tai nghe không đúng cách có thể khiến tai tiếp xúc với âm thanh quá lớn trong thời gian dài. Khi chạy ngoài trời, âm nhạc còn có thể lấn át tiếng còi xe, tiếng động cơ hoặc tín hiệu cảnh báo, khiến người chạy khó phản ứng kịp thời trước tình huống bất ngờ.
Để vừa tận hưởng âm nhạc vừa bảo vệ thính lực và giữ an toàn khi vận động, người chạy bộ cần lưu ý 5 điều dưới đây:
1. Giữ âm lượng ở mức vừa phải
Nguy cơ tổn thương thính lực phụ thuộc vào cường độ âm thanh và thời gian tiếp xúc. Âm thanh càng lớn, thời gian tiếp xúc cần thiết để gây hại càng ngắn. Tiếp xúc lặp lại với âm thanh lớn có thể làm tổn thương các tế bào cảm giác trong tai, dẫn đến ù tai hoặc giảm thính lực, đôi khi tiến triển âm thầm.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người dùng nên đặt âm lượng thiết bị nghe cá nhân không quá 60% mức tối đa. Tuy nhiên, đây là hướng dẫn thực hành, không phải ngưỡng bảo đảm an toàn tuyệt đối, bởi mức âm thanh thực tế còn phụ thuộc vào thiết bị và loại tai nghe. Nếu có tính năng theo dõi mức âm thanh, nên sử dụng để kiểm soát mức phơi nhiễm. WHO khuyến nghị mức âm thanh trung bình dưới 80 dB khi theo dõi bằng ứng dụng phù hợp.
Khi chạy bộ, không nên tăng âm lượng để át tiếng xe cộ hoặc tiếng ồn xung quanh. Nếu phải bật nhạc lớn mới nghe rõ, hãy cân nhắc chọn cung đường yên tĩnh hơn hoặc tạm ngừng nghe nhạc. Người tập cũng có thể bật tính năng giới hạn âm lượng trên điện thoại nếu thiết bị hỗ trợ.
Đeo tai nghe khi chạy bộ không đúng cách có thể ảnh hưởng thính lực và làm tăng nguy cơ mất an toàn. Ảnh: AI.
2. Hạn chế thời gian nghe liên tục
Bên cạnh âm lượng, thời gian nghe cũng ảnh hưởng đến nguy cơ tổn thương thính lực. Theo hướng dẫn của WHO, ở mức âm thanh trung bình 80 dB, thời gian nghe tham khảo có thể lên đến 40 giờ mỗi tuần; ở mức 90 dB, thời gian này giảm xuống còn 4 giờ mỗi tuần. Đây là mức phơi nhiễm tham khảo, không có nghĩa người chạy nên nghe nhạc liên tục trong khoảng thời gian đó.
Người chạy bộ nên hạn chế nghe ở âm lượng lớn, giảm thời gian tiếp xúc với âm thanh mạnh và dành những khoảng nghỉ trong môi trường yên tĩnh. Nếu thường xuyên chạy đường dài, cần tính cả thời gian nghe nhạc trong các hoạt động khác trong ngày, thay vì chỉ chú ý đến thời lượng của một buổi chạy.
Cần lưu ý, nghỉ tai không thể bù trừ hoàn toàn cho việc nghe âm thanh quá lớn. Biện pháp quan trọng nhất vẫn là giảm âm lượng và hạn chế tổng thời gian tiếp xúc với tiếng ồn có hại.
3. Chọn tai nghe phù hợp với địa điểm chạy bộ
Tai nghe cần vừa vặn, không dễ tuột khi vận động và không gây đau, khó chịu. Một số người lựa chọn tai nghe thiết kế mở hoặc tai nghe truyền âm qua xương với mong muốn vẫn nhận biết được âm thanh xung quanh. Tuy nhiên, các loại tai nghe này không bảo đảm người dùng nghe được mọi tín hiệu giao thông trong mọi điều kiện.
Tai nghe chống ồn có thể giúp người dùng nghe rõ hơn mà không cần tăng âm lượng trong môi trường ồn. Dù vậy, khi chạy ngoài trời gần đường giao thông, việc giảm tiếng ồn xung quanh có thể khiến người chạy bỏ lỡ tín hiệu cảnh báo. Vì thế, cần cân nhắc địa điểm và điều kiện vận động trước khi sử dụng chế độ chống ồn.
Nếu chạy trên đường có nhiều phương tiện, tại nút giao hoặc khu vực đông người, lựa chọn an toàn hơn là không đeo tai nghe. Không có thiết bị nào thay thế được việc quan sát trực tiếp và chủ động nhận biết nguy hiểm.
4. Luôn chú ý giao thông khi chạy ngoài trời
Đeo tai nghe khi chạy trên vỉa hè, ven đường hoặc tại nơi giao cắt với phương tiện giao thông có thể khiến người chạy bỏ lỡ tiếng còi xe, tiếng động cơ, chuông xe đạp hoặc lời cảnh báo từ người khác. Điều này làm giảm khả năng nhận biết tình huống và phản ứng kịp thời.
Nếu chạy gần đường giao thông, nên ưu tiên không nghe nhạc. Trong trường hợp vẫn sử dụng tai nghe ở nơi phù hợp, hãy giữ âm lượng thấp và tạm dừng nhạc khi qua đường, đến nút giao hoặc đi qua khu vực đông phương tiện. Không nên chỉ dựa vào thính giác để quyết định có thể băng qua đường hay không; cần quan sát trực tiếp và tuân thủ tín hiệu giao thông.
Người chạy nên ưu tiên công viên, đường chạy chuyên dụng hoặc cung đường ít phương tiện. Khi chạy vào sáng sớm, chiều tối hoặc nơi tầm nhìn hạn chế, cần mặc trang phục dễ nhận biết và sử dụng phụ kiện phản quang khi cần thiết. Nếu điều kiện giao thông phức tạp, nên cất tai nghe để tập trung hoàn toàn vào môi trường xung quanh.
5. Dấu hiệu bất thường ở tai
Ù tai, cảm giác nghe âm thanh bị nghẹt hoặc khó nghe sau khi tiếp xúc với âm thanh lớn có thể là dấu hiệu tai đã bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, những biểu hiện này cũng có thể xuất phát từ nguyên nhân khác, nên không thể tự xác định tổn thương chỉ dựa vào triệu chứng.
Khi xuất hiện ù tai hoặc nghe kém sau buổi chạy, cần ngừng nghe nhạc và tránh tiếp xúc thêm với tiếng ồn lớn. Nếu triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc có cảm giác nghe kém, nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng để được đánh giá thính lực.
Đặc biệt, nếu thính lực giảm đột ngột ở một hoặc cả hai tai, cần đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời, không chờ triệu chứng tự hết.
Xem thêm video đang được quan tâm:
4 bí quyết chạy bộ dành cho người mới bắt đầu.
